Xuất khẩu của Nhật Bản tiếp tục tăng trưởng mạnh trong tháng 6 vừa qua, vượt qua dự báo, nhờ hai yếu tố quan trọng là nhu cầu con chip và tỷ giá...

Theo dữ liệu được Chính phủ Nhật Bản công bố vào ngày 22/7, kim ngạch xuất khẩu của nước này tăng tháng thứ 10 liên tiếp, với mức tăng 19,3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 11/2022, vượt qua mức dự báo trung bình của các nhà phân tích là 18,6% và cao hơn mức tăng 16,8% của tháng 5.

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng này là kết quả từ sự kết hợp giữa nhu cầu khổng lồ đối với các sản phẩm con chip dùng cho các trung tâm dữ liệu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) với tình trạng suy yếu kéo dài của đồng yên Nhật Bản.

Xuất khẩu thiết bị bán dẫn ghi nhận mức tăng 53,8%, góp phần quan trọng nhất vào sự gia tăng tổng thể của kim ngạch xuất khẩu. Các công ty công nghệ Nhật Bản như Tokyo Electron, Renesas Electronics và Advantest đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng từ 50% đến 93% trong năm nay nhờ làn sóng đầu tư AI.

Xuất khẩu của Nhật Bản sang Mỹ trong tháng 6 tăng 13% so với năm trước. Xuất khẩu sang Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản, tăng 17,6%. Xuất khẩu sang thị trường Đài Loan đã tăng 46,4%, đóng góp quan trọng vào mức tăng 22,7% sang các thị trường châu Á nói chung.

Dù giới chức Nhật Bản hồi cuối tháng 4 đầu tháng 5 đã có một cuộc can thiệp lớn vào thị trường ngoại hối, đồng thời liên tục đưa ra các cảnh báo đối với giới đầu cơ sau đó, đồng yên Nhật gần đây vẫn trượt giá xuống mức thấp nhất 4 thế kỷ. Sáng 22/7, đồng yên giao dịch ở mức gần 163,2 yên đổi 1 USD.

Tuy nhiên, nhập khẩu của Nhật Bản cũng tăng mạnh trong tháng 6, với mức tăng 25,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo của thị trường là tăng 21%.

Sự gia tăng nhập khẩu này chủ yếu do giá dầu thô và các sản phẩm liên quan tăng cao, một phần do gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản, quốc gia phải nhập khẩu hơn 87% năng lượng tiêu thụ trong nước - theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) - đang phải đối mặt với hóa đơn nhập khẩu cao hơn như một hệ quả của cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh. Kim ngạch nhập khẩu xăng dầu của Nhật Bản trong tháng 6 tăng 59,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với mức tăng của xuất khẩu không đủ để cân bằng mức tăng của nhập khẩu, Nhật Bản có thâm hụt thương mại 406,9 tỷ yên, tương đương 2,49 tỷ USD, trong tháng 6, cao hơn nhiều so với dự báo là thâm hụt 120 tỷ yên.

Thực tế này gây áp lực lên các nhà hoạch định chính sách ở Tokyo, khiến họ phải cố gắng cân bằng giữa áp lực lạm phát và nhu cầu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tiền tệ vào tuần tới. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng BOJ vẫn sẽ duy trì lập trường thắt chặt, bởi đồng yên yếu và giá năng lượng tăng cao đang làm gia tăng áp lực lạm phát và làm phức tạp thế cân bằng mong manh giữa duy trì tăng trưởng và ổn định giá cả.

Trong cuộc họp tháng 6, BOJ nhấn mạnh rằng các nền kinh tế khác đang được thúc đẩy bởi nhu cầu AI. Bởi vậy, đối với Nhật Bản, “mối lo về sự giảm tốc kinh tế đã giảm bớt” - BOJ nhận định.

Hiện tại, xuất khẩu vẫn là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế chính của Nhật Bản. Quý 1 năm nay, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này đạt mức tăng trưởng 0,5% so với quý trước và tăng 1,8% nếu tính theo năm.