15 phút đợt khớp lệnh cuối trên HOSE đã tạo một cảm xúc mạnh khi đảo ngược hoàn toàn diễn biến chủ đạo trước đó

15 phút đợt khớp lệnh đóng cửa trên HOSE sáng nay tạo một cảm xúc mạnh khi có một trạng thái đảo ngược hoàn toàn diễn biến chủ đạo trước đó. Bất ngờ này có thể mới chỉ lý giải ở mối quan hệ cung - cầu.

Đường hiển thị diễn biến VN-Index sáng nay nói lên tất cả. Với nhiều người bán ra trước đó, cảm giác thẫn thờ trước bảng điện khi kết thúc phiên là có thể. Với người cầm cổ, đường hiển thị 15 phút đợt khớp lệnh cuối ngày là cú dốc ngược nức lòng. Bất ngờ và “choáng” cho cả hai phía.

Sáng nay, thị trường bước vào phiên giao dịch cuối tuần. Đã có những yếu tố tác động đáng chú ý. Trước hết, đà lao dốc mạnh trên thị trường chứng khoán Mỹ như đốt thêm sự lo lắng của người cầm cổ. Ngược lại, thông tin được chú ý nhiều hơn là sự kiện Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước kiểm tra, rà soát lại một số nội dung của Thông tư 13 trước khi có hiệu lực.

Có những suy tính khác nhau về sự kiện trên.

Thứ nhất, những khó khăn mà các ngân hàng phản ánh là bất hợp lý trong một số quy định của Thông tư 13 sẽ được xem xét lại. Điều này có thể tạo hy vọng sẽ có những sửa đổi về nội dung, hoặc lộ trình thực hiện.

Thứ hai, sẽ kiểm tra và rà soát, nhưng chưa có nhiều cơ sở để khẳng định chắc chắn hy vọng trên.

Thứ ba, trong trường hợp có điều chỉnh, giãn lộ trình thực hiện, liệu có dẫn tới sự “dồn toa” cho tương lai gần?

Theo đó, nếu xem sự kiện trên là một tin tốt, liên quan đến một nguyên nhân nổi bật cho sự suy giảm và khó khăn của thị trường thời gian qua, thì thị trường sẽ có phản ứng đồng thuận. Thế nhưng, thực tế sáng nay hoàn toàn ngược lại, giảm và giảm mạnh về cuối ngày. Dĩ nhiên, ấn tượng đã thể hiện ở đợt khớp lệnh cuối ngày, nhưng không thể lý giải rằng tin tốt đó đến muộn với số đông nhà đầu tư.

Diễn biến giảm sáng nay trải dài từ đầu ngày cho đến phút cuối của đợt khớp lệnh liên tục, với tốc độ càng về sau càng sâu. Giống như kịch bản của phiên thứ Tư tuần này (18/8), những phút cuối đợt 2 là hoạt động chặn mua thể hiện rõ ràng hơn. Sự suy giảm đó có thể chịu chi phối lớn hơn từ kết quả của thị trường Mỹ, gắn với tâm lý chán nản và lo ngại của nội tại.

HOSE mở cửa với mức giảm nhẹ 0,17 điểm (0,03%), chỉ với 30,3 tỷ đồng giá trị trong đợt 1. Thanh khoản tiếp tục ở trạng thái thấp nhất trong hơn 6 tháng qua. Đến 10h HOSE mới chỉ có 404 tỷ đồng giá trị. Đó cũng là thời điểm VN-Index xuống mức thấp nhất trong ngày, 444,38 điểm. Mức thấp nhất 440 điểm của ngày 13/8 đã cận kề, thị trường đã chính thức kiểm tra, dù trước đó vẫn có nhiều hoài nghi.

Và đó cũng là điểm có tính chất bản lề của phiên, khởi động cho một sóng tăng cuối ngày. Sự suy giảm của chỉ số về gần mốc hỗ trợ kích thích hoạt động bắt đáy. Thực tế sáng nay, gần 135 tỷ đồng trong 15 phút tạo chuyển biến cuối đợt hai là tốc độ giao dịch nhanh hơn quãng ảm đạm kéo dài trước đó.

Hoạt động chặn mua thể hiện đồng nghĩa với việc dựng một bờ chặn tâm lý bán ra của những người cầm cổ đang do dự, dù đó là một bờ mong manh ở thời điểm này. Thế nhưng nó có giá trị thực sự khi nguồn cung quyết liệt trước đó dịu lại, tạo tiền đề cho một cú dốc ngược trong đợt khớp lệnh đóng cửa.

