Trong ngoại khoa hiện đại, giá trị của công nghệ không nằm ở độ phức tạp của thiết bị mà ở lợi ích cụ thể mang lại cho người bệnh: Can thiệp chính xác hơn, ít xâm lấn hơn, phục hồi chức năng sớm hơn và mở thêm cơ hội sống với chất lượng tốt hơn…

Năm 2025, sau một cơn đột quỵ nặng, gây liệt nửa người bên trái, bệnh nhân M.Q.T nhập viện trong tình trạng tay trái liệt hoàn toàn, chân trái đi lại khó khăn. Tại Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện C Đà Nẵng, bệnh nhân được ứng dụng công nghệ phục hồi chức năng hiện đại trong quá trình điều trị

Cùng với robot tập dáng đi, hệ thống tập thực tế ảo (VR), kích thích điện xuyên sọ, gần 6 tháng điều trị nội trú, bệnh nhân đã có thể trở về cuộc sống thường ngày. BSCKII. Bùi Văn Hội, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, cho biết robot, dưới sự điều khiển của AI, có khả năng “học” và thích nghi với phản ứng của từng bệnh nhân, điều chỉnh linh hoạt các thông số như tốc độ và chiều dài bước chân.

Điều này đảm bảo mỗi bước đi đều tối ưu cho việc tái tạo mô hình vận động chuẩn, giúp rút ngắn thời gian phục hồi. Bên cạnh đó, AI đóng vai trò là “bộ não” thông minh, phân tích dữ liệu khổng lồ từ các buổi trị liệu VR để đưa ra đánh giá chính xác về tiến trình của bệnh nhân, giúp cá nhân hóa phác đồ điều trị và tối ưu hóa từng bước phục hồi. 

Cũng tại Khoa Phục hồi chức năng, người bệnh còn được trải nghiệm hệ thống thực tế ảo VRRS EVO thông qua các trò chơi mô phỏng. Theo kỹ thuật viên Huỳnh Văn Hiếu, VRRS EVO không chỉ hỗ trợ vận động, mà còn rèn tư duy, trí nhớ và khả năng phối hợp - yếu tố quan trọng với bệnh nhân tai biến mạch máu não. Bên cạnh đó, hệ thống thăng bằng Gamma giúp đánh giá chi tiết rối loạn thăng bằng, từ đó điều chỉnh phác đồ phù hợp từng trường hợp.

Đây là hai trong nhiều thiết bị ứng dụng AI trong phục hồi chức năng mà khoa tiên phong triển khai, giúp Bệnh viện C Đà Nẵng trở thành đơn vị duy nhất ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên áp dụng công nghệ số vào điều trị phục hồi chức năng.

Tương tự, đầu tháng 7 vừa qua, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tổ chức lễ tiếp nhận hai hệ thống robot phục hồi chức năng huấn luyện và điều chỉnh dáng đi GTR-A. Hai hệ thống robot được trao tặng cho Viện Phục hồi chức năng là kết quả của quá trình hợp tác, chuyển giao công nghệ giữa Bệnh viện Bạch Mai, Tập đoàn Hucasystem (Hàn Quốc) và đối tác triển khai tại Việt Nam trong khuôn khổ chương trình K-INNO Global Program của Chính phủ Hàn Quốc.

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh phục hồi chức năng là mắt xích không thể thiếu trong điều trị toàn diện. Thực tế, nhiều người bệnh sau đột quỵ, chấn thương sọ não hay các bệnh lý thần kinh vẫn phải đối mặt với những di chứng kéo dài. Phục hồi chức năng sớm, đúng phương pháp là chìa khóa giúp giảm tàn tật và nâng cao chất lượng sống.

