Nếu diễn biến tích cực xuất hiện sau khi FTSE công bố danh mục và bắt đầu giải ngân, triển vọng phục hồi của chỉ số sẽ trở nên rõ ràng hơn...

Một trong những sự kiện đáng chú ý nhất của thị trường chứng khoán trong tuần này là ngày 21/8, FTSE Russell sẽ công bố danh mục các cổ phiếu chính thức được đưa vào rổ FTSE GEIS trong kỳ đánh giá giữa kỳ diễn ra vào ngày 21/9. Đây cũng là thời điểm mở đầu cho quá trình chuyển thị trường Việt Nam từ nhóm Frontier Market (thị trường cận biên) sang Secondary Emerging Market (thị trường mới nổi thứ cấp).

Nhận định về sự kiện này, ông Ngô Thế Hiển - Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích SHS cho rằng việc nâng hạng được đánh giá không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa thu hút thêm dòng vốn quốc tế, mà còn là bước thay đổi quan trọng về chất đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau một thời gian dài phát triển và nằm trong danh sách theo dõi, đến tháng 10/2025, Việt Nam mới chính thức được công nhận sẽ được nâng hạng từ Frontier Market lên Secondary Emerging Market.

Theo định hướng phát triển thị trường, sau khi đạt chuẩn Secondary Emerging Market, Việt Nam sẽ tiếp tục hướng tới Advanced Emerging Markets của FTSE Russell và cao hơn nữa là mục tiêu chuyển lên Emerging Markets của MSCI. Để thực hiện lộ trình này, thị trường sẽ phải đáp ứng nhiều tiêu chí về cả độ rộng và chiều sâu.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là yêu cầu về công bố thông tin bằng tiếng Anh theo chuẩn quốc tế. Hệ thống kế toán của các doanh nghiệp cũng sẽ từng bước chuyển theo các chuẩn quốc tế, thay vì chỉ đáp ứng tiêu chuẩn Việt Nam hiện tại. Cùng với đó, cơ chế vận hành thị trường cũng được thay đổi.

Thị trường đã ban hành cơ chế Global Broker, cho phép nhà đầu tư quốc tế trực tiếp đặt lệnh thay vì phải thông qua các cổng như trước. Trong năm 2027, cơ chế CCP (Đối tác bù trừ trung tâm) dự kiến được đưa vào triển khai. Đây được xem là nền tảng để triển khai sớm các giải pháp và sản phẩm mới trên thị trường, chẳng hạn bán cổ phiếu trên đường trở về hay giao dịch T0.

Lộ trình phân bổ tỷ trọng thị trường Việt Nam vào rổ Secondary Emerging cũng được thực hiện theo từng giai đoạn. Ngày 21/9, Việt Nam sẽ chính thức được nâng hạng và 10% trọng số đầu tư của Việt Nam sẽ được đưa vào rổ Secondary Emerging. Đến tháng 3/2027, FTSE Russell sẽ bổ sung thêm 20%; tháng 6/2027 bổ sung 35% và đến tháng 9/2027 hoàn tất với 35% còn lại.

Như vậy, trong năm 2026, mới chỉ có 10% trọng số của thị trường Việt Nam được bổ sung vào rổ Secondary Emerging. Phần lớn, khoảng 70%, sẽ được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 9/2027.

Liên quan đến danh mục cổ phiếu, từ tháng 4, FTSE Russell đã công bố danh sách các mã tiềm năng có thể lọt vào rổ chỉ số. Danh sách ban đầu gồm 32 cổ phiếu, sau đó được rút xuống khoảng 23 cổ phiếu. Bên cạnh các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc nhóm VIN như VIC, VHM và VRE, danh sách còn có một số mã được Trung tâm Phân tích của SSS đưa vào danh mục khuyến nghị nhà đầu tư mua trong giai đoạn vừa qua và công bố ngày 31/7, như HPG, VCB và SSI.

