Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh: Xác định rõ mô hình và định chế vận hành thị trường
NNhư Nguyệt
Chọn cỡ chữ
Tại phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị làm rõ mô hình của thị trường, cơ cấu vốn của Sở Giao dịch hàng hóa và Đối tác bù trừ trung tâm (CCP); phân định rõ ranh giới giữa luật này và các luật chuyên ngành...
Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.
Sáng ngày 15/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài
chính tổ chức phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.
HOÀN THIỆN HÀNH LANG PHÁP LÝ CHO THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA PHÁI
SINH
Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh gồm 08 chương, 54 điều.
Dự thảo quy định các hoạt động về hàng hóa phái sinh và thị
trường hàng hóa phái sinh (bao gồm thị trường tập trung qua Sở giao dịch hàng
hóa và thị trường phái sinh OTC), quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, quản lý
nhà nước; không điều chỉnh các sản phẩm phái sinh về chứng khoán, tiền tệ, ngoại
hối, vàng và các sản phẩm thuộc lĩnh vực tài chính.
Dự thảo Luật tập trung vào tổ chức thị trường và hạ tầng cốt
lõi, cho phép Sở giao dịch hàng hóa tổ chức đồng thời thị trường giao ngay tập
trung và thị trường phái sinh trên cơ sở phân định rõ sản phẩm, tài khoản và quản
trị rủi ro. Xác định Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ là
hai cấu phần hạ tầng cốt lõi, trong đó Trung tâm thanh toán bù trừ độc lập với
Sở giao dịch.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân trình bày Tờ trình dự thảo Luật tại Phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.
Về thị trường OTC và liên thông qua biên giới, quy định giao
dịch các hợp đồng phái sinh chưa chuẩn hóa theo phương thức thỏa thuận. Đồng thời
quy định cơ chế, điều kiện liên thông giữa Sở giao dịch, Trung tâm thanh toán
bù trừ trong nước với các đối tác nước ngoài.
Liên quan tới giao dịch của tổ chức tín dụng và doanh nghiệp
nhà nước, luật hóa quy định cho phép tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước
ngoài cung ứng dịch vụ phái sinh giá hàng hóa.
Đặc biệt, cho phép doanh nghiệp
nhà nước giao dịch hàng hóa phái sinh để phòng ngừa rủi ro phát sinh trực tiếp
từ sản xuất, kinh doanh; hiệu quả được đánh giá trên tổng thể công cụ phòng ngừa
chứ không chỉ căn cứ riêng vào kết quả lãi, lỗ của giao dịch phái sinh.
Đồng thời, ưu tiên phát triển sản phẩm phái sinh dựa trên
hàng hóa có thế mạnh của Việt Nam (như cà phê, gạo, cao su...), niêm yết trên Sở
giao dịch để từng bước hình thành giá tham chiếu nội địa.
Ngoài ra, dự thảo Luật đề cập tới tăng cường quản trị rủi ro
và an toàn hệ thống. Theo đó thiết lập khung quản trị rủi ro toàn diện trước,
trong và sau giao dịch; áp dụng cơ chế giám sát thời gian thực, cảnh báo sớm và
các biện pháp can thiệp khẩn cấp...
PHÂN ĐỊNH RÕ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động
chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho biết đây là đạo
luật rất khó, mới mẻ tại Việt Nam và cần thiết kế mô hình tổ chức thật rõ ràng
ngay từ đầu, làm rõ thị trường hàng hóa phái sinh là thị trường hàng hóa thuần
túy hay là một bộ phận của thị trường tài chính.
Đại biểu
Phạm Ngọc Lâm, Ủy viên là đại biểu Quốc hộ hoạt động chuyên trách tại Ủy ban
Kinh tế và Tài chính, cũng cho rằng dự thảo Luật không nên ghi chung chung là
"giao cơ quan quản lý nhà nước về hàng hóa phái sinh" mà cần ghi rõ
tên từng Bộ chịu trách nhiệm theo tinh thần linh hoạt, "rõ người, rõ việc".
Cụ thể, Bộ Công Thương quản lý về hạ tầng, vận hành thị trường và lưu thông
hàng hóa; Bộ Tài chính quản lý dòng tiền, giám sát tài chính và bù trừ.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.
Liên quan tới các định chế vận hành thị trường, đại biểu Trịnh
Xuân An đặt câu hỏi về mô hình và cơ cấu vốn của Sở Giao dịch hàng hóa và Đối
tác bù trừ trung tâm (CCP).
