Đại diện cơ quan quản lý và thành viên thị trường đề xuất thí điểm mô hình xã hội hóa, đưa thanh toán QR xuyên biên giới vào các khu vực tập trung đông du khách quốc tế như phố đi bộ, phố ẩm thực, chợ đêm, làng nghề và khu kinh tế đêm. Từ đó, hình thành các “tuyến phố thanh toán số” thông suốt, liền mạch, thúc đẩy chi tiêu của du khách nước ngoài...

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024. Trong đó, khách đến từ châu Á đạt 16,6 triệu lượt, chiếm 78,6% tổng lượng khách quốc tế. Trong 8 tháng năm 2026, cả nước đón gần 16 triệu lượt khách quốc tế, riêng khách từ châu Á đạt khoảng 11,8 triệu lượt, chiếm 74,2%.

Từ cơ cấu thị trường này, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận diện ba nhóm cơ hội: Trung Quốc và Hàn Quốc là hai thị trường quy mô lớn, cần được phục vụ bằng độ phủ và tốc độ; Ấn Độ, Nhật Bản và Singapore là các thị trường có dư địa tăng trưởng và đa dạng hóa sản phẩm; còn Thái Lan, Lào và Campuchia tạo dòng khách ngắn ngày, đi lại nhiều lần, có khả năng lan tỏa sang thương mại biên giới và kinh tế đêm.

“Du khách hiện lựa chọn điểm đến không chỉ dựa trên cảnh quan, giá cả mà còn dựa trên mức độ thuận tiện của toàn bộ hành trình, từ tìm kiếm thông tin, đặt vé, đặt phòng đến thanh toán, mua sắm, hoàn thuế và chăm sóc sau chuyến đi”, ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho biết tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch” được tổ chức cuối tháng 9/2026. 

Đến nay, Việt Nam đã kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR với 6 trong 8 thị trường tiềm năng nêu trên, gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia và Singapore; hai thị trường còn lại là Ấn Độ và Nhật Bản đang được xúc tiến kết nối.

Sau giai đoạn xây dựng hạ tầng kết nối, vấn đề đặt ra là đưa thanh toán QR xuyên biên giới vào các điểm đến và không gian thương mại cụ thể, qua đó tạo thuận lợi cho chi tiêu của khách quốc tế tại Việt Nam.

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, nhấn mạnh: “Thanh toán không tạo ra hàng hóa, nhưng có thể quyết định việc một nhu cầu có chuyển thành một giao dịch hay không”.

Theo ông Tuấn, ở góc độ bán lẻ, một khách quốc tế đến Việt Nam có thể muốn mua đặc sản địa phương, chi tiêu tại siêu thị, chợ hay khu phố thương mại, dù vậy nhưng nếu thanh toán bất tiện, chi phí cao hoặc phương thức thanh toán không quen thuộc, giao dịch có thể dừng lại ngay ở bước cuối. “Khi thanh toán trở nên thuận tiện và minh bạch hơn, chúng ta đang giảm "ma sát" của thị trường và có thêm cơ hội chuyển dòng khách thành sức mua thực tế”, ông Tuấn nhận định. 

Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho rằng giá trị của mã QR cũng không nên dừng ở việc “đã thanh toán”. Nếu được tích hợp phù hợp, phía sau giao dịch còn có thể là đơn hàng, hóa đơn, quản lý tồn kho, chương trình khách hàng thân thiết, khuyến mại và dữ liệu phục vụ quản trị. “Khi đó, chúng ta không chỉ số hóa một giao dịch, mà từng bước số hóa hoạt động của nhà bán lẻ”, ông Tuấn cho biết.

GIẢM CHI PHÍ GIA NHẬP ĐỂ  KHUYẾN KHÍCH THƯƠNG NHÂN THAM GIA HỆ SINH THÁI THANH TOÁN SỐ

Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước,  việc thúc đẩy thanh toán số và thanh toán xuyên biên giới phù hợp với định hướng phát triển thị trường bán lẻ, thương mại điện tử và chuyển đổi số mà Bộ Công Thương đang triển khai.

