Indonesia tăng lãi suất khẩn cấp để chặn đà lao dốc của đồng rupiah

Ngày thứ Ba (9/6), BI tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 5,5%, dù chưa đến kỳ họp chính sách tiền tệ định kỳ. Đây là lần tăng lãi suất thứ hai của cơ quan này chỉ trong vòng 3 tuần. Trước đó, BI đã nâng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm, đánh dấu lần tăng đầu tiên trong 2 năm.

Trong một tuyên bố, BI cho biết việc thực hiện thêm các biện pháp để ổn định tỷ giá rupiah là cần thiết, trong đó có nâng lợi suất của các tài sản bằng đồng rupiah và đưa ra thêm một số ưu đãi nhằm khuyến khích dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy vào Indonesia. Cơ quan này cho biết đồng rupiah đã diễn biến “xấu hơn dự kiến” trong 3 tuần kể từ lần tăng lãi suất trước.

Theo BI, quyết định tăng lãi suất ngoài lịch họp định kỳ này cũng nhằm củng cố sức chống chịu của kinh tế Indonesia trước các cú sốc từ bên ngoài, đồng thời giúp đưa lạm phát về mức mục tiêu trong năm 2026 và 2027.

Sau quyết định trên, đồng rupiah tăng 0,9% lên 18.030,5 rupiah đổi 1 USD. Trước đó trong ngày thứ Ba (9/6), đồng tiền này có lúc giảm xuống mức thấp kỷ lục 18.188 rupiah đổi 1 USD. Tính từ đầu năm đến nay, rupiah đã mất giá khoảng 9%, trở thành một trong những đồng tiền giảm mạnh nhất châu Á.

Thị trường chứng khoán Indonesia cũng chịu áp lực lớn. Chỉ số chứng khoán chuẩn của nước này đã giảm gần 40% từ đầu năm, thuộc nhóm giảm mạnh nhất thế giới và hiện giao dịch gần mức thấp nhất trong nhiều năm.

Thời gian qua, nhà đầu tư nước ngoài đua nhau rút vốn khỏi Indonesia do lo ngại về cách điều hành chính sách của Tổng thống Prabowo Subianto. Nhà lãnh đạo này theo đuổi một số chính sách dân túy tốn kém, trong đó có chương trình bữa ăn miễn phí tại trường học trị giá 15 tỷ USD. Chương trình này gây thêm sức ép lên ngân sách nhà nước, trong khi Chính phủ Indonesia vẫn gặp khó trong việc tăng nguồn thu.

Bên cạnh đó, chính quyền ông Prabowo cũng đang thúc đẩy vai trò lớn hơn của nhà nước trong một số lĩnh vực của khu vực tư nhân, khiến nhà đầu tư trong và ngoài nước thận trọng hơn. Vào tháng trước, ông công bố kế hoạch tập trung hoạt động xuất khẩu hàng hóa thông qua một cơ quan do nhà nước điều hành. Kế hoạch này có thể tác động đến các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Indonesia, trong đó có than đá và dầu cọ.

Đầu năm nay, nhà cung cấp chỉ số toàn cầu MSCI đã cảnh báo về khả năng đầu tư vào thị trường Indonesia. MSCI cho rằng cơ cấu sở hữu cổ phiếu tại thị trường này quá tập trung, tức cổ phần của nhiều doanh nghiệp nằm trong tay một số nhóm cổ đông lớn, khiến nhà đầu tư khó mua bán hơn.

Theo các nhà phân tích, việc tăng lãi suất có thể giúp giảm bớt sức ép trước mắt lên đồng rupiah, nhưng chưa đủ để chặn đà mất giá của đồng tiền này hoặc khôi phục niềm tin của nhà đầu tư đối với Indonesia.

“Để đồng rupiah ổn định hơn, Indonesia cần nhiều hơn các đợt tăng lãi suất. Chính quyền ông Prabowo cần có sự điều chỉnh trong chương trình chính sách hiện nay, nhất là các chính sách dân túy gây tốn kém ngân sách và làm gia tăng vai trò của nhà nước trong nền kinh tế. Nhưng hiện vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều đó sắp xảy ra”, ông Jason Tuvey, Phó kinh tế trưởng phụ trách thị trường mới nổi tại công ty tư vấn Capital Economics, nhận định với tờ báo Financial Times.

Trước đó, BI đã phải chi mạnh tay để bảo vệ đồng rupiah. Dữ liệu công bố trong tuần này cho thấy dự trữ ngoại hối của Indonesia giảm xuống 144,9 tỷ USD trong tháng 5, mức thấp nhất trong 2 năm.

Cũng trong ngày thứ Ba, BI nâng lợi suất ở tất cả các kỳ hạn đối với các công cụ nợ ngắn hạn bằng đồng rupiah do cơ quan này phát hành, nhằm thu hút thêm vốn nước ngoài. Cơ quan này cũng giảm 10 điểm phần trăm lãi suất hoán đổi dùng để phòng hộ rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư nước ngoài.

BI dự kiến tổ chức cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ vào tuần tới. Một số nhà kinh tế cho rằng cơ quan này có thể tiếp tục nâng lãi suất. Quyết định tăng lãi suất hôm thứ Ba được đưa ra tại cuộc họp hàng tuần của hội đồng thống đốc BI.