Ai đủ điều kiện làm việc tại Mỹ?

Vừa qua, đã có một vài công ty Việt Nam được phép thí điểm xuất khẩu lao động sang thị trường Hoa Kỳ.

Đây là thị trường mới và tiềm năng bởi lao động Việt Nam có thu nhập cao khi làm việc tại thị trường này. Thủ tục và làm thế nào để sang Mỹ làm việc là vấn đề mà doanh nghiệp và người lao động Việt Nam cần tính toán để tránh sự từ chối từ phía chính quyền Hoa Kỳ.

Chỉ tiêu lao động nhập cư hàng năm của Mỹ

Hàng năm, Quốc hội Hoa Kỳ đều đưa ra chỉ tiêu cho lao động nhập cư từ nước ngoài. Chỉ tiêu này được đưa ra dựa trên thị trường lao động ở Hoa Kỳ và áp dụng cho năm tiếp theo.

Sau khi Quốc hội đưa ra chỉ tiêu, Bộ Lao động Hoa Kỳ sẽ là cơ quan trực tiếp điều phối và quản lý lao động nước ngoài vì vậy lao động nước ngoài muốn làm việc ở Mỹ phải có sự chấp thuận của Bộ Lao động Hoa Kỳ.

Bà Mary Ann Russell, Trưởng đại diện Phòng Di trú và Nhập tịch thuộc Bộ An ninh Quốc gia Hoa Kỳ tại Tp.HCM cho biết, có hai loại visa H1 và H2 được cấp cho lao động nước ngoài làm việc tại Hoa Kỳ và hai loại này ứng với hai loại lao động gồm lao động cấp cao và cấp thấp.

Những lao động làm việc với tư cách là chuyên gia, kỹ sư, y tá... làm việc trong các viện nghiên cứu, ngành công nghệ thông tin, bệnh viện... được xem là lao động cấp cao hay còn gọi là lao động phi nông nghiệp và được cấp loại visa H1.

Tháng 10/2006, Quốc hội Hoa Kỳ đã đưa ra chỉ tiêu 140.000 lao động loại này cho năm 2007. Chỉ tiêu này không ưu tiên hay phân biệt cho thị trường hay khu vực nào.

Ngược lại lao động cấp thấp không yêu cầu về trình độ chuyên môn cao, Quốc hội Hoa Kỳ đưa ra hạn mức thấp hơn. Ứng với đó, visa lao động là H2. Nông dân làm việc trong các trang trại hoặc những lĩnh vực thuộc nông nghiệp là lao động cấp thấp và được cấp visa H2a.

Trong khi đó, lao động trong lĩnh vực xây dựng, cây cảnh... được xem là phi nông nghiệp với loại visa H2b. Chỉ tiêu của lao động cấp thấp khoảng 66.000 lao động nhập cư trong năm nay.

Lao động cấp thấp thông thường làm theo thời vụ vì vậy thời gian lưu trú ngắn và Hoa Kỳ chỉ cấp phép làm việc không quá một năm, trung bình khoảng bốn tháng. Ngược lại với lao động cấp cao thời gian được phép làm việc dài hơn, có thể hơn một năm.

Ai đủ điều kiện làm việc tại Mỹ?

Ông Jeffrey C. Schwenk, Trưởng bộ phận Lãnh sự thuộc Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Tp.HCM cho biết, người lao động Việt Nam phải chứng minh rất nhiều thứ chưa kể công ty tuyển dụng lao động ở Mỹ phải giải trình nhu cầu cần lao động Việt Nam cho công việc của họ.

Đối với lao động cấp cao, người lao động Việt Nam phải chứng minh mình đủ trình độ chuyên môn để làm việc ở Mỹ. Ngoài ra, điều kiện thông thạo tiếng Anh người lao động Việt Nam phải đáp ứng, bởi loại lao động này cần đến sự giao tiếp nhiều hơn lao động cấp thấp.

Trong khi đó lao động cấp thấp, chủ yếu sức khỏe là điều kiện được đòi hỏi nhiều nhất, trong khi tiếng Anh chỉ là phụ, thậm chí một số ngành nghề tiếng Anh không cần thiết. Chưa hết, cả lao động cấp cao và cấp thấp phải chứng minh được quyết định sang Mỹ làm việc có lợi cho bản thân về mặt thu nhập và chuyên môn.

Người lao động còn phải cam kết quay trở về nước khi hết hạn hợp đồng làm việc tại Hoa Kỳ. Cam kết này phải được củng cố bằng những bằng chứng thuyết phục như mối quan hệ gia đình như vợ, chồng, con hoặc công việc còn dở dang ở Việt Nam mà người lao động phải quay về để tiếp tục.

Đối với nhiều người đây là điều kiện không dễ vượt qua trong các cuộc phỏng vấn với quan chức Hoa Kỳ, bởi lẽ luôn có sự lo ngại lợi dụng làm việc để di dân.

Người tuyển dụng, các công ty, tổ chức ở Hoa Kỳ có trách nhiệm không kém phần quan trọng là phải chứng minh thực sự mình cần lao động từ nước ngoài khi đã không thành công trong việc tìm kiếm lao động trong nước trong thời gian dài.

Những nhà tuyển dụng phải xin được giấy phép sử dụng lao động nước ngoài từ Bộ Lao động Hoa Kỳ khi đó người lao động Việt Nam mới có thể tham gia vào những đợt phỏng vấn của cơ quan lãnh sự Hoa Kỳ tại Việt Nam trước khi được cấp visa theo công việc.

Theo cơ quan Lãnh sự Hoa Kỳ tại Tp.HCM người lao động không phải đóng bất kỳ chi phí gì khi làm thủ tục xin làm việc ở Hoa Kỳ ngoại trừ chi phí 100 USD phỏng vấn, chi phí tương tự như visa du lịch hay di dân.

Visa làm việc không được phía Mỹ cho phép chuyển thành du lịch hay di dân và khi hết hạn người lao động phải về nước, ngoại trừ họ xin được công việc khác và đã làm hết các thủ tục cần thiết như lần đầu tiên.