Báo cáo mới nhất của IEA nhận định nguồn cung dầu toàn cầu có thể sẽ giảm 4,3 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay, tương đương mức giảm khoảng 4% tổng nguồn cung dầu trên toàn thế giới...

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đứng trước nguy cơ thâm hụt nguồn cung nghiêm trọng hơn dự kiến, khi xung đột kéo dài ở Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng - theo báo cáo hàng tháng mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) được công bố vào ngày 12/8.

Báo cáo này nhận định nguồn cung dầu toàn cầu có thể sẽ giảm 4,3 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay, tương đương mức giảm khoảng 4% tổng nguồn cung dầu trên toàn thế giới. Mức dự báo giảm này sâu hơn con số dự báo giảm 3,7 triệu thùng/ngày được đưa ra trong báo cáo tháng 7 của IEA.

Theo IEA, sự sụt giảm nguồn cung như vậy sẽ sẽ đẩy thị trường dầu mỏ toàn cầu vào một trạng thái thiếu cung nghiêm trọng hơn so với các dự báo trước đây. Tổng nguồn cung dầu toàn cầu cả năm 2026 được IEA dự báo chỉ đạt 102,02 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong số các dự báo về năm nay mà IEA đã đưa ra đến hiện tại.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm nguồn cung nói trên là cuộc chiến tranh đã kéo dài hơn 5 tháng mà chưa tìm được giải pháp giữa Mỹ và Iran. Lệnh ngừng bắn đã đổ vỡ vào tháng trước, chỉ khoảng 1 tháng sau khi các bên ký kết biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh. Kể từ đó, các cuộc tấn công vào tàu chở dầu ở Eo biển Hormuz đã tái diễn, và xung đột đã lan rộng khi lực lượng Houthi ở Yemen được Iran hậu thuẫn tiến hành các cuộc tấn công ở Biển Đỏ.

IEA nêu rõ rằng nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm xuống dưới mức nhu cầu do một loạt yếu tố gồm đóng cửa eo biển Hormuz, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran, các cuộc tấn công trong eo biển Bab el-Mandeb, và việc giảm xuất khẩu dầu CPC Blend của Kazakhstan. Ngoài ra, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào hoạt động xuất khẩu dầu của Nga ở Biển Đen cũng góp phần vào tình trạng thiếu hụt chung.

IEA dự báo nguồn cung toàn cầu sẽ thiếu hụt khoảng 1,27 triệu thùng/ngày so với nhu cầu trong năm nay, một sự gia tăng đáng kể so với mức dự báo thâm hụt 860.000 thùng/ngày đưa ra trong báo cáo tháng 7 của cơ quan này.

Trong đó, IEA kỳ vọng thị trường dầu mỏ sẽ đối mặt với mức thâm hụt 1,8 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9, mức thâm hụt hàng quý sâu nhất kể từ quý 4/2021 - theo dữ liệu của IEA.

Triển vọng phục hồi nguồn cung dầu ở Trung Đông, vốn đã có những dấu hiệu tích cực, hiện lại đang bị đe dọa nghiêm trọng. IEA cho biết, hoạt động tải dầu lên tàu ở Trung Đông đã phục hồi lên mức 20 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 7, mức gần như tương đương với lưu lượng dầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz trước chiến tranh. Tuy nhiên, con số này đã giảm trở lại 12 triệu thùng/ngày vào cuối tháng.

Sản lượng dầu của Trung Đông trong tháng 7 vẫn thấp hơn 8,3 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh, so với mức sản lượng bị mất 14 triệu thùng/ngày tại thời điểm đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng.

“Sự phục hồi mong manh bắt đầu từ giữa tháng 5 đã giúp thu hẹp tình trạng thâm hụt nguồn cung dầu trong tháng 6, nhưng xung đột căng thẳng trở lại đã làm suy yếu dòng chảy thương mại, đảo ngược những tiến bộ đã đạt được”, báo cáo của IEA có đoạn viết.

Về triển vọng dài hạn hơn, IEA dự báo nguồn cung dầu toàn cầu có thể vượt tổng nhu cầu khoảng 4,61 triệu thùng/ngày trong năm 2027, với giả định rằng tình hình căng thẳng ở Vùng Vịnh sẽ xuống thang trong những tháng tới. Mức thặng dư nguồn cung này có thể cho phép lượng tồn kho dầu toàn cầu phục hồi về mức của tháng 2/2026 vào giữa năm sau, sau khi tổng cộng 410 triệu thùng dầu bị rút ra khỏi các kho dự trữ kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu.

Không chỉ nguồn cung, mà cả nhu cầu dầu mỏ cũng đang chịu tác động tiêu cực từ cuộc chiến ở Vùng Vịnh.

Trong báo cáo lần này, IEA dự báo nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu sẽ sụt giảm 1,6 triệu thùng/ngày trong năm nay, một mức giảm mạnh hơn so với dự báo giảm 1 triệu thùng/ngày được đưa ra vào tháng trước.

Sự sụt giảm nhu cầu này được lý giải là do nguồn cung nhiên liệu tinh chế bị hạn chế và giá cả tăng cao. Naphtha và dầu diesel là những sản phẩm bị ảnh hưởng nặng nề nhất, còn châu Á và Trung Đông là những khu vực chịu tác động lớn nhất.

Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng công bố báo cáo thị trường dầu hàng tháng vào ngày 12/8. Trong báo cáo này, OPEC vẫn kỳ vọng nhu cầu dầu toàn cầu sẽ tăng trong năm nay, với mức tăng 580.000 thùng/ngày, ít hơn 200.000 thùng/ngày so với mức dự báo tăng đưa ra trong báo cáo tháng trước.

Tình hình sản xuất và lọc dầu của Nga góp phần vào bức tranh nguồn cung toàn cầu phức tạp. Hoạt động lọc dầu của Nga trong tháng 7 vẫn gần mức thấp nhất trong 20 năm, chỉ đạt 3,9 triệu thùng/ngày, do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã nhắm vào hầu hết các nhà máy lọc dầu ở phía Tây dãy núi Ural.

Sản lượng dầu của Nga trong tháng 7 cũng giảm nhẹ 100.000 thùng/ngày, xuống còn 8,76 triệu thùng/ngày, thấp hơn hạn ngạch sản lượng trong OPEC+, liên bao gồm OPEC cùng với Nga và các đồng minh khác - theo dữ liệu của IEA.

Trên phạm vi toàn cầu, hoạt động chế biến dầu thô tại các nhà máy lọc dầu đã giảm 5 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước trong tháng 7. IEA cho biết công suất sẵn có của các nhà máy lọc dầu không thể bù đắp được các nút thắt trong chuỗi cung ứng, do đó đẩy biên lợi nhuận lọc dầu lên mức cao kỷ lục.