Sau hơn hai năm triển khai, chương trình "Tick xanh trách nhiệm" đã mở rộng từ siêu thị tới chợ truyền thống và bếp ăn trường học. Doanh nghiệp tham gia phải công khai thông tin sản xuất và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm…

Tại nhiều hệ thống bán lẻ ở TP.HCM, chương trình kiểm soát chất lượng hàng hóa “Tick xanh trách nhiệm” ngày càng thu hút sự quan tâm lớn của người tiêu dùng. Sản phẩm “Tick xanh” giờ đây rất đa dạng, được trưng bày ở vị trí trung tâm, dễ nhận diện, giúp lượng khách chọn mua tăng mạnh.

Đại diện hệ thống Co.opmart cho biết “Tick xanh trách nhiệm” đang trở thành tiêu chí cạnh tranh của doanh nghiệp, được đưa vào bộ tiêu chuẩn nội bộ để đánh giá nhà cung ứng. Các sản phẩm “Tick xanh” được ưu tiên diện tích trưng bày, truyền thông và được khách hàng ưu tiên lựa chọn.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam, sau thời gian đầu còn thận trọng, hiện đa số nhà cung cấp đã sẵn sàng tham gia nhờ được tư vấn đầy đủ. Sở Công Thương TP.HCM cũng đã chuyển giao phần mềm quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp thuận lợi hơn trong đăng ký, kiểm soát chất lượng và truy xuất dữ liệu.

Không chỉ dừng ở hệ thống bán lẻ hiện đại, Sở Công Thương TP.HCM cho biết mô hình “Tick xanh trách nhiệm” đang được nhiều địa phương triển khai tại các chợ truyền thống. Một số gian hàng thí điểm đã cho thấy sức mua và doanh số cao hơn các quầy hàng thông thường nhờ tạo được niềm tin về chất lượng sản phẩm.

Điển hình, chợ Tân Mỹ (Phường Tân Mỹ) đang có hai quầy kinh doanh thịt heo có truy xuất nguồn gốc, được niêm yết đầy đủ thông tin sản phẩm. Một tiểu thương tham gia mô hình cho biết doanh nghiệp hỗ trợ từ nguồn hàng đến trang thiết bị, giúp các hộ kinh doanh dễ dàng tiếp cận nguồn thực phẩm đạt chuẩn. Theo bà, người tiêu dùng cần thêm thời gian để làm quen với mô hình mới, nhưng đây là hướng đi giúp chợ truyền thống nâng cao chất lượng hàng hóa và tạo niềm tin với khách mua.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, sau hơn hai năm triển khai, nhiều doanh nghiệp tham gia không còn tâm lý thăm dò. Thực tế, "Tick xanh trách nhiệm" không phải chứng nhận chất lượng mới mà số hóa các tiêu chuẩn hiện có như VietGAP, HACCP thông qua mã QR và nền tảng blockchain để phục vụ truy xuất.

Khoảng ba tháng gần đây, số doanh nghiệp tham gia tăng nhanh. Đến nay, hơn 500 doanh nghiệp với gần 6.000 sản phẩm đã được xác nhận đạt "Tick xanh trách nhiệm".

Ông Nguyễn Nguyên Phương,  Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM

Quy mô này cơ bản đáp ứng nhu cầu của các hệ thống phân phối và bếp ăn tập thể đối với nhóm thực phẩm tươi sống, do đó chương trình cũng mở rộng sang bếp ăn tập thể và trường học. Theo ông Phương, khi các đơn vị này chủ động lựa chọn thực phẩm "Tick xanh", doanh nghiệp sẽ có thêm động lực nâng cao chất lượng sản phẩm. Hiện mô hình được thí điểm tại phường Tân Mỹ, Vĩnh Hội và xã Đông Thạnh trước khi nhân rộng.

