“Năm 2009 khó đạt 1,7 triệu việc làm mới”

Mục tiêu tạo 1,7 triệu việc làm mới trong năm 2009 mà Quốc hội đã "chốt" liệu có hiện thực trong bối cảnh suy thoái?

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nói:

- Năm nay phải thừa nhận tình hình rất khó khăn. Khi xây dựng kế hoạch năm 2009 vào tháng 9, tháng 10/2008 trên cơ sở đánh giá tiềm lực lúc đó, bộ cũng cố gắng đưa ra con số sát với tình hình thực tế. Nhưng nay tình hình cũng có nhiều thay đổi và rất khó khăn.  

Tăng trưởng kinh tế đề ra từ 6 đến 6,5% chúng ta chưa biết có khả năng đạt được không. Những chỉ tiêu đi kèm theo đó chắc chắn sẽ bị tác động, ảnh hưởng. Điều này nằm ngoài dự đoán, thậm chí chúng ta đã dự đoán việc làm năm nay sẽ khó khăn hơn năm 2008.

Tôi chắc rằng năm nay sẽ không đạt được mục tiêu 1,7 triệu việc làm mới. Quốc hội đã thông qua chỉ tiêu nhưng có những chỉ tiêu không tiên liệu được do nằm ngoài dự đoán của chúng ta.

Nhiều nền kinh tế mạnh như Mỹ, EU, Nhật Bản vẫn lao đao, thậm chí tăng trưởng âm. Việt Nam cũng không nằm ngoài sự tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu.  

Vậy chủ trương của Bộ sẽ như thế nào để giải quyết tình trạng mất việc làm, thất nghiệp trong thời gian trước mắt, thưa Bộ trưởng?

Thứ nhất, Chính phủ chủ trương sẽ cho các doanh nghiệp gặp khó khăn vẫn cố gắng duy trì sản xuất, tạo việc làm được vay vốn không lãi để trả lương, các chế độ khác cho người lao động.

Thứ hai, Nhà nước sẽ tăng bổ sung quỹ cho vay giải quyết việc làm của chương trình mục tiêu việc làm.

Thứ ba, cho lao động vay vốn học nghề, chuyển nghề, đào tạo lại để tìm việc làm khác. Nếu lao động có cơ hội làm việc ở nước ngoài thì cũng sẽ cho vay. Đối tượng này trước đây không nằm trong đối tượng cho vay nhưng bây giờ Chính phủ đã bổ sung đối tượng này và bổ sung thêm vốn cho lao động vay.

Rất nhiều số liệu khác nhau về số người lao động bị mất việc làm, thất nghiệp được đưa ra trên các phương tiện thông tin đại chúng trong năm 2008 và đầu năm 2009. Vậy con số nào là chính thức? Thưa Bộ trưởng.

Bộ đang tập hợp để có số liệu chính thức. Bây giờ phải chờ các tỉnh vì Bộ không thể đi từng nhà máy, khu công nghiệp mà phải dựa vào báo cáo của các tỉnh  lên thì mới có con số chính xác về lao động thất nghiệp, mất việc làm được.

Tuy nhiên, ngay con số báo cáo cũng có khi chỉ biết người mất  việc ở nơi này thôi, còn tìm được việc nơi khác thì chúng ta lại chưa thống kê được.

Lao động mình tự do, không có đăng ký, đang làm việc ở khu công nghiệp này, mai mốt mất việc ở đây, sau đó về quê nghỉ, khoảng một tháng sau lại tìm việc ở nơi khác.  

Thưa Bộ trưởng, chúng ta hình như chưa có cơ chế quản lý, giám sát người lao động mất việc, thất nghiệp. Như vậy, liệu  các doanh nghiệp lợi dụng tình hình này  có thể cho nghỉ việc hoặc sa thải người lao động, thậm chí trái  luật lao động nhằm mưu lợi riêng  không?  

Luật quy định rất rõ trách nhiệm của chủ sử dụng lao động khi người lao động mất việc làm. Nếu chủ doanh nghiệp nào cố tình không thực hiện thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Vấn đề ở đây là làm sao chúng ta biết được doanh nghiệp nào chưa làm đúng Pháp luật nếu như người lao động không khiếu nại?

Người lao động phải khiếu nại thì chúng ta mới biết được là doanh nghiệp nào, ông chủ sử dụng lao động nào cố tình không thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Bộ có chức năng quản lý nhà nước và yêu cầu các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp... phải tuân thủ theo đúng Pháp luật. Bộ xây dựng hành lang pháp lý.