Tương tự như phiên ngày 18/8, lệnh mua ATC lại xuất hiện một cách chủ động và có quy mô lớn như vậy, có tại nhiều mã, đặc biệt là nhóm blue-chip; chỉ có điều hôm nay là quy mô lớn hơn. Trên HOSE suốt thời gian qua ít khi bên mua đưa ra thông điệp rõ ràng như vậy trong giao dịch ATC. Nguồn cung giá thấp theo đó có thêm một cơ sở để “cầm máu”. Về nguồn cung đó, thực tế trong những phiên rung lắc vừa qua, những ai quyết bán nhất hẳn đã rụng hàng, và theo đó nguồn đã được “vắt” đáng kể.

245 tỷ đồng giá trị của đợt khớp lệnh đóng cửa sáng nay là một quy một vượt trội so với những phiên vừa qua, cũng như tạo sự cách biệt đáng chú ý so với tốc độ chậm chạp hai phiên gần đây. Nguồn năng lượng đó, đặc biệt là thông điệp chủ động của bên mua nói trên, tạo một bước nhảy choáng ngợp của giá nhiều chứng khoán và Index. Nhiều cổ phiếu đồng loạt tạo một thái cực trái ngược với trạng thái trước đó. VN-Index bật tăng 2,61 điểm.

Về điểm số, mức tăng cuối ngày là khiêm tốn. Nhưng đó là kết quả của sự bật mạnh từ 446,19 điểm chuyển giao từ đợt 2. Tính chung theo khoảng cách này, VN-Index tăng gần 2% - một tỷ lệ thực sự mạnh.

Diễn biến trên có thể tạo cảm giác thẫn thờ với người vừa bán ra trước đó khi nhìn bảng điện. Ngược lại, sẽ là cảm xúc khó tả với người cầm cổ, bởi giá trị tốt hơn rất nhiều được tạo ra một cách chóng vánh.

Có quá nhiều mã điển hình để dẫn chứng cho 15 phút giao dịch trên. Từ bước giảm mạnh với dư bán giá thấp đè nặng, giá cổ phiếu bất ngờ bật tăng, thậm chí tăng mạnh. PVF từ giảm 300 đồng/cổ phiếu “bỗng nhiên” tăng kịch trần. KBC xoay xở với mức giảm 900 - 1.000 đồng cuối đợt hai cũng tạo cảm giác mạnh khi kịch trần tăng 1.400 đồng khi đóng cửa. Và rất nhiều cổ phiếu khác tạo được những chuyển động đến khó tin đó. Chênh lệch giá lên tới 6% - 9% ngay trong phiên có thể đủ để tạo những cảm xúc mạnh.

Nhiều nhà đầu tư hẳn sẽ băn khoăn. Liệu có thông tin cực tốt nào đó chưa được mở rộng ra công chúng? Sáng nay có một số tin trao đổi giữa các nhà đầu tư về việc truyền thông đăng tin Ngân hàng Nhà nước giảm các lãi suất chủ chốt và giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Theo kiểm định của người viết, đã có sự nhầm lẫn khi thông tin đó được làn truyền trên mạng. Thực tế là từng có sự kiện tương tự như thế, nhưng đã diễn ra trước đây mà không phải thời điểm này. Có thể người không để ý thời gian đăng tải trên các báo điện tử dễ nhầm lẫn và chịu ảnh hưởng từ sự kiện (không có thực) này. Tất nhiên, đây chỉ là chi tiết “tầm phào” đối với những người cẩn trọng khi tiếp nhận thông tin.

Còn theo thực tế thị trường, chỉ đơn giản là trong đợt khớp lệnh đóng cửa, lượng cung giá thấp đã cạn, sự quyết mua của người cầm tiền tạo thế chủ động tăng cầu và đẩy giá. Bước chuyển giá quá mạnh để thay đổi tình thế đột ngột và mở rộng đó không có nhiều trong lịch sử thị trường.

Một điểm thường thấy là giao dịch ở đợt này thường chịu sự chi phối lớn của các tổ chức, hoặc nhóm nhà đầu tư có thế mạnh; và điều này dễ tạo sự thụ động và khó xử ở nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ. Theo đó, giao dịch ở khoảng này vẫn hàm chứa nhiều yếu tố bất ngờ, hay những biến động mạnh.