Đà tăng của thị trường quanh sự kiện nâng hạng theo FTSE là cơ hội để hiện thực hóa lợi nhuận và giảm bớt tỷ trọng các cổ phiếu có hệ số beta cao...

SSI Research vừa đưa ra cập nhật về triển vọng thị trường chứng khoán trong tháng 9, trong đó nhấn mạnh: Nhịp tăng của tháng 8 đã hiện thực hóa phần lớn kỳ vọng hồi phục.

VN-Index tăng 5,6% trong tháng 8 và 11% so với đáy tháng 7, với nhiều cổ phiếu hiện đang giao dịch cao hơn 15-20% so với vùng đáy cuối tháng 7. Mức phục hồi này tương đồng với biên độ 10-15% thường thấy trong một thị trường đi ngang, qua đó để lại dư địa tăng giá khá hạn chế trong ngắn hạn.

Yếu tố mùa vụ càng củng cố cho sự thận trọng. Kể từ khi kỳ nghỉ lễ 2/9 được chuyển thành lễ dài ngày, thống kê cho thấy VN-Index đã giảm điểm trong 3 trên 5 tháng 9 gần nhất và chỉ đi ngang trong 2 năm còn lại (2021, 2024), với mức giảm bình quân 3,5% trong 5 năm qua.

Do đó, kỳ vọng thị trường sẽ bước vào giai đoạn tích lũy và chịu áp lực bán mạnh hơn trong nửa cuối tháng 9, một khi dòng vốn từ việc nâng hạng FTSE đã được hấp thụ.

Nhìn lại quá khứ, thanh khoản tháng 9 hầu như không cải thiện nhiều so với tháng 8, nên dòng tiền nhiều khả năng sẽ luân chuyển giữa các nhóm ngành hơn là tạo ra một xu hướng rõ ràng trên toàn thị trường. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nên ưu tiên các cổ phiếu phòng thủ và giữ tâm thế chọn lọc.

Chênh lệch tín dụng – huy động đã thu hẹp, song lãi suất có thể vẫn duy trì ở mức cao trong ngắn hạn. Tính riêng trong tháng 8, tăng trưởng huy động bằng VNĐ đã tăng tốc và thậm chí vượt tăng trưởng tín dụng bằng VNĐ, nhờ tác động trễ của mặt bằng lãi suất cao cùng với việc giải ngân đầu tư công chuyển dòng tiền từ Kho bạc Nhà nước vào hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, nếu xét trên tổng thể (VNĐ + ngoại tệ), tín dụng vẫn đang tăng nhanh hơn huy động. Vì vậy, SSI Research vẫn chưa kỳ vọng lãi suất sẽ hạ nhiệt ngay trong ngắn hạn, nhất là khi nhu cầu tín dụng thường có xu hướng tăng tốc về cuối năm. 

Các áp lực từ bên ngoài càng củng cố thêm cho xu hướng này. CPI tháng 8 tăng trở lại (phần lớn do giá nhiên liệu), trong khi lợi suất trái phiếu toàn cầu tại Nhật Bản, Đức, Pháp, Anh và Mỹ đã leo lên mức cao nhất trong 20–30 năm, khi chi tiêu công gia tăng và nhu cầu tài trợ đẩy chi phí vay dài hạn lên cao. Những yếu tố này cộng hưởng lại, qua đó thu hẹp dư địa hạ lãi suất của Việt Nam.

Hàm ý đối với thị trường phản ánh đúng luận điểm vĩ mô tổng thể. Việt Nam đang chuyển hóa các nguồn lực huy động thành hoạt động kinh tế, nhưng vấn đề cốt lõi là việc chuyển hóa tiếp thành nâng cao năng suất lao động và tạo ra giá trị gia tăng.

Thị trường cổ phiếu đang cho thấy một mô hình tương tự. Tình hình thanh khoản có sự cải thiện và hoạt động kinh tế vẫn tốt, nhưng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu của SSI Research (không tính nhóm cổ phiếu Vingroup) được dự báo sẽ chậm lại còn khoảng 15% trong nửa cuối năm 2026, từ mức 30% trong nửa đầu năm.

Do đó, thị trường đang giao dịch ở mức P/E 2026 là 12,9 lần, hoặc 9,6 lần nếu loại trừ Vingroup. Tuy nhiên mức chiết khấu định giá này có thể kéo dài cho đến khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng hơn rằng hoạt động kinh tế đang chuyển hóa thành một chu kỳ lợi nhuận có chiều sâu và bền vững hơn.

SSI Research nhìn nhận tháng 9 là một giai đoạn tích lũy, chứ chưa phải khởi đầu của một chu kỳ tăng mới. Do đó, đà tăng của thị trường quanh sự kiện nâng hạng theo FTSE là cơ hội để hiện thực hóa lợi nhuận và giảm bớt tỷ trọng các cổ phiếu có hệ số beta cao, song công ty chứng khoán vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với trung hạn.

Trong giai đoạn đầu tháng 9, đợt giải ngân nguồn vốn thụ động đầu tiên của quá trình nâng hạng có thể hỗ trợ các cổ phiếu thành phần trong rổ FTSE. Khi lực đỡ này dần suy giảm, ưu tiên luân chuyển sang nhóm cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận vững chắc, đi cùng những cổ phiếu có lượng tiền mặt ròng cao, tỷ suất cổ tức hấp dẫn và các cổ phiếu phòng thủ như tiện ích và điện.

Vì vậy, SSI duy trì vị thế thận trọng trong tháng 9, song vẫn giữ quan điểm tích cực về mặt chiến lược trung và dài hạn khi bước sang cuối năm 2026 – đầu năm 2027.

Đợt giải ngân tiếp theo của quá trình nâng hạng thị trường cùng chu kỳ lợi nhuận đang dần hồi phục chính là hình ảnh phản chiếu của thị trường đối với quá trình chuyển đổi nguồn lực thành hiệu quả thực tế: từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất (năng suất và giá trị bền vững).