Thủ tướng yêu cầu sớm vận hành sàn giao dịch carbon, đẩy nhanh lộ trình xanh hóa giao thông

Chiều 14/1/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26.

TĂNG TỐC PHÁT TRIỂN XANH

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng cho biết thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, Bộ Chính trị, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong thực hiện các cam kết COP26, dù bối cảnh trong nước và quốc tế còn nhiều khó khăn, phức tạp và biến động.

Theo Thủ tướng, nền kinh tế Việt Nam thường xuyên phải hứng chịu thiệt hại nặng nề do biến đổi khí hậu, đặc biệt là thảm họa thiên tai. Các ngành xuất khẩu chủ lực đang gặp khó khăn liên quan tới các hàng rào kỹ thuật, tiêu chuẩn phát triển xanh. Việt Nam phải đồng thời giải bài toán khó giữa tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, phát triển nhanh, xanh, bền vững, giảm phát thải, bảo đảm an toàn cho người dân, trong khi nguồn lực có hạn.

Thủ tướng chỉ rõ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới: Hoàn thiện thể chế phù hợp điều kiện, hoàn cảnh đất nước, tình hình diễn biến phức tạp và hài hòa hóa với các quy định của quốc tế; Xây dựng cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực tài chính cho phát triển xanh; Xây dựng quy trình, quy định chuyển giao công nghệ tiên tiến phục vụ phát triển xanh; Xây dựng mô hình quản trị quốc gia về phát triển xanh, thông minh; Đào tạo nhân lực cho phát triển xanh.

Chỉ đạo các nhóm nhiệm vụ cụ thể, về thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính, Thủ tướng yêu cầu sớm triển khai thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải và thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương thí điểm phân bổ hạn ngạch cho các nhà máy nhiệt điện, các cơ sở sản xuất sắt, thép, các cơ sở sản xuất xi măng ngay sau khi được phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho năm 2025-2026.

Đồng thời, khẩn trương hoàn thành dự thảo Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026-2035 (NDC3.0), trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt trong quý 1/2026. Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng cập nhật, hoàn thiện hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo từng lĩnh vực

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì sớm thành lập, đưa vào vận hành Sàn giao dịch tín chỉ carbon; hoàn thiện các quy định quản lý liên quan. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hoàn thiện thủ tục trình Chính phủ xem xét, ban hành Nghị định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng trong tháng 1/2026.

Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng xây dựng lộ trình xanh hóa ngành giao thông; các bộ ngành, địa phương tăng tốc triển khai các nhiệm vụ chuyển giao công nghệ tiên tiến nhằm điện khí hoá giao thông, phát triển giao thông xanh và hạ tầng xanh.

Bộ Công Thương chủ trì phát triển hệ thống sạc điện, năng lượng xanh cho phương tiện giao thông; sản xuất, cung ứng điện, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo thay thế nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu trong nước.

Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc điện/hydro cho xe cơ giới.

Bộ Tài chính chủ trì tham mưu cơ chế, chính sách ưu đãi phát triển phương tiện, hỗ trợ đầu tư hạ tầng phục vụ phát triển giao thông sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh.

Nhằm đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp đẩy mạnh việc thực hiện Tuyên bố JETP; định kỳ rà soát, đánh giá tình hình thực hiện; trao đổi, tận dụng các nguồn lực từ JETP, AZEC để hỗ trợ, thúc đẩy các dự án ưu tiên như chuyển đổi nhà máy nhiệt điện sử dụng than; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới; nâng cấp hệ thống lưới điện; phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các Bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai nghiên cứu, đánh giá nhu cầu tài chính của các ngành trọng điểm gắn với chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và các chiến lược của ngành, địa phương.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sớm hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước cho các doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn trong tháng 1/2026.

TÍN DỤNG XANH VƯỢT 750 NGHÌN TỶ ĐỒNG

Theo các báo cáo, ý kiến tại hội nghị, kể từ sau Phiên họp lần thứ năm của Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh, giảm phát thải và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0”. Hệ thống chính sách, pháp luật tiếp tục được rà soát, bổ sung và hoàn thiện, tạo nền tảng cho các hoạt động chuyển đổi năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình nhiều nghị định, dự thảo nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc đàm phán, trao đổi tín chỉ carbon với đối tác quốc tế; triển khai Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp với kết quả tích cực; đồng thời xây dựng Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026–2035 (NDC 3.0) theo hướng linh hoạt, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước.

Bộ Xây dựng ban hành nhiều chính sách đột phá để tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, thu hút vốn tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt, đường sắt đô thị và giao thông xanh. Việc chuyển đổi phương tiện sử dụng điện diễn ra rõ nét: từ năm 2022 đến nay, ô tô điện tăng hơn 28 lần, đạt khoảng 270.000 xe; xe buýt điện tăng 4 lần, đạt 1.187 xe. Cả nước có gần 600 công trình được chứng nhận là công trình xanh.

Bộ Công Thương triển khai Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung và phát triển năng lượng tái tạo; thiết lập khung pháp lý cho hợp đồng mua bán điện trực tiếp; tăng cường hợp tác quốc tế trong khuôn khổ JETP và AZEC; đồng thời hoàn tất thủ tục để Việt Nam tham gia ISA và IRENA.

Bộ Tài chính phối hợp hoàn thiện khung pháp lý cho sàn giao dịch carbon trong nước và triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh. Các địa phương đã lồng ghép mục tiêu giảm phát thải vào quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, thúc đẩy sử dụng phương tiện điện, giao thông công cộng và thiết bị tiết kiệm điện.

Trong lĩnh vực tài chính, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 750 nghìn tỷ đồng, tăng 10,3% so với năm 2024. Các ngân hàng và định chế tài chính đẩy mạnh các sản phẩm tín dụng phục vụ chuyển đổi xanh.