Tuyên bố này của ông chủ Nhà Trắng một lần nữa làm dấy lên mối lo ngại về sự đoàn kết trong nội bộ NATO...

Tại hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) diễn ra tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 7/7 nhắc lại ý định giành quyền kiểm soát Greenland và cảnh báo khả năng rút toàn bộ lực lượng quân sự Mỹ khỏi châu Âu.

Tuyên bố này của ông chủ Nhà Trắng một lần nữa làm dấy lên mối lo ngại về sự đoàn kết trong nội bộ NATO.

Ông Trump từ lâu đã bày tỏ mong muốn Mỹ có được kiểm soát Greenland - hòn đảo Bắc Cực thuộc sở hữu của Đan Mạch. Mong muốn này bị xem là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với tương lai của NATO - liên minh quân sự đã lung lay vì ông Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu và cảnh báo rằng Mỹ có thể từ chối hỗ trợ nếu họ không tăng chi tiêu quốc phòng.

"Chúng tôi có thể rút toàn bộ binh sĩ khỏi châu Âu”, tờ báo Financial Times dẫn lời ông Trump tuyên bố khi ngồi cạnh Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại Ankara, ngay trước thềm hội nghị thường niên của các nhà lãnh đạo NATO.

“Greenland nên thuộc quyền kiểm soát của Mỹ chứ không phải Đan Mạch”, ông Trump nhắc lại.

Đầu năm nay, việc ông Trump thẳng thừng bày tỏ ý định giành quyền kiểm soát Greenland từ đồng minh NATO Đan Mạch đã khiến NATO - tổ chức có lịch sử 8 thập niên - chao đảo. Các đe dọa trả đũa mà hệ quả có thể là một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đã được đưa ra, và nhiều nước châu Âu đã không ngần ngại thể hiện rõ lập trường phản đối ý định đó của ông Trump.

Trong phát biểu ngày 7/7, ông Trump cũng liên hệ những lời đe dọa này với nỗi thất vọng của ông về việc các đồng minh châu Âu không sẵn lòng "giúp đỡ" trong cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran.

Hồi tháng 2, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói với Financial Times rằng mặc dù bà vui mừng khi ông Trump rút lại lời đe dọa nhằm vào Greenland sau các cuộc đàm phán với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, bà tin rằng cuộc khủng hoảng này chưa được giải quyết hoàn toàn. "Chúng tôi sẽ cố gắng tìm giải pháp... nhưng tôi không nghĩ rằng cuộc khủng hoảng đã kết thúc”, bà nói.

Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã tham gia các cuộc đàm phán kỹ thuật từ tháng 1, nhưng các nguồn tin quan chức cho biết ít có tiến triển cụ thể.

“Greenland không giúp Đan Mạch. Đan Mạch không chi tiền để thực sự giúp Greenland, nhưng Greenland là một phần quan trọng đối với Mỹ”, ông Trump nói, lặp lại khẳng định của ông rằng lãnh thổ Đan Mạch này bị bao vây bởi các tàu Trung Quốc và Nga. Ông nói đây chính là vấn đề làm tổn thương mối quan hệ của ông với NATO.

Hiện NATO chưa có phản hồi gì với những cảnh báo này của ông Trump. Hiện có khoảng 80.000 binh sĩ Mỹ trên khắp châu Âu, được các nước NATO coi là một phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của lục địa, một biện pháp ngăn ngừa các cuộc tấn công và là hiện thân cam kết của Washington trong việc hỗ trợ đồng minh châu Âu trong trường hợp có tấn công.

Tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã công bố kết quả một cuộc đánh giá kéo dài 6 tháng về lực lượng của Mỹ ở châu Âu, có thể dẫn đến việc cắt giảm thêm quân số trên lục địa này. Vào tháng 5, Lầu Năm Góc cho biết sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức và hủy bỏ kế hoạch triển khai một tiểu đoàn với vũ khí tầm xa, bao gồm tên lửa Tomahawk.

Ông Trump cho biết ông đang "thử" các đồng minh châu Âu bằng cách đưa ra yêu cầu hỗ trợ trong cuộc xung đột ở Iran. "Tôi đang thử để xem liệu họ có giúp hay không, vì từ lâu tôi đã nói rằng chúng tôi giúp họ, nhưng tôi không chắc rằng họ sẽ giúp chúng tôi”, ông Trump nói, và thêm rằng Italy, Đức và Pháp "đã từ chối chúng tôi".

Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng ông "rất thất vọng với NATO", và nếu kỳ họp này không được tổ chức ở Thổ Nhĩ Kỳ, "nơi bạn tôi (chỉ Tổng thống Erdogan) là một nhà lãnh đạo rất mạnh mẽ, một người rất mạnh mẽ, có thể tôi đã không tham dự".