Đại biểu đề nghị làm rõ lý do lựa chọn mô hình doanh nghiệp
cổ phần có vốn góp nhà đầu tư nước ngoài (Việt Nam giữ cổ phần chi phối) thay
vì doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cần quy định
nguyên tắc loại trừ cổ đông: tránh trường hợp các cổ đông lớn tham gia nắm quyền
chi phối tại Sở Giao dịch lại đồng thời sở hữu, chi phối luôn Trung tâm thanh
toán bù trừ.
Nhìn nhận về quy định cho phép Sở Giao dịch tổ chức cả thị
trường giao ngay tập trung, đại biểu cảnh báo khoảng trống pháp lý có thể bị lợi
dụng để lách các quy định ký quỹ.
Để ngăn chặn nguy cơ này, đại biểu đề nghị bổ
sung giao Chính phủ quy định chu kỳ thanh toán tối đa cho giao dịch giao ngay.
Bắt buộc các giao dịch vượt mức phải được bảo đảm bằng chứng thư kho đối với
hàng hóa thực tế đang lưu giữ, nếu không phải coi là hợp đồng phái sinh và bắt
buộc bù trừ qua trung tâm...
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế
và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai nhấn mạnh cần tiếp tục rà soát
tính tương thích của dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành (thương mại, đầu
tư, chứng khoán, tổ chức tín dụng...) và điều ước quốc tế. Đẩy mạnh cắt giảm thủ
tục hành chính, phân cấp phân quyền và chuyển đổi số.
Việc xây dựng luật phải bám sát 5 nhóm chính sách đã được
Chính phủ thông qua; tạo công cụ phòng ngừa rủi ro giá cho doanh nghiệp, gắn
phái sinh với lưu thông hàng hóa thực tế và thiết lập cơ chế giám sát chống
thao túng thị trường.
Về phạm vi điều chỉnh, phân định rõ ranh giới giữa luật này
và các luật chuyên ngành. Làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật và cơ chế phối hợp
liên ngành đối với các trường hợp giao thoa, tránh chồng chéo hoặc tạo khoảng
trống pháp lý...
Ghi nhận ý kiến từ các đại biểu, Thứ trưởng Nguyễn
Sinh Nhật Tân cho biết Bộ Công Thương đang khẩn trương hoàn thiện bộ tài liệu hỏi
- đáp và hệ thống slide minh họa nhằm diễn giải một cách trực quan, dễ hiểu về
khái niệm, chính sách cũng như quy trình vận hành của Sở Giao dịch hàng hóa.
Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, giao dịch hàng hóa phái sinh
là một phương thức thương mại hiện đại và phức tạp. Xu hướng chuyển dịch lịch sử
từ giao dịch hàng hóa thuần túy sang các sản phẩm tài chính - nhằm mục đích bảo
hiểm rủi ro về giá, đảm bảo nguồn cung và tận dụng chênh lệch biến động margin
- là bản chất thực tế đang diễn ra tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV)…
Hệ thống pháp luật về thị trường giao dịch hàng hóa đã có lịch sử nghiên cứu và phát triển hàng trăm năm trên thế giới. Tại Việt Nam, việc xây dựng Dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh là một bước tiến lập pháp mang tính đột phá, nhận được sự quan tâm sâu sắc và nhiều ý kiến đóng góp từ cộng đồng doanh nghiệp, giới chuyên gia đối với toàn bộ dự thảo nói chung và quy định về thị trường giao dịch phi tập trung (OTC) nói riêng.
Với tỷ lệ tán thành 91,78%, Quốc hội chính thức thông qua luật sửa đổi 4 luật: Thương mại, Cạnh tranh, Quản lý ngoại thương và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng...
Nếu trước đây pin lưu trữ thường được nhìn nhận như một cấu phần kỹ thuật bổ trợ, thì với cơ chế mới, BESS bắt đầu được định hình như một loại hình dịch vụ năng lượng có phương pháp xác định giá và cơ sở hợp đồng mua bán điện riêng...
Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh tạo khuôn khổ pháp lý để doanh nghiệp, người sản xuất, phòng ngừa rủi ro giá, từng bước hình thành giá tham chiếu cho hàng Việt...
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam từ ngày 8-11/11, Việt Nam và Nhật Bản đã ký kết các Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực môi trường, nông nghiệp, kinh tế biển...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...