Theo PGS.TS Lương Tuấn Khanh, Viện trưởng Viện Phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai, GTR-A là hệ thống robot phục hồi chức năng công nghệ cao, hỗ trợ người bệnh luyện tập dáng đi theo chương trình được thiết kế riêng phù hợp với sức cơ, khả năng thăng bằng và mức độ tổn thương của từng người. Hệ thống có khả năng nâng đỡ trọng lượng cơ thể, điều chỉnh tư thế, ghi nhận các thông số vận động và tích hợp công nghệ cảm biến, nhận diện hình ảnh, giúp quá trình tập luyện an toàn, trực quan và hiệu quả hơn.

Thiết bị đặc biệt phù hợp với người bệnh đột quỵ, Parkinson, tổn thương não, tổn thương tủy sống, chấn thương chỉnh hình hoặc các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng đi lại. Trong thời gian tới, Viện Phục hồi chức năng sẽ đưa hai hệ thống robot mới vào hoạt động thường quy, đồng thời tiếp tục phát triển robot phục hồi chức năng chi trên, robot phục hồi nhận thức...

Trong bối cảnh ngành y tế đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cũng vừa chính thức tiếp nhận và đưa vào triển khai thiết bị y tế trị liệu điện trường cao áp thế hệ mới do đối tác Nhật Bản trao tặng. Thiết bị được sản xuất tại Nhật Bản bởi Fujiiryoki (Tập đoàn Thiết bị y tế Fuji), đồng thời được chứng nhận thiết bị y tế chính thức tại Nhật Bản và Việt Nam.

Đây là thiết bị y tế đa năng, kết hợp điện trường cao áp lên đến 14.000 Vp và tần số thấp. Máy tích hợp hơn 250 chương trình trị liệu, sóng gamma, ion âm mật độ cao và cho phép điều trị đồng thời lên đến 4 người. Điểm vượt trội của thiết bị y tế mới là việc tích hợp trí tuệ nhân tạo AI phân tích chính xác thể trạng thực tế của từng bệnh nhân để tự động tối ưu hóa và cá nhân hóa liệu trình trị liệu.

Có thể thấy, robot tích hợp AI không còn là công nghệ thử nghiệm mà đang trở thành một phần trong chiến lược phát triển của nhiều bệnh viện lớn. Tại hội thảo "Ứng dụng Y học tái sinh trong điều trị và phục hồi chức năng" vừa qua, bác sĩ Đinh Quang Thanh, cố vấn chuyên môn Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị Bệnh nghề nghiệp TP.HCM, cho biết lĩnh vực này đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với sự hỗ trợ của y học tái sinh và công nghệ cao.

Theo bác sĩ Thanh, nhiều người vẫn xem phục hồi chức năng chỉ là vật lý trị liệu, điện trị liệu hay các bài tập vận động. Thực tế, chuyên ngành này đã phát triển thành mô hình đa chuyên ngành, kết hợp cơ sinh học, thần kinh học, công nghệ số và y học tái sinh để cá thể hóa điều trị. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là giúp người bệnh tận dụng tối đa phần chức năng còn lại sau chấn thương hoặc bệnh tật, nay bác sĩ đã có thêm công cụ để sửa chữa mô tổn thương, từ sụn khớp, gân cơ đến mô thần kinh.

Ở lĩnh vực thần kinh, robot phục hồi chức năng, kích thích điện chức năng, thực tế ảo (VR), AI cùng các cảm biến sinh học gắn trên cơ thể bệnh nhân giúp phân tích chuyển động khớp, từ đó hỗ trợ bác sĩ xây dựng bài tập định lượng chính xác cho từng người. Bên cạnh đó, công nghệ in 3D cũng được ứng dụng để sản xuất chi giả, nẹp chỉnh hình phù hợp với cấu trúc cơ thể mỗi bệnh nhân.

Theo bác sĩ Thanh, tương lai của phục hồi chức năng sẽ là sự hội tụ giữa y học tái sinh, robot, AI, công nghệ in 3D và các thiết bị thông minh. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp người bệnh thích nghi với khuyết tật mà còn tối đa hóa khả năng hồi phục sinh học, lấy lại sự độc lập và nâng cao chất lượng sống.