Bộ Nội vụ đang đề xuất xây dựng quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, nhằm phát huy giá trị dữ liệu của cơ sở này trong công tác điều hành, phân tích, dự báo, hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội...

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 708/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết chính sách an sinh xã hội đến năm 2020 và định hướng phát triển đến năm 2030.

Mục tiêu là triển khai ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết chính sách an sinh xã hội cho người dân, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đổi mới về tổ chức và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực an sinh xã hội.

DỮ LIỆU AN SINH XÃ HỘI PHÂN TÁN Ở NHIỀU NGÀNH, LĨNH VỰC

Thực hiện Quyết định số 708/QĐ-TTg, các bộ, ngành đã từng bước triển khai, hình thành một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong lĩnh vực an sinh xã hội như: cơ sở dữ liệu về đối tượng trợ giúp xã hội; trẻ em; người có công; bảo hiểm thất nghiệp…

Bộ Nội vụ cho biết tuy nhiên đến nay còn một số hạn chế. Về dữ liệu trong lĩnh vực an sinh xã hội đang tồn tại dưới hình thức đơn lẻ, theo từng ngành, lĩnh vực, chưa hình thành được cơ sở dữ liệu dùng chung, dẫn đến phân tán, cục bộ, thiếu kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu.

Tiến độ xây dựng, hoàn thiện một số cơ sở dữ liệu thuộc các bộ, ngành còn hạn chế. Tiêu chuẩn, cấu trúc dữ liệu chưa thống nhất; chất lượng dữ liệu chưa bảo đảm yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Hệ thống thể chế về dữ liệu thuộc lĩnh vực an sinh xã hội cũng chưa được hoàn thiện, thiếu các quy định mang tính tổng thể, thống nhất. Từ đó, dẫn đến việc khai thác, sử dụng, phát huy giá trị dữ liệu chưa thực sự hiệu quả.

Hiện nay, Bộ Nội vụ xác định cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội là cơ sở dữ liệu lõi, có cấu trúc phức tạp, là cơ sở dữ liệu tham chiếu và tổng hợp trong lĩnh vực an sinh xã hội.

Cơ sở dữ liệu này có chức năng tiếp nhận và đồng bộ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu thành phần và dữ liệu phát sinh từ các thủ tục hành chính liên quan thuộc lĩnh vực quản lý của nhiều bộ, ngành.

Cụ thể như: Bộ Y tế với cơ sở dữ liệu về đối tượng trợ giúp xã hội, trẻ em, cơ sở trợ giúp xã hội; Bộ Nông nghiệp và Môi trường với cơ sở dữ liệu về hộ nghèo và cận nghèo; Bộ Công an với cơ sở dữ liệu người cai nghiện ma túy và sau cai nghiện ma túy; Bộ Nội vụ với cơ sở dữ liệu giải quyết hưởng bảo hiểm thất nghiệp, người hưởng chính sách ưu đãi người có công và các cơ sở dữ liệu khác có liên quan theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

KẾT NỐI, CHIA SẺ VỚI CÁC CƠ SỞ DỮ LIỆU CHUYÊN NGÀNH

Từ thực tiễn nêu trên, Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý dữ liệu về an sinh xã hội; bảo đảm hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội tập trung, thống nhất.

Theo dự kiến, các cơ sở dữ liệu thành phần hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, bao gồm cơ sở dữ liệu về người hưởng chính sách ưu đãi người có công, đối tượng trợ giúp xã hội, trẻ em, hộ nghèo và cận nghèo, giải quyết hưởng bảo hiểm thất nghiệp, người cai nghiện ma túy và sau cai nghiện ma túy, cơ sở trợ giúp xã hội. Các cơ sở dữ liệu khác có liên quan theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

Danh mục các cơ sở dữ liệu thành phần nêu trên được xác định trên cơ sở kết quả khảo sát hiện trạng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về an sinh xã hội, phù hợp với chức năng quản lý nhà nước của từng bộ theo quy định của Luật Trẻ em, Luật Phòng, chống ma túy, Luật Việc làm, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Ngoài các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội còn kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác để hình thành hệ thống thông tin an sinh xã hội, bao gồm: Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, bao gồm thông tin có liên quan về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; các cơ sở dữ liệu có liên quan của Ngân hàng Nhà nước để cập nhật thông tin về tài khoản hưởng chính sách an sinh xã hội và thụ hưởng ưu đãi từ Ngân hàng chính sách xã hội.

Các cơ sở dữ liệu có liên quan của Bộ Giáo dục và Đào tạo để cập nhật thông tin về hỗ trợ học sinh, sinh viên được hưởng chính sách an sinh xã hội. Các cơ sở dữ liệu có liên quan của Bộ Xây dựng để cập nhật thông tin về hưởng ưu đãi nhà ở xã hội.

Ngoài ra, là các cơ sở dữ liệu có liên quan của Ủy ban Trung ương mặt trận Tổ quốc Việt Nam để cập nhật thông tin từ các hoạt động, các chương trình từ thiện của các tổ chức, cá nhân.

Cấu trúc dữ liệu của cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội dự kiến được tổ chức thành 5 nhóm thông tin cốt lõi, bao gồm: Thông tin dùng chung của đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội, như thông tin định danh cá nhân; trạng thái hồ sơ và thông tin tử vong.

Thông tin thân nhân của đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội; thông tin hưởng chính sách an sinh xã hội; thông tin chi trả chính sách an sinh xã hội; thông tin các chính sách trợ cấp, ưu đãi khác.

Bộ Nội vụ xác định việc ban hành Nghị định sẽ tạo cơ sở pháp lý để rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực an sinh xã hội, theo hướng khai thác, sử dụng dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội và các cơ sở dữ liệu có liên quan. Đặc biệt, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp, khai báo lại thông tin, giấy tờ đã được cơ quan nhà nước quản lý.

Trên cơ sở dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và cập nhật thường xuyên, các bộ, ngành, địa phương có thể căn cứ để triển khai từng bước cắt giảm thủ tục hành chính, thành phần hồ sơ thuộc lĩnh vực phụ trách, giảm bớt khối lượng và rút ngắn thời gian thực hiện. Từ đó, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, và hướng đến hỗ trợ thực hiện chi trả chính sách an sinh xã hội khi đủ điều kiện kỹ thuật và pháp lý.