Trong khi thế giới đang sống trong thời đại của thuốc giảm cân Ozempic và Mounjaro, Trung Quốc lại đang lan truyền một công thức giảm cân cực đoan hoàn toàn khác: các trại huấn luyện giảm cân (fat loss boot camp)...

Nếu như người phương Tây tìm đến các loại thuốc giảm cân, thì giới trẻ Trung Quốc lại lựa chọn một con đường mang tính "vật lý" hơn nhiều: tự nguyện bước vào những cơ sở kết hợp kỷ luật kiểu quân đội, chế độ ăn nghiêm ngặt và cường độ tập luyện liên tục, rồi ghi lại toàn bộ hành trình đó trên mạng xã hội.

Được gọi là “trại huấn luyện giảm cân khép kín hoàn toàn” (全封闭式减肥训练营), hashtag liên quan trên nền tảng Xiaohongshu đã đạt 1,1 tỷ lượt hiển thị, trong khi hashtag #weightlosscamp đạt tới 2 tỷ lượt.

Một số người tham gia ghi lại trải nghiệm sống trong các khách sạn với lịch tập luyện và sinh hoạt được kiểm soát chặt chẽ. Nhiều trại khuyến khích thời gian lưu trú 28 ngày, trong đó người tham gia tập luyện nhiều giờ mỗi ngày và ăn theo khẩu phần dinh dưỡng được đo lường cẩn thận.

Xu hướng này ngày càng lan rộng trên Xiaohongshu thông qua các hình ảnh so sánh trước - sau, video cân đo hàng ngày và những đoạn clip ghi lại lịch trình sinh hoạt cực kỳ nghiêm ngặt bên trong các trại. Từ một dịch vụ giảm cân vốn khá kén khách, mô hình này giờ đây ngày càng được thể hiện như một trải nghiệm sống có thể ghi lại, so sánh và chia sẻ trên mạng xã hội.

Mức độ nghiêm ngặt tùy thuộc vào từng đơn vị vận hành. Tại những cơ sở khắt khe nhất, người tham gia phải ở chung ký túc xá, nộp lại toàn bộ thực phẩm mang theo từ bên ngoài ngay khi nhập trại, và không được rời khỏi khuôn viên trong suốt chương trình nếu không có lý do được trại chấp thuận.

Một trong những trường hợp gây chú ý gần đây đến từ blogger người Australia có tên Eggeats, người đã ghi lại hành trình 28 ngày tại một cơ sở ở Trung Quốc, với các buổi thể dục nhịp điệu nhóm, tập HIIT, đạp xe trong nhà và chế độ ăn được kiểm soát chặt chẽ. Cô cho biết đã giảm được 5,98kg (13,2 pound) trong 30 ngày, với chi phí khoảng 600 đô la Australia (tương đương 420 USD).

Hiện tượng này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn tại Trung Quốc đối với các phương pháp giảm cân mang tính cường độ cao và có tổ chức chặt chẽ - và Xiaohongshu đang biến chính trải nghiệm đó thành nội dung để chia sẻ. Với nhiều người tham gia, quá trình thay đổi vóc dáng không còn đơn thuần là chuyện giảm cân, mà đã trở thành một điều gì đó để theo dõi, ghi lại và lan tỏa.

TÌNH TRẠNG BÉO PHÌ GIA TĂNG TẠI TRUNG QUỐC

Tỷ lệ trẻ em thừa cân và béo phì tại Trung Quốc đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 2000, theo số liệu từ UNICEF và Đại học Bắc Kinh. Một báo cáo của Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc công bố vào tháng 12/2020 cho thấy hơn 50% người trưởng thành tại nước này bị thừa cân, trong đó 16,4% thuộc nhóm béo phì.

Đến năm 2023, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học ScienceDirect cho thấy tỷ lệ người trưởng thành thừa cân và béo phì tại Trung Quốc đã tăng lên tới 57%, bất chấp những nỗ lực ngày càng lớn của quốc gia này nhằm khuyến khích người dân giảm cân.

Nếu không có các biện pháp can thiệp hiệu quả, con số này được dự báo có thể lên tới 72% vào năm 2035. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), béo phì làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như tiểu đường tuýp 2, bệnh tim mạch, tăng huyết áp và đột quỵ.

Chính sự gia tăng này đã mở đường cho sự bùng nổ của các trại giảm cân trên khắp Trung Quốc. Trên thực tế, mô hình trại giảm cân dành cho trẻ em đã xuất hiện tại nước này từ giữa những năm 2000. Theo số liệu do Jiemian ghi nhận, tính đến cuối năm 2019, cả nước có khoảng 300 cơ sở, và con số này đã tăng lên hơn 500 vào giữa năm 2023.

Đến tháng 12/2024, Global Times ước tính con số này đã đạt khoảng 1.000 cơ sở trên toàn quốc. Dữ liệu đăng ký kinh doanh được Guangming Daily trích dẫn cho thấy chỉ trong một năm, đã có hơn 100 công ty quản lý cân nặng mới được thành lập, cho thấy rào cản gia nhập ngành này khá thấp.

Phần lớn người tham gia các trại giảm cân này vẫn là công dân Trung Quốc, tuy nhiên số lượng người tham gia đến từ nước ngoài cũng đang tăng dần trong những năm gần đây. Mạng xã hội đã giúp các trại này trở nên dễ tiếp cận hơn với công chúng.

Cùng với đó, chính sách miễn thị thực, sức hút ngày càng tăng của Trung Quốc như một điểm đến du lịch, cùng mức chi phí tương đối phải chăng đã giúp giảm đáng kể rào cản đối với những người tham gia từ nước ngoài.

Tuy nhiên, sự mở rộng của mô hình này cũng cho thấy một nghịch lý trong mối quan hệ đang thay đổi của Trung Quốc đối với sức khỏe, cái đẹp và mạng xã hội. Ngay cả khi tỷ lệ dân số thừa cân ngày càng gia tăng, mong muốn sở hữu vóc dáng gầy lại đang lan rộng vượt xa nhóm người thực sự có lý do y tế để giảm cân.

Xét trên bình diện rộng hơn, các trại giảm cân này cũng nằm trong xu hướng toàn cầu về việc tối ưu hóa cơ thể một cách cực đoan - một biến thể mang màu sắc Trung Quốc của trào lưu “biohacking” vốn đã xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới.

Nếu Ozempic đại diện cho giải pháp giảm cân bằng công nghệ y sinh, thì các trại giảm cân kiểu Trung Quốc lại là một phiên bản mang tính kỷ luật và thể chất nhiều hơn - không dựa vào thuốc, mà dựa vào sự khắc nghiệt của chính cơ thể.