Lịch sử cho thấy VN-Index tăng trung bình 1,64% trong giai đoạn cuối năm, thị trường sẽ biến động mạnh trong đầu tháng 8?

Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại nửa đầu năm 2025 ở mức đỉnh ba năm, và chính thức vượt 1.457 điểm tính đến kết phiên gần nhất 11/7. 

Một trong những yếu tố chính gồm lo ngại về thuế quan Mỹ tạm lắng và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trong quý 2 phục hồi khả quan. Theo ước tính của SSI Research, hơn 40 doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu ghi nhận lợi nhuận quý 2/2025 tăng 12,2% so với cùng kỳ và 19,9% so với quý trước.

Xét theo ngành, bất động sản, ngân hàng và đặc biệt là nhóm cổ phiếu Vingroup là động lực đóng góp chính dẫn dắt thị trường chung. Nếu loại trừ các cổ phiếu thuộc Vingroup, chỉ số VN-Index gần như đi ngang so với đầu năm, nhưng vẫn phục hồi 17% so với vùng đáy đầu tháng 4.

Nhà đầu tư cá nhân trên thị trường có tâm lý lạc quan hơn các năm trước khi tích cực chủ động mua vào ở vùng giá thấp, nhóm này mua ròng 48,4 nghìn tỷ đồng từ đầu năm. Sự thay đổi này được phản ánh rõ nét qua diễn biến thị trường sau các đợt điều chỉnh. Sau các phiên giảm mạnh hơn -1%, VN-Index đã có mức tăng bình quân 6,8% trong 1 tháng sau đó, cao nhất 10 năm gần đây và cao hơn mức 2,4% của năm 2024, hay 5% của năm 2021 bùng nổ của thị trường chứng khoán. 

Thống kê lịch sử giai đoạn 2010 – 2024 cho thấy mức tăng bình quân của chỉ số trong nửa cuối năm có xu hướng thấp hơn nửa đầu năm. Trung bình, VN-Index tăng 1,64% trong giai đoạn nửa cuối năm, thấp hơn đáng kể mức tăng 6,42% ghi nhận trong nửa đầu năm.

Xu hướng này thể hiện yếu tố suy giảm mang tính mùa vụ của động lực thị trường với số ít ngoại lệ, như trong năm 2017 thị trường bứt phá sau giai đoạn đi ngang tích lũy (2013-2016) với động lực đến từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài mạnh mẽ, hoặc giai đoạn nửa cuối năm 2020 khi VN-Index đã phục hồi mạnh mẽ sau khi giảm mạnh trong nửa đầu năm do đại dịch Covid-19.

Những ngoại lệ này cho thấy tầm quan trọng của yếu tố vĩ mô và động lực thanh khoản trong việc xác định hiệu suất thị trường nửa cuối năm.

Triển vọng thị trường những tháng cuối năm, SSI Research cho rằng thị trường có thể chứng kiến mức độ biến động mạnh trong giai đoạn tháng 7 – đầu tháng 8 do áp lực chốt lời trong mùa kết quả kinh doanh ra vào cuối tháng 7.

Dư địa nới lỏng thêm chính sách tiền tệ bị hạn chế trong bối cảnh tỷ giá đã tăng hơn 3% trong 6 tháng đầu năm. Tác động từ thuế quan bắt đầu được thể hiện rõ rệt hơn, thể hiện qua số liệu xuất khẩu và kết quả kinh doanh quý 3 của một số nhóm ngành liên quan như dệt may, thủy sản, khu công nghiệp.

Mặc dù vậy, SSI duy trì quan điểm tích cực về thị trường trong dài hạn với mục tiêu VN- Index đạt 1500 cuối năm 2025 nhờ các động lực chính: Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. Chính phủ tiếp tục duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, cùng với các động lực nội địa bao gồm cơ sở hạ tầng, thị trường bất động sản hồi phục, cũng như việc thúc đẩy kinh tế tư nhân có thể giúp Việt Nam tạo nền móng vững chắc cho đà tăng trưởng kinh tế bền vững.

Triển vọng tăng trưởng lợi nhuận bền vững: Tổng lợi nhuận ròng của hơn 79 cổ phiếu trong phạm vi nghiên cứu của SSI Research ước tính tăng 14% trong năm 2025, và tiếp tục duy trì đà tăng 15% trong năm 2026. Các lĩnh vực đóng góp chính bao gồm ngân hàng, bất động sản, nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng. Việc Mỹ hoãn áp thuế 90 ngày đã góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu nhiều loại mặt hàng trong quý 2, và có thời gian chuẩn bị để giảm tác động từ thị trường này trong những quý tiếp theo.

Bất định từ thuế quan được hạ nhiệt. Mặc dù yếu tố bất định về thuế quan vẫn còn liên quan đến mức thuế cụ thể đối với từng nhóm ngành, khoảng cách thuế giữa Việt Nam và các quốc gia khác dần thu hẹp, giúp giảm rủi ro tổng thể. Bên cạnh đó, việc tỷ giá tăng cũng giúp hàng hóa của Việt Nam vẫn có sự hấp dẫn tương đối so với các quốc gia khác.

P/E dự phóng của thị trường đã tăng từ 8,8 lần (ngày 9/4) lên 11,9 lần vào ngày 9/7, nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 5 năm là 12,8 lần. So với các thị trường trong khu vực, Việt Nam đang có định giá hấp dẫn, ROE mạnh mẽ và triển vọng lợi nhuận thuận lợi.

Mức lợi suất 8,4% trên thị trường chứng khoán khá hấp dẫn so với lãi suất huy động bình quân quanh 4,6% và tiềm năng thu hút lại một phần tiền gửi dân cư có xu hướng tăng nhanh trong các quý gần đây dù mặt bằng lãi suất huy động vẫn ở mức thấp.