Mặc dù giá tăng rất tốt trong 30 phút cuối cùng của phiên, nhưng thanh khoản còn yếu và nhiều mã bị chặn lại ở mức giá cao

Cả hai sàn chào đón ngày kỷ niệm 11 năm thành lập thị trường bằng một phiên tăng khá đẹp trên phương diện điểm số. Có lẽ sự khởi sắc này sẽ làm bớt đi tiếng kêu than trách móc của số đông nhà đầu tư.

Sự hứng khởi thực ra chỉ đến sau khi HSX kết thúc đợt khớp lệnh thứ hai, từ sau 10h30. Trước đó, giao dịch diễn ra khá bình lặng với thanh khoản yếu. HSX đến hết đợt hai vẫn chỉ đạt giá trị khớp lệnh khoảng 195 tỷ đồng, VN-Index tăng nhẹ 3 điểm.

Lúc này mới có FPT, HAG, ITA, PVF, CTG tăng khá, lộ ra dư bán trần. SSI vẫn bị chặn lại ở ngưỡng 17.900 đồng – trên tham chiếu hai bước giá – và chỉ khớp lẻ tẻ vào giá 18.000 đồng. Chỉ trong đợt đóng cửa, được cộng hưởng với đà mua tốt tại HNX, cầu vào SSI mới tăng vọt đẩy lên sát trần.

Quan sát giao dịch có thể thấy khối ngoại là một trong những nhân tố gây nên sự đột biến ở HSX lúc đóng cửa. Số liệu mặc dù không cho thấy khối lượng bán nhưng khối lượng mua là khá thấp. Tuy nhiên lúc kết thúc phiên, hàng loạt mã được giao dịch mua khối lượng tăng vọt như CTG, DPM, FPT, HAG, HPG, VCB. Đây cũng là những mã biến động giá rất tốt lúc đóng cửa.

Thống kê cũng cho thấy, thời điểm kết thúc đợt khớp lệnh liên tục, HSX tạm dừng với 14 mã khớp trần, 100 mã tăng giá và 22 mã sàn, 55 mã giảm giá. Độ rộng này thay đổi rất tốt sau đợt đóng cửa với 33 mã trần, 113 tăng giá. Giá trị khớp lệnh riêng đợt đóng cửa cũng đạt gần 79,2 tỷ đồng, chiếm tới 29,3% tổng giá trị khớp lệnh cả phiên của sàn này. Đây là kỷ lục về thanh khoản cả khối lượng lẫn giá trị của đợt đóng cửa trong suốt 5 tuần gần đây.

Tại HNX, đột biến về thanh khoản cũng diễn ra từ sau 10h30. Lượng vốn vào mua bất chợt tăng lên nhanh ở các cổ phiếu đầu cơ thanh khoản cao, kéo chỉ số tăng mạnh. Chỉ riêng trong 30 phút cuối này, lượng vốn vào thêm chiếm tới trên 50% tổng giá trị cả phiên.

Hôm nay biến động tăng là đáng mừng, chí ít cho thấy một bộ phận dòng tiền đang đứng ngoài vẫn kỳ vọng vào thị trường. Tuy nhiên có ít nhất hai điểm cần được kiểm chứng thêm.

Thứ nhất là thanh khoản còn quá yếu. Nếu hôm nay hàng loạt mã kịch trần và mất thanh khoản do người bán không bán ra thì có thể chấp nhận được. Ngược lại, hôm nay cung giá trần và gần trần còn rất nhiều. Lực đẩy lên chưa vượt qua được bước cản đó. 

Cũng có thể một phần người mua chưa sẵn lòng đẩy giá lên mạnh hơn. Cầu vào yếu nhưng giá vẫn tăng do người bán không bán rẻ nhiều. Đây là sự “hợp tác” đáng ghi nhận. Tuy nhiên cung giá cao còn nhiều, nhất là tại giá trần và gần trần, trong khi các bước trên tham chiếu khá yếu. Có thể người bán nhận thấy lực mua tốt nên chỉ treo bán cao hoặc lưỡng lự giữa khả năng cắt lỗ ngay với nguy cơ bị bán đúng đáy.

Dễ nhận thấy điều này ở các cổ phiếu đầu cơ thanh khoản cao trên HNX, sau khi HSX đóng cửa.KLS sau khi bên mua đẩy lên chỉ còn cách trần 3 bước giá, lập tức cung treo giá trần tăng nhanh liên tục, từ mức trên dưới 400.000 đơn vị vọt lên hơn 1,1 triệu. KLS đạt được giá cao nhất 11.000 đồng (dưới trần một bước giá) chỉ nhờ lượng khớp thấp. Trong khi đó, gần 39% thanh khoản tập trung ở ngưỡng 10.900 đồng chỉ trong khoảng 20 phút cuối phiên mà không thể vượt qua.

VND cũng vậy, bị chặ lại ở mức 10.600 đồng – cách trần 3 bước giá – và toàn bộ khối lượng giao dịch tại mức này là do bên mua khớp vào dư bán mà không vượt qua được. PVX bị chặn ở 11.600 đồng và giao dịch chủ yếu ở ngưỡng 11.500 đồng.

Thứ hai là áp lực cung lỏng tay cần phải kiểm định trong một diễn biến giảm. Những ai có sẵn hàng muốn bán ra đa phần là chưa tin tưởng vào khả năng phục hồi mạnh ngay lập tức. Nếu cầu còn khỏe như những phút cuối phiên hôm nay, thường không ai sẵn lòng bán rẻ hoặc muốn bán bằng được. Lý do đơn giản là nếu tâm lý hưng phấn đủ tốt, họ có thể bán được giá cao hơn vào ngày mai.

Do đó có thể khối lượng cung ở các bước giá cao sẽ tăng lên trong phiên tới, trong khi cung ở các bước giá thấp yếu đi. Cơ hội kiểm tra tâm lý thường ở các diễn biến giảm. Khi thị trường suy yếu, người treo bán giá cao sẽ cảm nhận về sự đuối sức của dòng tiền mua và có thể sẽ hạ giá, thay vì chỉ treo lệnh giá trần để phó mặc cho khả năng khớp.

Quá khứ đã chứng minh thường biến động một phiên chưa khẳng định được gì nhiều, đặc biệt khi chưa có thông tin hỗ trợ cụ thể. Thông tin về mức tăng chỉ số giá tiêu dùng hai thành phố lớn được đưa ra sau khi thị trường đóng cửa và chỉ có một bộ phận thạo tin có thể biết trước. Như vậy có thể nói thông tin đó chưa thẩm thấu hết đến tất cả các thành viên tham gia.

Thông thường thanh khoản chưa cải thiện rõ rệt sẽ khiến diễn biến tăng giá thiếu chắc chắn. Nhất là hiện tại dòng tiền vận động hàng ngày quá yếu và muốn tăng, bên mua cần có dòng tiền tiếp sức bổ sung. Thanh khoản nên tốt hơn trong những phiên tới vì khi đó người bán lỏng tay sẽ ra bớt hàng, trong khi người mua chứng tỏ được tiền vẫn dồi dào.