Kế hoạch phát triển Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đến năm 2010 mà Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt đã nhấn mạnh đến việc xây dựng Tổng công ty thành tập đoàn kinh tế.
>>
Đường sắt sẽ nhảy vào tài chính, chứng khoán
Sau đây là nội dung cuộc tr
ò chuy
ện
xoay quanh vấn đề này giữa VnEconomy và ông Nguyễn Hữu Bằng, Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.
Thưa ông, giữa năng lực hiện tại của Tổng công ty và mục tiêu trở thành tập đoàn kinh tế trong 3 năm tới có khoảng cách nào không?
Vốn của Tổng công ty Đường sắt rất lớn, song công nghệ hiện nay vẫn còn lạc hậu, vì thế hiệu quả kinh doanh của ngành đường sắt chưa cao. Tuy nhiên, doanh thu hàng năm của chúng tôi cũng đạt khoảng 5.700 tỷ đồng.
Hiện Đường sắt Việt Nam có 4 lĩnh vực được xem là thế mạnh. Đó là lĩnh vực vận tải, xây dựng, công nghiệp và du lịch, trong đó, ngoài vận tải là lĩnh vực chính thì xây dựng và công nghiệp của chúng tôi cũng hoạt động rất hiệu quả.
Về lĩnh vực xây dựng, chúng tôi tiến hành không chỉ với các công trình trong ngành, mà mở rộng sang cả đường bộ và các công trình dân dụng như xây dựng một số khu chung cư, văn phòng cho thuê.
Về công nghiệp, Đường sắt Việt Nam là doanh nghiệp duy nhất của Đông Nam Á có thể chế tạo được toa xe. Đặc biệt, 2006 là năm đầu tiên ngành đường sắt tiến hành chế tạo đầu máy diezel. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của chúng tôi trong lĩnh vực này là chủ yếu mới chỉ sản xuất để sử dụng trong ngành. Song hiện chúng tôi đang tiến hành dự án đóng mới 100 toa xe xuất khẩu sang Campuchia.
Lĩnh vực thứ tư hiện chúng tôi đang khai thác là du lịch. Về lĩnh vực này, sắp tới chúng tôi sẽ kết hợp với nhiều đơn vị, thành phần kinh tế cùng hợp tác đầu tư để nâng cao hiệu quả.
Bốn thế mạnh trên chứng tỏ Đường sắt Việt nam có thể phát triển thành tập đoàn kinh tế đa lĩnh vực, chứ không chỉ gói gọn trong vận tải.
Tổng công ty đang triển khai một loạt dự án lớn. Để hoàn thành nhiệm vụ này, Đường sắt Việt Nam đã có sự chuẩn bị như thế nào?
Năm vừa qua được ghi nhận là năm của những dự án lớn về đường sắt như: dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam; dự án hai hành làng một vành đai kinh tế; đường sắt đôi tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; đường sắt trên cao Hà Nội; xây dựng ga Hà Nội thành ga trung tâm của đường sắt, vừa là đầu mối trung chuyển, kết nối các loại phương tiện vận tải, vừa là trung tâm dịch vụ đa năng.
Để thực hiện tốt các dự án, Tổng công ty sẽ chuẩn bị tốt hai phần mà chúng tôi vẫn gọi là “phần cứng” và “phần mềm”. Đối với phần cứng, chúng tôi chỉ cần có tiền là mua được, đó là các nguyên vật liệu. Điều mà chúng tôi quan tâm nhiều hơn là phần mềm, tức là phần đào tạo nguồn nhân lực, hệ thống chỉ huy, điều hành,…
Trong chiến lược lâu dài trong vấn đề phát triển nguồn nhân lực, chúng tôi sẽ áp dụng phương pháp liên kết đào tạo với một số nước, vừa đào tạo cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật và công nhân lành nghề , bên cạnh kết hợp đào tạo ngoại ngữ.
Được biết Tổng công ty sẽ đầu tư vào nhiều ngành nghề kinh doanh, ông có thể cho biết những ngành nghề nào sẽ được ưu tiên?
Vấn đề này chúng tôi đang nghiên cứu phương án khả thi.Trước mắt, chúng tôi sẽ ưu tiên đầu tư cho du lịch, về dài hạn, sẽ tham gia vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bất động sản,…
Trước đó, từ năm 2003, Nhà nước đã cho phép Đường sắt thành lập các công ty tài chính, ngân hàng. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này chúng tôi mới bắt đầu có điều kiện tham gia khi thị trường vốn của Việt Nam đang phát triển mạnh.
Vậy nh
ững
kênh nào s
ẽ
dẫn vốn cho việc phát triển thành tập đoàn?
Có 3 nguồn vốn cơ bản.
Ngành đường sắt đầu tư nhiều nhất cho cơ sở hạ tầng, và theo nguyên tắc, nguồn vốn đầu tư cho lĩnh vực này được lấy từ ngân sách Nhà nước. Tuy Nhà nước cũng có khuyến khích các thành phần khác tham gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng của ngành đường sắt, nhưng thực tế hầu như không thu hút được mấy vì số vốn đầu tư đòi hỏi lớn nhưng lợi nhuận chưa nhìn thấy trước mắt.
Đối với vốn kinh doanh, ngoài nguồn vốn trong khả năng của Tổng công ty, chúng tôi sẽ huy động từ các thành phần kinh tế khác. Tổng công ty cũng dự kiến kêu gọi đầu tư bằng hình thức BOT, hoặc BT.
Ngoài ra, một số tập đoàn trong và ngoài nước cũng đang muốn tham gia đầu tư theo kiểu đưa sản phẩm của mình vào khai thác trên cơ sở hạ tầng của Đường sắt Việt Nam.
Xin ông cho biết khi nào các doanh nghiệp trong ngành đường sắt Việt Nam sẽ tham gia niêm yết trên các trung tâm giao dịch chứng khoán?
Tính đến nay, Tổng công ty Đường sắt Việt nam đã cổ phần hóa được 28 thành viên trong năm 2006. Theo Quyết định số 38 của Thủ tướng Chính phủ, chúng tôi sẽ tiếp tục tiến hành sắp xếp cổ phần hóa một số công ty trong năm nay, đặc biệt là các công ty vận tải.
Tuy nhiên, hiện chúng tôi mới chỉ có 1 công ty đủ điều kiện niêm yết trên sàn chứng khoán là Công ty Công trình đường sắt. Đây sẽ là doanh nghiệp đầu tiên của ngành đường sắt “lên sàn” trong năm 2007.
Dự kiến đến năm 2009 và 2010, một số công ty lớn sau khi cổ phần hóa xong cũng sẽ tham gia niêm yết, như Công ty Vận tải hành khách Hà Nội, Công ty Vận tải hành khách Sài Gòn, và Công ty Vận tải hàng hóa.