Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Canada tiếp tục hiến kế giải quyết những bài toán lớn của đất nước trong AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo TTXVN, chiều 25/9 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam gặp gỡ các chuyên gia, trí thức tiêu biểu đại diện Mạng lưới Chuyên gia và Nhà khoa học Việt Nam tại Canada (CVSEA).

Tham dự cuộc gặp có hơn 20 chuyên gia, trí thức hoạt động trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ 5G/6G, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, năng lượng, khoáng sản chiến lược, hạ tầng đô thị, dữ liệu, máy bay không người lái…

KẾT NỐI CÁC NGÀNH CÔNG NGHỆ CHIẾN LƯỢC

Theo Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang, Mạng lưới Chuyên gia và Nhà khoa học Việt Nam tại Canada hiện quy tụ hơn 150 nhà khoa học, chuyên gia trên nhiều lĩnh vực công nghệ mũi nhọn. Nhiều người đang giữ vị trí quan trọng tại các trường đại học, viện nghiên cứu và tập đoàn công nghệ hàng đầu ở Canada và khu vực Bắc Mỹ.

Giáo sư Vũ Việt Hưng, Chủ tịch Mạng lưới Chuyên gia và Nhà khoa học Việt Nam tại Canada, khẳng định các thành viên của mạng lưới sẵn sàng đóng góp nhằm hiện thực hóa tiềm năng hợp tác giữa hai nước, nhất là trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Canada được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược.

Tại cuộc gặp, nhiều chuyên gia đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm tăng cường kết nối nguồn lực khoa học – công nghệ giữa Việt Nam và Canada.

Giáo sư Lê Bảo Long, Viện Nghiên cứu Khoa học Quốc gia, Đại học Québec, đề xuất xây dựng chương trình hợp tác cấp quốc gia trong các ngành công nghệ chiến lược như AI, 6G, an ninh mạng, công nghệ lượng tử; kết hợp nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông cũng đề xuất nghiên cứu thành lập quỹ khoa học song phương Việt Nam – Canada, có thể triển khai giữa Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ quốc gia của Việt Nam với các quỹ, hội đồng nghiên cứu của Canada.

Ở lĩnh vực khoáng sản chiến lược và ứng phó biến đổi khí hậu, Phó Giáo sư Đặng Đức Huy, Đại học Trent, cho rằng hai nước còn nhiều dư địa hợp tác trong công nghệ khai thác, tuyển, tách và tinh chế khoáng sản; phát triển quy trình ít phát thải, hóa học xanh, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực.

Ông đề xuất lựa chọn các nhiệm vụ thí điểm, xây dựng cơ chế đồng tài trợ; thống nhất nguyên tắc về sở hữu trí tuệ, chia sẻ dữ liệu và lợi ích; đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp, hợp tác công – tư tham gia từ khâu xác định bài toán đến thử nghiệm, đầu tư và thương mại hóa công nghệ.

Trong lĩnh vực bán dẫn, Tiến sĩ Trần Hồng Nhung, Đại học McGill, cho biết Canada có thế mạnh về bán dẫn hợp chất, thiết bị quang tử, thiết kế chip AI, đóng gói tiên tiến và hệ thống phòng sạch. Đây là những năng lực có thể bổ trợ cho hạ tầng bán dẫn Việt Nam.

Bà đề xuất xây dựng mô hình hợp tác phát triển bán dẫn công suất, gắn các dự án nghiên cứu với chuyển giao công nghệ, sản xuất và doanh nghiệp tiếp nhận tại Việt Nam.

Về AI, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phong, Giám đốc Công nghệ và Chuyển đổi AI của Tập đoàn FPT, đề xuất tăng cường trao đổi nhân tài trình độ cao, tạo điều kiện cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam làm việc cùng những chuyên gia hàng đầu thế giới.

Ông cũng đề xuất Việt Nam tham gia các sáng kiến khoa học về AI an toàn, qua đó đóng góp vào phương pháp đánh giá, tiêu chuẩn và nền tảng khoa học phục vụ xây dựng các quy định về AI trong tương lai.

Giáo sư Thái Thị Thanh Mai, Đại học HEC Montréal, cho rằng cần đặt đào tạo con người ở trung tâm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; đưa các bài toán thực tế của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp vào trường đại học, tăng cường học thông qua thực hành và đổi mới đào tạo trong thời đại AI.

Bà đề xuất thí điểm sáng kiến hợp tác đổi mới sáng tạo Việt Nam – Canada, hình thành các nhóm liên ngành giữa trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia hai nước để giải quyết những bài toán thực tiễn trong khoảng 3–6 tháng.

TÌM ĐÚNG NGƯỜI, GIAO ĐÚNG VIỆC

Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Canada, coi đây là nguồn lực trí tuệ và cầu nối quan trọng giữa Việt Nam với Canada và thế giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước rất cần sự chung tay của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia, trí thức.

Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục kiến tạo cơ chế, tạo điều kiện thuận lợi để chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào quá trình phát triển đất nước; xây dựng chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền và tạo điều kiện để đóng góp linh hoạt từ xa.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn các chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Canada tiếp tục hiến kế giải quyết những vấn đề lớn của đất nước, nhất là trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, y tế, năng lượng sạch, hàng không vũ trụ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Hiến kế cần đi vào những vấn đề cụ thể, giải pháp cụ thể và tạo ra kết quả cụ thể”.

Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng mạng lưới chuyên gia, trí thức ngày càng thực chất, hiệu quả; nắm chắc năng lực và thế mạnh của từng chuyên gia, nhóm nghiên cứu, doanh nghiệp để “khi đất nước cần có thể tìm đúng người, giao đúng việc”.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đóng góp cho đất nước không nhất thiết phải bằng việc trở về nước lâu dài. Một công trình nghiên cứu, dự án hợp tác, chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ hay một kết nối thành công đều có thể tạo ra giá trị thiết thực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng mong muốn đội ngũ chuyên gia, trí thức phát huy vai trò cầu nối, đưa quan hệ Việt Nam – Canada đi vào chiều sâu, thực chất. Mỗi chuyên gia, trí thức người Việt tại Canada có thể trở thành một “Đại sứ hữu nghị”, kết nối tri thức, công nghệ, nguồn lực và cơ hội hợp tác giữa hai nước, nhất là trong khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, phát triển nhân lực và chuyển đổi xanh.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Bộ sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ đội ngũ chuyên gia, trí thức, góp phần tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai các đề xuất và sáng kiến