Tuy nhiên, ông Tuấn lưu ý cần phân định rõ chức năng của từng cơ quan. Cơ chế, hạ tầng thanh toán, ngoại hối và yêu cầu an toàn của hệ thống thanh toán thuộc thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan, chủ thể liên quan.

Từ phía thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tập trung vào việc đưa hạ tầng thanh toán kết nối với hạ tầng thương mại, mạng lưới phân phối, các phương thức giao dịch hiện đại và nhu cầu thực tế của người tiêu dùng. Theo đó, giai đoạn tới cần thực hiện tốt ba kết nối: (1) kết nối thanh toán với hạ tầng thương mại; (2) kết nối giao dịch với dữ liệu phục vụ quản trị kinh doanh một cách an toàn, đúng pháp luật; (3) kết nối sức mua của khách quốc tế tại Việt Nam với cơ hội tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ Việt Nam. 

Đối với cơ chế khuyến khích, đại diện Bộ Công Thương cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở việc có giảm thuế, phí hay không, mà trước hết cần xác định những rào cản làm tăng chi phí gia nhập hệ sinh thái thanh toán số của thương nhân. Với hộ kinh doanh và cửa hàng nhỏ, đó có thể là chi phí kết nối, tích hợp phần mềm, kỹ năng sử dụng, đối soát, hóa đơn, an toàn dữ liệu hoặc chưa có đủ nhu cầu từ khách hàng để thấy rõ lợi ích khi tham gia.

“Hỗ trợ hiệu quả không nhất thiết là trợ cấp cho từng giao dịch; quan trọng hơn là giảm chi phí gia nhập và làm cho thương nhân nhìn thấy lợi ích kinh doanh khi tham gia”, ông Tuấn nhấn mạnh. 

Từ đó, ông Tuấn đề xuất nghiên cứu gói giải pháp gồm hỗ trợ chi phí kết nối ban đầu; khuyến khích tích hợp thanh toán với phần mềm bán hàng và hóa đơn; đào tạo kỹ năng số cho tiểu thương, hộ kinh doanh; phối hợp các chương trình khuyến mại, kích cầu; đồng thời lựa chọn những địa bàn có tác động lan tỏa cao để triển khai. Trong đó, có thể ưu tiên các cụm thương nhân tại khu du lịch, khu phố thương mại, khu vực kinh tế ban đêm, chợ truyền thống, cửa khẩu và những địa bàn đông khách quốc tế. 

Việc triển khai cần có sự phối hợp liên ngành: ngành Công Thương tham gia về hệ thống điểm bán và chương trình kích cầu; Ngân hàng Nhà nước, NAPAS, ngân hàng và trung gian thanh toán phụ trách hạ tầng, an toàn và dịch vụ thanh toán; cơ quan tài chính xem xét các công cụ thuộc thẩm quyền; ngành du lịch kết nối dòng khách với điểm đến; chính quyền địa phương tổ chức triển khai trên địa bàn. Nếu thực hiện thí điểm, hiệu quả phải được đo bằng những chỉ tiêu cụ thể như số đơn vị chấp nhận thanh toán thực sự hoạt động, số giao dịch phát sinh, mức tăng chi tiêu của khách quốc tế, mức tiêu thụ hàng Việt, chi phí hộ kinh doanh tiết kiệm được và mức độ số hóa hoạt động kinh doanh. 

“Nếu làm tốt, VietQRGlobal không chỉ là một giải pháp thanh toán; nó có thể trở thành một công cụ hỗ trợ phát triển thị trường, thúc đẩy hiện đại hóa bán lẻ và giúp thêm nhiều hộ kinh doanh tham gia nền kinh tế số”, ông Tuấn nhận định.

Theo ông Tuấn, thành công của VietQRGlobal không chỉ được đo bằng số kết nối kỹ thuật mà còn bằng số thương nhân thực sự tham gia, sức mua được kích hoạt và những cơ hội mới được tạo ra cho hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.

THÍ ĐIỂM NHỮNG TUYẾN PHỐ THANH TOÁN XUYÊN BIÊN GIỚI TẠI CÁC ĐIỂM DU LỊCH

Theo ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, để thanh toán số thực sự hỗ trợ phát triển du lịch, giai đoạn 2026–2027 cần triển khai đồng thời từ nhận diện điểm thanh toán, mở rộng mạng lưới chấp nhận đến kích thích chi tiêu và bảo đảm an toàn cho du khách.

