Việt Nam hiện có 245 cơ sở sản xuất dược phẩm, trong đó 26 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương. Nhiều doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thuốc chuyên sâu, thuốc công nghệ cao và đưa sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt....

Tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (13/8/1996 – 13/8/2026), Cục trưởng Cục Quản lý Dược Vũ Tuấn Cường, cho biết quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam hiện đạt khoảng 7 tỷ USD; mức tiêu thụ thuốc bình quân đạt khoảng 70 USD/người, tăng gấp nhiều lần so với trước đây.

TỪNG BƯỚC LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT THUỐC CHUYÊN SÂU

Cùng với quy mô tăng trưởng, hệ thống sản xuất, kinh doanh và cung ứng thuốc ngày càng được mở rộng. Các nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, kiểm nghiệm, bảo quản và phân phối thuốc được triển khai ngày càng sâu rộng.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn tiên tiến và làm chủ nhiều dạng bào chế.

Đáng chú ý, thuốc sản xuất trong nước hiện chiếm khoảng 60% số lượng thuốc sử dụng và 46% tổng giá trị sử dụng thuốc, cho thấy năng lực đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của ngành công nghiệp dược trong nước từng bước được nâng cao.

Năng lực sản xuất cũng có sự chuyển biến rõ nét. Cả nước hiện có 245 cơ sở sản xuất dược phẩm, trong đó 26 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương. Một số doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thuốc chuyên sâu, thuốc công nghệ cao và đưa sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt.

Đến năm 2025, có 67 doanh nghiệp dược tham gia xuất khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc với tổng kim ngạch khoảng 312 triệu USD, đưa Việt Nam đứng thứ tư Đông Nam Á về xuất khẩu dược phẩm. Cùng với đó, 22 sản phẩm biệt dược gốc đã và đang được chuyển giao công nghệ sản xuất từ các tập đoàn dược phẩm đa quốc gia.

Công tác quản lý chất lượng thuốc, đăng ký lưu hành, cảnh giác dược, thông tin, quảng cáo và quản lý hoạt động kinh doanh dược cũng từng bước được chuẩn hóa, công khai và minh bạch hơn. Hệ thống cung ứng thuốc tiếp tục được củng cố, góp phần đưa thuốc đến với người dân ở các vùng, miền, kể cả khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội còn khó khăn.

Trong những giai đoạn đặc biệt, nhất là khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, ngành dược cũng phát huy vai trò duy trì nguồn cung thuốc, nguyên liệu làm thuốc phục vụ công tác phòng, chống dịch và khám bệnh, chữa bệnh.

Việt Nam hiện có quan hệ hợp tác trong lĩnh vực dược với 64 quốc gia, đã ký nhiều bản ghi nhớ cấp Bộ với Liên bang Nga, Belarus, Uzbekistan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Triều Tiên…; đồng thời duy trì các cơ chế đối thoại chính sách với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN, AmCharm, EuroCham, InCharm cùng nhiều hiệp hội doanh nghiệp quốc tế.

Trong thời gian tới, Cục Quản lý Dược tiếp tục chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; bảo đảm các quy định vừa quản lý chặt chẽ chất lượng, an toàn của thuốc, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và cung ứng thuốc.

Đồng thời, Cục tăng cường theo dõi, dự báo và điều phối nguồn cung; nâng cao chất lượng công tác đăng ký lưu hành, quản lý chất lượng, cảnh giác dược và hậu kiểm; phối hợp chặt chẽ trong phòng, chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng và thuốc không rõ nguồn gốc…

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THUỐC TRONG TOÀN BỘ VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, ngành dược đang bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định định hướng phát triển ngành dược ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực, bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc với mức chi phí hợp lý.

Đồng thời, nâng cao năng lực nghiên cứu, sản xuất và chuyển giao công nghệ dược phẩm.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị Cục Quản lý Dược tiếp tục chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật về dược theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và khả thi; vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ chất lượng, an toàn và hiệu quả của thuốc, vừa tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghiệp dược.

Đồng thời, đặt nhiệm vụ bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng với giá hợp lý cho người dân là yêu cầu xuyên suốt. Cần chủ động theo dõi, dự báo cung – cầu, kịp thời phát hiện và xử lý nguy cơ thiếu thuốc; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và doanh nghiệp.

Cục cũng cần tham mưu đẩy mạnh phát triển công nghiệp dược trong nước, nhất là nguyên liệu làm thuốc, thuốc công nghệ cao, thuốc sinh học, thuốc chuyên khoa, thuốc hiếm và các dạng bào chế hiện đại; thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và bệnh viện.

Việc quản lý chất lượng thuốc trong toàn bộ vòng đời sản phẩm cũng cần được tăng cường. Đẩy mạnh hậu kiểm, cảnh giác dược và phòng, chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc. Mọi quyết định quản lý phải lấy sự an toàn, sức khỏe và quyền lợi chính đáng của người dân làm trung tâm.

Một nhiệm vụ quan trọng nữa là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số; xây dựng hệ thống dữ liệu dược thống nhất, chính xác, có khả năng kết nối và chia sẻ; tăng cường ứng dụng công nghệ trong đăng ký, cấp phép, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giám sát thị trường.