Tuy nhiên, danh mục 23 cổ phiếu được công bố từ tháng 4 có thể thay đổi vào thời điểm ngày 21/8. Do diễn biến điều chỉnh khá sâu của thị trường trong tháng 6 đã tác động đến vốn hóa của nhiều cổ phiếu, qua đó có thể ảnh hưởng đến khả năng được đưa vào hoặc loại khỏi rổ chỉ số.

Ngoài 23 cổ phiếu nói trên, còn có một nhóm 14 mã được đánh giá là những cổ phiếu nhà đầu tư có thể xem xét thêm ngoài VIC và VPL. Nhóm ngân hàng gồm VPB, HDB, MSB, TPB và EIB. Nhóm chứng khoán có VCK, VPX và HCM. Ngoài ra còn có MCH là những cổ phiếu có tỷ trọng vốn hóa khá lớn trên thị trường hiện tại.

Về mặt định giá, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở mức khoảng 401 tỷ USD, tương ứng 7,8% GDP năm 2025. Trong đó, nhóm VN50 có vốn hóa khoảng 253 tỷ USD, chiếm 63% tổng vốn hóa thị trường. Mặt bằng định giá của nhóm này hiện ở mức P/E 12,04 lần và P/B 2,25 lần, trong khi P/E của VN-Index là 11,7 lần và P/B là 1,94 lần.

Đáng chú ý, nhóm Vingroup hiện có vốn hóa khoảng 92 tỷ USD, tương đương 24% vốn hóa toàn thị trường. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, vốn hóa của toàn bộ phần thị trường còn lại đạt 309 tỷ USD, với P/E ở mức 10,35 lần và P/B ở mức 1,61 lần. Những con số này cho thấy mặt bằng định giá của phần lớn thị trường đã tương đối thấp, đặc biệt khi đặt bên cạnh mức định giá của các cổ phiếu vốn hóa lớn.

Nhóm ngân hàng thậm chí đang giao dịch ở mức P/E 8,44 lần, gần tương đương vùng thấp nhất được ghi nhận tại đáy ngày 9/4/2025, khi P/E chỉ ở mức 8,26 lần. Như vậy, xét riêng về định giá, P/E hiện tại của nhóm ngân hàng đã trở về sát vùng thấp nhất của thị trường trong năm 2025.

Trước đó, vùng 1.800 điểm đã được xác định là vùng đỉnh và vùng rủi ro của thị trường. Yếu tố chính nằm ở nhóm Vingroup, sau giai đoạn tăng mạnh kéo dài từ tháng 3/2025 đến nay, tương ứng hơn một năm rưỡi, nhóm cổ phiếu này đã bắt đầu bước vào quá trình điều chỉnh và tích lũy.

Quá trình điều chỉnh và tích lũy của Vingroup nhiều khả năng có thể kéo dài cho đến khi nhóm cổ phiếu này chính thức được đưa vào danh mục của FTSE và bắt đầu quá trình giải ngân của khối ngoại. Theo đó, quá trình tích lũy có thể kéo dài tới tận tháng 9. Đây cũng là yếu tố nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý khi đánh giá triển vọng của chỉ số trong ngắn hạn.

Với việc VN-Index phụ thuộc lớn vào Vingroup và ngân hàng, tín hiệu tích cực chỉ thực sự rõ ràng khi hai nhóm này quay trở lại xu hướng tăng và chỉ số có thể vượt qua đường xu hướng giảm hình thành từ tháng 5, kéo dài qua tháng 6, tháng 7 đến nay. Việc vượt qua đường xu hướng này sẽ là tín hiệu quan trọng để xác nhận khả năng đảo chiều.

"Trong bối cảnh đó, thị trường vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng sức mạnh của dòng tiền. Nếu diễn biến tích cực xuất hiện sau khi FTSE công bố danh mục và bắt đầu giải ngân, triển vọng phục hồi của chỉ số sẽ trở nên rõ ràng hơn. Vì vậy, dù mặt bằng định giá hiện đã về vùng thấp, đặc biệt ở nhóm ngân hàng, yếu tố quyết định đối với xu hướng thị trường vẫn là khả năng phục hồi của các nhóm vốn hóa lớn và sự xuất hiện của dòng tiền mới", ông Hiển nhấn mạnh.