Trước hết, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề xuất xây dựng “bản đồ thanh toán du lịch” theo từng thị trường và điểm đến, trong đó thể hiện các điểm chấp nhận thanh toán quốc tế và VietQRGlobal tại sân bay, cửa khẩu, khách sạn, trung tâm thương mại, chợ, phố đi bộ, điểm tham quan và khu kinh tế đêm; công khai phương thức thanh toán, tỷ giá tham chiếu, phí dự kiến và kênh hỗ trợ.

Với các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia, cần xây dựng gói thông tin, truyền thông riêng thay vì sử dụng một thông điệp chung.  Đồng thời, thanh toán số cần được phổ cập tới các hộ kinh doanh, điểm bán nhỏ, nhất là tại chợ truyền thống, phố ẩm thực, làng nghề, điểm du lịch và khu kinh tế đêm, với quy trình đăng ký đơn giản, mã QR dễ nhận diện, hướng dẫn song ngữ, thông báo giao dịch, hóa đơn và đối soát dễ hiểu.

Việc thanh toán cũng cần gắn với hành trình mua sắm của du khách, chẳng hạn quét mã tại điểm tham quan để nhận ưu đãi tại cửa hàng địa phương liên kết hoặc tích điểm từ giao dịch cho các trải nghiệm tiếp theo về ẩm thực, vận chuyển, dịch vụ đêm. 

Đáng chú ý, ông Thủy đề xuất thí điểm “điểm đến thanh toán liền mạch” tại Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và một số trung tâm du lịch. Theo đó, một số tuyến phố và khu vực kinh tế đêm có thể được lựa chọn để triển khai đồng bộ từ chiếu sáng, vệ sinh, an ninh, biển chỉ dẫn, niêm yết giá, Wi-Fi/dữ liệu đến chấp nhận thanh toán QR rộng khắp và xử lý khiếu nại tại chỗ.

“Thanh toán thuận tiện chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng chất lượng sản phẩm, dịch vụ và an toàn của điểm đến”, ông Thủy nhấn mạnh. Cùng với mở rộng độ phủ, các điểm chấp nhận thanh toán cần có nhận diện chính thức, hiển thị đúng tên đơn vị bán hàng, có cảnh báo bảo mật, cơ chế tra soát bằng ngôn ngữ phù hợp với du khách; đồng thời, công khai quy trình xử lý giao dịch lỗi, thời gian hoàn tiền, trách nhiệm của các bên và phương án dự phòng khi hệ thống hoặc đường truyền bị gián đoạn. 

Từ phía doanh nghiệp công nghệ, ông Ngô Trung Dũng, Phó Giám đốc Kinh doanh KiotViet, đề xuất cụ thể hóa cách tiếp cận này bằng mô hình “Tuyến phố thanh toán số VietQRGlobal” tại những khu vực tập trung đông khách du lịch như phố ẩm thực, phố đi bộ, chợ đêm và các làng văn hóa du lịch.

Theo đề xuất, KiotViet hỗ trợ triển khai giải pháp thanh toán cho các hộ kinh doanh; chính quyền địa phương phối hợp tuyên truyền, vận động các hộ cùng tham gia; đồng thời xã hội hóa việc lắp đặt cổng chào, biển hiệu, bản đồ và các điểm hướng dẫn để du khách dễ dàng nhận biết khu vực có thể thanh toán bằng VietQR Global. Khi hình thành được mạng lưới chấp nhận thanh toán đồng bộ trong một khu vực, trải nghiệm của du khách sẽ thuận tiện hơn, thời gian giao dịch được rút ngắn, mức chi tiêu có thể tăng lên và tạo động lực để thêm nhiều hộ kinh doanh tham gia chuyển đổi số. 

Đại diện KiotViet cho rằng đây không chỉ là một giải pháp thanh toán, mà còn có thể trở thành một mô hình thúc đẩy thương mại, du lịch và kinh tế địa phương theo hướng hiện đại, với sự phối hợp giữa doanh nghiệp công nghệ, chính quyền và cộng đồng hộ kinh doanh.