Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) báo cáo khoản lỗ hoạt động 77,6 tỷ USD trong năm 2024, đánh dấu năm thua lỗ thứ hai liên tiếp...

Theo tờ báo Wall Street Journal, số lỗ này là một hệ quả từ những nỗ lực mạnh mẽ mà Fed đã triển khai để hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành vào năm 2020 và 2021, cũng như việc Fed tăng lãi suất dồn dập sau đó để chống lại sự leo thang lạm phát vào năm 2022 và 2023.

Việc Fed thua lỗ không có nghĩa là Fed phải yêu cầu Bộ Tài chính Mỹ cung cấp tiền và việc này cũng không ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày của Fed.

Con số thua lỗ trên được đưa ra vào ngày hôm 21/3, khi Fed công bố báo cáo tài chính 2024 đã được kiểm toán. Đầu năm ngoái, ngân hàng trung ương này báo lỗ 114,3 tỷ USD trong năm 2023.

Tạo ra lợi nhuận và tiền lãi không phải là một mục tiêu cụ thể của Fed, mà là sản phẩm phụ của việc thực thi chính sách tiền tệ để hoàn thành sứ mệnh kép gồm giữ lạm phát ở mức thấp ổn định và thị trường lao động lành mạnh.

Cho đến năm 2022, Fed gần như luôn có lãi. Trong 1 thập kỷ gần đây, Fed thường trả chuyển khoản tiền lớn hàng năm cho Bộ Tài chính Mỹ nhờ có lãi trong môi trường lãi suất thấp. Nhưng trong hai năm qua, khi lãi suất cao, chi phí của Fed đã vượt quá thu nhập. Nguyên nhân sâu xa của sự thua lỗ này nằm ở một số cơ chế phức tạp mà Fed sử dụng để thiết lập lãi suất ngắn hạn.

Bảng cân đối kế toán của Fed bao gồm các tài sản như trái phiếu và tín phiếu kho bạc Mỹ và chứng khoán được đảm bảo bằng các khoản vay thế chấp nhà. Fed nhận được tiền lãi từ các loại tài sản này giống như bất kỳ nhà đầu tư nào khác.

Mặt còn lại trong sổ cái của Fed là các khoản nợ mà cơ quan này phải trả, bao gồm các khoản tiền gửi mà các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính khác duy trì tại Fed - còn được gọi là “dự trữ”. Fed phải trả lãi cho các khoản tiền gửi này.

Khi Fed tăng nhanh lãi suất vào năm 2022, tiền lãi Fed phải trả cho số tiền mà các định chế tài chính gửi tại Fed cũng liên tục tăng theo. Đến tháng 9/2022, số tiền lãi Fed phải trả đã lớn hơn so với số tiền lãi Fed thu được từ danh mục chứng khoán mà Fed nắm giữ.

Fed tự đảm bảo ngân sách cho hoạt động của mình, đồng nghĩa Fed không được Quốc hội Mỹ cấp ngân sách. Fed tự trang trải tất cả các chi phí hoạt động bằng tiền lãi thu được từ chứng khoán, và chuyển số còn lại cho Bộ Tài chính Mỹ.

Không giống như các cơ quan liên bang khác, Fed không phải xin Quốc hội bù lỗ. Thay vào đó, Fed viết một giấy ghi nợ (IOU) vào năm 2022 gọi là một “tài sản hoãn dụng”. Khi nào không còn thua lỗ nữa, Fed sẽ tự trả cho chính mình số nợ này trước rồi mới nối lại hoạt động chuyển lợi nhuận cho Bộ Tài chính.

Cho tới trước khủng hoảng tài chính 2007-2009, Fed duy trì một danh mục tài sản tương đối nhỏ. Nhưng sau đó, tiền lãi ròng của Fed tăng vọt nhờ duy trì lãi suất ngắn hạn ở mức thấp trong khi nắm giữ những chứng khoán dài hạn có lợi suất cao hơn. Từ năm 2012-2021, Fed chuyển số tiền lãi hơn 870 tỷ USD tới Bộ Tài chính Mỹ, gồm 109 tỷ USD vào năm 2021.

Trong 9 tháng đầu năm 2022, Fed chuyển 76 tỷ USD tiền lãi cho Bộ Tài chính. Sau đó, Fed bắt đầu lỗ và kết thúc năm với lượng tài sản hoãn dụng 16,6 tỷ USD. Cho tới năm 2022, trong suốt lịch sử 109 năm, Fed chưa bao giờ ngừng chuyển lãi cho Bộ Tài chính Mỹ trong một khoảng thời gian đáng kể nào.

Lượng tài sản hoãn dụng của Fed đã tăng lên gần 216 tỷ USD trong năm 2024, từ 133 tỷ USD vào năm 2023.

Việc khi nào Fed có lãi trở lại tuỳ thuộc vào khi nào Fed nối lại việc giảm lãi suất, và lãi suất ngắn hạn của Fed có giảm về mức thấp hơn so với lợi tức mà Fed hiện đang nhận được từ danh mục đầu tư gồm 6,8 nghìn tỷ USD trái phiếu và các tài sản khác hay không. Trong 3 năm trở lại đây, Fed đã cắt giảm quy mô của danh mục này.

Fed hiện đang trả lãi suất 4,4% cho khoảng 3,4 nghìn tỷ USD tiền gửi dự trữ của các định chế tài chính. Theo ước tính của ngân hàng Morgan Stanley, lợi tức bình quân theo trọng số của số tài sản 6,8 nghìn tỷ USD trong danh mục đầu tư của Fed là 2,6%.  

Theo dự báo mà Fed New York đưa ra vào năm ngoái, Fed sẽ tiếp tục lỗ trong năm 2025 nếu lãi suất ngắn hạn còn duy trì trên 4%. Ngược lại, Fed sẽ có lãi nếu lãi suất tiếp tục giảm đều. Lãi suất quỹ liên bang, tức lãi suất ngắn hạn, của Fed đang ở mức 4,25-4,5%, giảm 1 điểm phần trăm từ 5,25-5,5% vào tháng 9 năm ngoái.