11,5 triệu người lao động Việt Nam đang đối mặt với "áp lực" từ GenAI
TThu Hằng
Chọn cỡ chữ
Khoảng 11,5 triệu lao động nam và nữ tại Việt Nam – tương đương cứ 5 người thì có 1 người đang làm những công việc có khả năng chịu tác động từ trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI), theo một báo cáo mới được công bố của Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam...
Ảnh minh họa.
Báo cáo mang tên “Trí
tuệ nhân tạo tạo sinh và việc làm tại Việt Nam: Mức độ tác động tới thị trường
lao động và các khuyến nghị chính sách”, chỉ ra rằng, mặc dù trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) có
thể sẽ gây ra những thay đổi trên diện rộng, nhưng kịch bản khả dĩ nhất là sự
biến đổi về tính chất tác vụ trong công việc, thay vì thay thế con người hàng loạt.
Khoảng 11,5 triệu lao động nam và nữ tại Việt Nam – tương đương cứ 5 người thì có 1 người đang làm những công việc có khả năng chịu tác động từ GenAI.
Chỉ có khoảng 1 triệu lao động
đang làm những công việc có tính chuẩn hóa cao và dễ bị AI thay thế hoàn toàn.
Điều này cho thấy nguy cơ tự động hóa hoàn toàn chỉ ảnh hưởng đến một tỷ lệ nhỏ
lực lượng lao động (dưới 2%), thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực như
Indonesia, Philippines và Thái Lan.
Báo cáo cũng cho thấy mức độ ảnh
hưởng của GenAI không đồng đều trên thị trường lao động.
Nhóm lao động làm công
việc hỗ trợ hành chính – văn thư đối mặt với rủi ro cao nhất, với gần 2/3 nhân sự trong nhóm này có khả năng bị tự động hóa một phần tác vụ.
Các ngành
tài chính – bảo hiểm, bán buôn – bán lẻ, và thông tin – truyền thông là những
ngành có tỷ lệ chịu tác động cao nhất bởi GenAI.
Về mặt địa lý, người lao động
tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng
chiếm hơn 1/3 tổng số việc làm trên cả nước có khả năng bị tác động.
Báo cáo cũng đặc biệt nhấn mạnh về
khoảng cách giới. Phụ nữ có khả năng làm việc trong các ngành nghề chịu tác động
của GenAI cao hơn nam giới, với tỷ lệ ảnh hưởng lần lượt là 24,1% so với 17,8%.
Ngay cả khi tính đến các yếu tố về trình độ học vấn hay đặc thù ngành nghề, lao
động nữ vẫn chịu mức độ ảnh hưởng cao hơn đáng kể.
Điều này phản ánh thực tế
lao động nữ thường tập trung ở các vị trí văn phòng, hành chính và dịch vụ – những
nơi các GenAI dễ ứng dụng hơn do tính chất công việc mang tính chuẩn hóa cao, và
phải xử lý nhiều tài liệu.
Bên cạnh đó, những tác động này mang tính hai
mặt. Trong các ngành bán hàng với lực lượng lao động nữ chiếm khoảng 2/3 nhân sự, GenAI có thể giúp tăng năng suất và cải thiện chất lượng công việc.
Ngược lại, các vị trí văn phòng với tính chất công việc lặp đi lặp lại thì
nguy cơ bị thay thế một phần tác vụ trở nên rõ rệt hơn. Điều này đe dọa đến sự ổn
định vốn có của nhóm công việc hiện đang cung cấp việc làm chính thức cho nhiều
phụ nữ.
Dù có nhiều lo ngại trên toàn cầu
về tình trạng mất việc làm do AI, báo cáo chưa tìm thấy bằng chứng rõ ràng nào
về việc giảm cơ hội việc làm đối với lao động trẻ, có trình độ cao trong các
ngành chịu ảnh hưởng bởi GenAI tại Việt Nam trong giai đoạn 2022–2024.
Ngược lại,
việc làm trong các ngành dịch vụ vẫn tiếp tục tăng trưởng trong những năm gần
đây, cho thấy nhu cầu lao động vẫn ổn định khi việc ứng dụng AI mới chỉ ở giai
đoạn đầu.
