Bộ Nội vụ đề xuất mở rộng diện tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với các cá nhân có thu nhập cao nhưng không có hợp đồng lao động với người sử dụng lao động, bao gồm cả trường hợp đang tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung tại doanh nghiệp mà nghỉ việc...

Bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024, là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện, theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Các quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung đã yêu cầu việc công khai thông tin về chương trình hưu trí, có cơ chế để người tham gia tiếp cận đầy đủ thông tin về tình hình đóng góp và giá trị tài khoản hưu trí cá nhân.

Qua đó, đảm bảo công khai, minh bạch chủ trương chính sách của Nhà nước để thu hút sự tham gia của người lao động, người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, tại báo cáo tổng kết thi hành Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Bộ Nội vụ đánh giá, Luật đã không còn quy định cho phép người lao động hoặc cá nhân trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung như quy định trước đây. Thay vào đó, người lao động phải tham gia thông qua doanh nghiệp sử dụng lao động.

Quy định này dẫn tới trường hợp người lao động nghỉ việc thì sẽ phải dừng chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung, và không được tiếp tục duy trì tài khoản của mình. Theo đó, ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia.

Đồng thời, các cá nhân có thu nhập cao nhưng không có hợp đồng lao động với người sử dụng lao động, có nhu cầu tham gia các chương trình hưu trí tự nguyện cũng sẽ không thể tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Trên cơ sở quá trình triển khai chính sách và đánh giá tình hình vận hành hệ thống quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, Bộ Nội vụ cho rằng trong bối cảnh cần tăng cường huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế, việc thu hút, đa dạng đối tượng có nhu cầu tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là cần thiết.

Đối tượng mở rộng dự kiến là các cá nhân có thu nhập cao nhưng không có hợp đồng lao động với người sử dụng lao động, bao gồm cả trường hợp đang tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung tại doanh nghiệp nghỉ việc.

Việc mở rộng đối tượng này nhằm đóng góp vào nguồn vốn dài hạn tham gia vào thị trường vốn, thông qua hoạt động đầu tư của quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Vì vậy, tại dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung, theo hướng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện, mà không bắt buộc phải thông qua người sử dụng lao động. Quy định này tương tự quy định trước đây tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014.

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí bắt đầu thành lập quỹ hưu trí từ năm 2021. Khi đó có 4 doanh nghiệp, gồm: Công ty Quản lý quỹ đầu tư Dragon Capital Việt Nam (DC); Công ty Quản lý quỹ đầu tư MB (MBC); Công ty Quản lý quỹ đầu tư Vietcombank (VCBF); Công ty Quản lý quỹ đầu tư SSI (SSIAM).

Đến nay, có 7 quỹ được thành lập với tổng trị giá tài sản ròng tính đến hết năm 2025 là gần 2.210 tỷ đồng, tăng 53% so với cuối năm 2024, gấp 26 lần so với năm 2021.

Toàn hệ thống quỹ hưu trí đến cuối năm 2025 có 28.538 người tham gia, tăng 17,1% so với năm 2024.

Trong năm 2025, tổng số tiền đóng tham gia vào các quỹ hưu trí là 720,77 tỷ đồng, tăng 26,2% so với năm 2024 (570,9 tỷ đồng), tổng số tiền chi trả là 67,85 tỷ đồng, tăng 104% so với năm 2024 (33,2 tỷ đồng).

Hiện cơ cấu tài sản của hệ thống quỹ bao gồm trái phiếu Chính phủ (gần 50%); tiền và tương đương tiền (khoảng 8%); còn lại là từ chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán; khoản phải thu từ lãi, cổ tức được nhận.