Chứng khoán sáng 26/6: Bắt đáy

Tình trạng sụt giá mạnh đầu giờ sáng đã kích thích dòng vốn vào bắt đáy tăng lên. Thanh khoản cải thiện đáng kể, nhưng sức đẩy còn yếu.

Tổng giá trị khớp lệnh của HSX đã tăng được 29% so với sáng hôm qua, tương đương mức của phiên sáng thứ 6 tuần trước, đạt 439,1 tỷ đồng. HNX cũng tăng gần 16%, đạt 204,4 tỷ đồng. Trong bất kỳ đợt sụt giảm nào, thị trường luôn tiềm ẩn một lực cầu bắt đáy khi giá giảm mạnh. Thanh khoản tăng lên trong sáng nay đã phát đi những tín hiệu tích cực ban đầu.

Gần một giờ giao dịch đầu tiên sáng nay là đợt tháo chạy khá hoảng loạn. Thanh khoản không hẳn là lớn nhưng mức sụt giảm rất nhanh. VN-Index lẫn HNX-Index đều tạo đáy với mức giảm cao tương ứng 1,46% và 1,53%. Mặc dù chỉ số giảm chưa nhiều nhưng độ rộng của cả hai sàn lẫn mức độ giảm của nhiều mã đã đến ngưỡng cảnh báo cắt lỗ. Thời điểm tồi tệ nhất, cả hai sàn có tới gần 130 mã phải chấp nhận khớp ở giá sàn.

Một diễn biến thú vị thường thấy là tâm lý thay đổi tướng đối nhanh trong các diễn biến giao dịch tốc độ cao. Đầu phiên người mua thường buông, chỉ treo lệnh giá thấp ép người bán phải giảm giá mạnh mới có thể khớp được. Điều này tạo hiệu ứng tâm lý rất hiệu quả: Thanh khoản yếu, giá sụt mạnh, bảng điện đỏ lòe.

Tốc độ giao dịch cao nhưng thanh khoản lại yếu luôn là đặc trưng của những sóng giảm diễn ra đầu phiên. Cầu bắt đáy sẽ gia tăng trong bối cảnh hoảng loạn đó và tâm lý của người bán thay đổi ngay lập tức, chuyển từ xả hàng bất chấp giá, sang bình tĩnh trở lại khi nhận thấy cầu tăng lên. Lúc này người mua lại là đối tượng bị kích động tâm lý khi lo sợ sẽ cạn hàng bán rẻ. Hiện tượng nâng giá mua lẻ tẻ xuất hiện khởi động cho một đợt phục hồi.

Cường độ phục hồi nếu chỉ nhìn vào Index sẽ không nhận diện được chính xác. Chẳng hạn VN-Index đạt mức tăng – thực ra là hồi – so với điểm thấp nhất khoảng 0,83%. Tuy nhiên sự rủi ro nằm ở chỗ cổ phiếu nào đem lại mức phục hồi đó cho chỉ số và sức mạnh của chỉ số lúc phục hồi có phản ánh đúng tình trạng cầu tăng lên trên bình diện chung hay không. VCB trong sóng hồi giữa phiên sáng tăng từ 28.900 đồng lên 29.300 đồng, tương đương gần 1,4%, rất mạnh. GAS cũng hồi từ 37.200 đồng lên 37.900 đồng, gần 1,9%. OGC thậm chí còn tăng gần 5,1%.

Những cổ phiếu ảnh hưởng đến Vn-Index có thể đem lại một hiệu ứng phục hồi mạnh hơn thực tế, tạo cảm giác cầu bắt đáy cực mạnh mới có thể tạo nên sóng tăng tốt như vậy. Nhưng nếu những mã này suy yếu thì đợt phục hồi sẽ không thể quay trở lại đà cũ vì số đông các cổ phiếu khác phục hồi yếu hơn nhiều và nguy cơ sụt giảm trở lại lớn hơn. Hiện tượng làm đẹp chỉ số như vậy cũng không mới, nhưng dễ bị bỏ qua khi tốc độ giao dịch tăng lên của sóng hồi đi kèm với hoạt động bắt đáy.

HNX-Index cũng cho thấy mức độ phục hồi sau hoạt động bán được tác động giới hạn bởi một số cổ phiếu. Chỉ số này phục hồi được 0,86%, chủ yếu nhờ ACB, PVS, VND, PVX. Những mã thanh khoản cao chỉ phục hồi với thời gian ngắn vì khối lượng cổ phiếu bán ra luôn dồi dào. Những mã này đã suy yếu trở lại trong một giờ cuối phiên sáng.

Hiệu ứng của việc bắt đáy mạnh lên thường thấy là tâm lý người bán ổn định trở lại, không còn hạ giá ồ ạt nữa. Đồng thời một bộ phận tiền còn đứng ngoài cũng tham gia mua vào, tạo lực cầu tốt hơn. Điều này đúng trên phương diện lý thuyết nhưng thực tế thị trường luôn sinh động hơn nhiều.

Đầu tiên là hiện tượng tháo chạy khác nhau ở các mã cụ thể. Vẫn sẽ có những cổ phiếu bị bán ra mạnh mẽ hơn khi giá phục hồi vì người cầm cổ cho rằng đây là cơ hội để thoát hàng giá tốt hơn. Tình trạng danh mục sẽ không được cải thiện tốt như mặt bằng chung trên cơ sở Index.

Tiếp đến là tâm lý vẫn có thể thay đổi nhanh theo hướng tiêu cực như cũ. Thanh khoản tăng là tín hiệu tích cực đầu tiên, nhưng mức tăng chưa phải là nhiều. Dòng tiền tuyệt đối vào vẫn chưa có đột biến, thể hiện sự hào hứng từ phía người mua. Không đuổi giá và đà tăng chững lại là biểu hiện rõ nhất của việc người mua chỉ chấp nhận bắt đáy ở các mức giá giới hạn. Hiện tượng đi ngang và yếu dần của đa số cổ phiếu trên hai sàn trong hơn một giờ cuối phiên sáng cho thấy điều này. Có thể thanh khoản sẽ tăng rất chậm trong chiều này nếu giá tiếp tục giữ tình trạng lình bình giảm như hiện tại.