Bà Sinwon Park, Giám đốc Quốc gia
Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam, cho biết Việt Nam đang đứng trước cơ
hội lớn để biến trí tuệ nhân tạo tạo sinh thành động lực thúc đẩy năng suất và
việc làm thỏa đáng. Tuy nhiên, lợi ích và rủi ro sẽ không được phân bổ đồng đều/
"Để quá
trình chuyển đổi này diễn ra đúng hướng, chúng ta cần hành động quyết liệt ngay
từ bây giờ. Đó là, củng cố quản trị AI phù hợp với các tiêu chuẩn lao động, đầu tư vào
nâng cao kỹ năng cho người lao động, bảo đảm người lao động có tiếng nói trong
quá trình đưa AI vào nơi làm việc, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng
AI có trách nhiệm để nâng cao năng suất gắn với việc làm thỏa đáng, và thiết lập
các biện pháp bảo vệ để quá trình đổi mới công nghệ diễn ra công bằng và bao
trùm", bà Sinwon Park nhấn mạnh.
Theo ILO, trong bối cảnh Việt
Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, các chính sách chủ động và bao trùm
sẽ đóng vai trò then chốt để bảo đảm lợi ích của GenAI được chia sẻ rộng rãi và
không một người lao động nào bị bỏ lại phía sau.
Báo cáo kêu gọi sự phối hợp hành động giữa nhà nước, người sử dụng lao động, người lao động và các bên liên quan. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm: Tăng cường quản trị AI và năng lực thể chế, có chú trọng đến bình đẳng giới và chống phân biệt đối xử; củng cố hệ thống thông tin thị trường lao động để theo dõi sát sao tác động thay đổi hàng ngày của AI.
Thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm thông qua đối thoại xã hội tại nơi làm việc; hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa kết hợp việc nâng cao năng suất với bảo đảm việc làm thỏa đáng; và đầu tư vào các chương trình đào tạo và phát triển kỹ năng có chú trọng giới và các chính sách hỗ trợ nhóm lao động lao động dễ bị tổn thương nhất.
Tài sản thực đang bước vào một cuộc chuyển dịch mới khi blockchain ngày càng được sử dụng để token hóa bất động sản, trái phiếu, năng lượng, hạ tầng và nhiều tài sản trong nền kinh tế thực. Tâm điểm kinh tế tuần này của Tạp chí Kinh tế Việt Nam tập trung vào chính xu hướng đó: “Tài sản thực được mã hóa – Động lực mới cho thị trường vốn và kinh tế số”.
Sạt lở bờ biển và nguy cơ ngập lụt đang đặt ra bài toán cấp thiết đối với Huế trong bối cảnh thời tiết diễn biến ngày càng cực đoan. Từ sự cố tại tuyến đường Thuận An - Phú Thuận, thành phố đang đồng thời triển khai giải pháp trước mắt và nghiên cứu phương án phòng chống thiên tai mang tính lâu dài.
Bảo hiểm xã hội Hà Nội khẳng định không yêu cầu người dân cung cấp thông tin chuyển tiền, hay nộp bất kỳ khoản phí nào qua điện thoại để cấp thẻ bảo hiểm y tế. Mọi hành vi gọi điện yêu cầu làm theo hướng dẫn để cập nhật thông tin, truy cập đường link lạ hoặc chuyển khoản lệ phí đều là lừa đảo...
Bộ Y tế đề xuất cho phép cơ sở đào tạo ngoài công lập được xây dựng mức thu học phí đối với người học bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa, bảo đảm bù đắp chi phí và có tích lũy hợp lý. Tuy nhiên, cần có phương án thuyết minh lộ trình và tỷ lệ tăng học phí các năm tiếp theo, trong đó việc tăng học phí của năm sau phải bảo đảm không vượt quá 15% so với năm liền trước...
Một số quy định chung, thiếu nội hàm hoặc trùng lắp với các Luật khác sẽ được bãi bỏ trong Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Đồng thời, quy định về mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản, quy trình giao dịch bất động sản sẽ được bổ sung nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giảm chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đang trải qua tuần làm việc đầu tiên. Hàng loạt các dự án Luật, dự thảo Luật quan trọng được các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận. Trong đó có dự án Nghị quyết nhằm bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Tài sản thực đang bước vào một cuộc chuyển dịch mới khi blockchain ngày càng được sử dụng để token hóa bất động sản, trái phiếu, năng lượng, hạ tầng và nhiều tài sản trong nền kinh tế thực. Tâm điểm kinh tế tuần này của Tạp chí Kinh tế Việt Nam tập trung vào chính xu hướng đó: “Tài sản thực được mã hóa – Động lực mới cho thị trường vốn và kinh tế số”.
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) là chiến lược cốt lõi để giải quyết ùn tắc và tái cấu trúc không gian. Mô hình này tập...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...