Có con đang theo học tại Trường Mầm non Phú Mỹ (phường Tân Mỹ), chị Lê Huỳnh Dạ Thảo cho biết, ngay sau khi nhà trường thông báo là đơn vị đầu tiên thí điểm mô hình, chị đã chủ động tìm hiểu và theo dõi các suất ăn được gắn "Tick xanh trách nhiệm".

Theo đó, mỗi nhà cung cấp chịu trách nhiệm về nguồn gốc nguyên liệu; đơn vị chế biến chịu trách nhiệm về chất lượng bữa ăn; nhà trường chịu trách nhiệm trong việc lựa chọn và giám sát đơn vị cung ứng; cơ quan quản lý chịu trách nhiệm kiểm tra, hỗ trợ và công khai thông tin. Đồng thời, phụ có thể tiếp cận đầy đủ thông tin về suất ăn của con thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Nguyễn Trường Giang, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, địa phương kỳ vọng hình thành mạng lưới doanh nghiệp và nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc điện tử và các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm để đồng hành lâu dài với các trường học trên địa bàn.

"Qua đó, các trường sẽ không còn phải tìm kiếm nguồn thực phẩm mỗi năm học mới, phụ huynh có thêm niềm tin; còn các em học sinh sẽ được bảo vệ bằng một hệ thống quản lý khoa học, minh bạch và có trách nhiệm," ông Giang nói.

Nhiều doanh nghiệp cũng mở rộng phạm vi tham gia chương trình. MM Mega Market hiện có 329 sản phẩm "Tick xanh trách nhiệm", gần 300 là thực phẩm tươi sống và đặt mục tiêu chuẩn hóa 100 bếp ăn trường học trước tháng 9.

Ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc Điều hành MM Mega Market Việt Nam & Big C Campuchia, Trưởng Khối Kinh doanh BJC tại Việt Nam, cho biết đơn vị này đã hợp tác với hơn 100 hộ nông dân và hợp tác xã trên cả nước, tập trung tại Lâm Đồng, đồng bằng Sông Cửu Long, các vùng nông nghiệp quanh TP.HCM để phát triển vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn.

Những nhà cung cấp tham gia chương trình được doanh nghiệp ưu tiên vị trí trưng bày, có biểu tượng nhận diện riêng và được cam kết chính sách thu mua ổn định. Theo ông Toàn, đây không chỉ là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng chuỗi cung ứng nông sản bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho người nông dân.

Hiệu quả bước đầu cũng được phản ánh qua sức mua trên thị trường. Nhóm sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” ghi nhận mức tăng trưởng trên 20% mỗi năm. Ông Nguyễn Đình Thiết, Giám đốc Công ty Thực phẩm Fresco, nhận định giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại là tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ.

“Khi mọi thông tin đều minh bạch, khách hàng sẽ tin tưởng hơn vào chất lượng bữa ăn của gia đình”, ông nói. Đến nay, Fresco đã kết nối với khoảng 10 nhà cung cấp cùng tham gia hệ sinh thái “Tick xanh trách nhiệm”. Tuy nhiên, theo ông Thiết, số lượng doanh nghiệp hiện vẫn còn khá khiêm tốn so với nhu cầu của thị trường.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, doanh nghiệp tham gia chương trình trên tinh thần tự nguyện nhưng vẫn chịu sự giám sát thường xuyên của cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn và các hệ thống phân phối. Trong quá trình lưu thông hàng hóa, doanh nghiệp cố tình vi phạm các cam kết, sản phẩm sẽ bị loại khỏi chương trình.

Trong bối cảnh nhu cầu về thực phẩm an toàn, việc hình thành một cơ chế để doanh nghiệp tự cam kết, công khai thông tin và chịu sự giám sát liên tục được kỳ vọng sẽ giúp người tiêu dùng có thêm căn cứ để lựa chọn. Xa hơn, đây cũng là động lực thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng minh bạch, nâng cao giá trị nông sản Việt và xây dựng niềm tin bền vững trên thị trường.