Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu nguồn thu ngân sách của tỉnh Ninh Bình. Dư địa tăng thu từ các lĩnh vực truyền thống ngày càng thu hẹp, việc khuyến khích các tập đoàn nước ngoài dịch chuyển trụ sở, thành lập pháp nhân độc lập và gắn bó lâu dài tại địa phương trở thành giải pháp chiến lược...

Thúc đẩy khối ngoại "đóng đô" tại chỗ không chỉ tạo nguồn thu bền vững, chủ động cho ngân sách mà còn mở ra cơ hội đưa Ninh Bình tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG LỚN TỪ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của hệ thống khu công nghiệp (KCN), khu vực FDI đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh. Hiện nay, Ninh Bình có 20 KCN đang hoạt động với diện tích khoảng 4.880ha, tỷ lệ lấp đầy đạt gần 85%, thu hút 1.167 dự án thứ cấp. Trong đó, có 567 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 11,3 tỷ USD và 138.512 tỷ đồng. Tổng vốn thực hiện đạt khoảng 8 tỷ USD và 98 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 71% vốn đăng ký.

Qua đánh giá hiệu quả đầu tư, bình quân mỗi ha đất công nghiệp đã thu hút khoảng 6 triệu USD vốn đầu tư, tạo giá trị xuất khẩu khoảng 8 triệu USD và đóng góp từ 6-7 tỷ đồng ngân sách mỗi năm. Năm 2025, các doanh nghiệp trong KCN đóng góp khoảng 22 nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Sáu tháng đầu năm 2026, số thu từ khu vực doanh nghiệp trong các KCN ước đạt 11.800 tỷ đồng, tăng khoảng 13% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng khu vực FDI đóng góp khoảng 5.400 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng số thu của khối doanh nghiệp trong KCN.

Honda Việt Nam là một trong những doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại KCN Đồng Văn I và Đồng Văn II. Với tổng vốn đầu tư 213,89 triệu USD, doanh nghiệp hiện duy trì công suất sản xuất 1,1 triệu xe máy mỗi năm, tạo việc làm cho 2.725 lao động. Năm 2025, doanh thu của đơn vị đạt 33.924 tỷ đồng, nộp ngân sách 1.579 tỷ đồng, tiếp tục nằm trong nhóm doanh nghiệp đóng góp ngân sách lớn nhất của tỉnh.

Bên cạnh Honda Việt Nam, nhiều doanh nghiệp FDI quy mô lớn khác đang hoạt động hiệu quả trên địa bàn và nộp ngân sách cao trong quý 1 năm nay như: Hyundai Thành Công với khoảng 2.600 tỷ đồng, AVC khoảng 180 tỷ đồng, May Sông Hồng khoảng 160 tỷ đồng, Youngone khoảng 70 tỷ đồng.

GIẢI QUYẾT ĐIỂM NGHẼN VÀ THÚC ĐẨY DOANH NGHIỆP THÀNH LẬP PHÁP NHÂN TẠI CHỖ

Mặc dù đóng góp rất lớn, song công tác thu ngân sách từ khu vực FDI tại Ninh Bình vẫn còn những dư địa chưa được khai thác triệt để. Hiện nay, một số doanh nghiệp sử dụng địa điểm sản xuất trên địa bàn nhưng đặt trụ sở chính ngoài tỉnh; một số đơn vị cung ứng dịch vụ có giá trị lớn như xử lý môi trường, hóa chất, logistics, xử lý chất thải công nghiệp chưa đăng ký hoạt động tại địa phương. Điều này dẫn đến một phần nguồn thu phát sinh chưa được ghi nhận tại tỉnh. Ngoài ra, việc cập nhật danh sách doanh nghiệp chưa mở tờ khai tại tỉnh hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro về thuế chưa kịp thời cũng gây khó khăn cho công tác quản lý.

Để giải quyết bài toán này, tỉnh xác định việc nuôi dưỡng và mở rộng nguồn thu từ khu vực FDI phải gắn liền với việc hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đẩy nhanh tiến độ các dự án mới, Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh đang phối hợp với cơ quan thuế rà soát các nguồn thu còn dư địa để hạn chế thất thu.

Đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp Ninh Bình cho biết một trong những giải pháp trọng tâm hiện nay Ban đang triển khai là tiếp tục vận động các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất trên địa bàn thành lập trụ sở hoặc chi nhánh hạch toán độc lập tại tỉnh. Trước ngày 1/7/2025, trong các khu công nghiệp có khoảng 147 doanh nghiệp hoạt động nhưng không đặt trụ sở chính tại địa phương. Qua công tác tuyên truyền, vận động đã có 60 doanh nghiệp thành lập trụ sở hoặc chi nhánh tại tỉnh; hiện còn 87 doanh nghiệp tiếp tục được vận động thực hiện. Nếu hoàn thành mục tiêu này, số thu ngân sách có thể tăng thêm từ 400-500 tỷ đồng mỗi năm.

Cùng với đó, Ban Quản lý đang phối hợp với các ngành chức năng hỗ trợ khoảng 100 dự án mới trong khu công nghiệp sớm hoàn thiện thủ tục, đưa vào hoạt động trong những tháng cuối năm nhằm bổ sung nguồn lực sản xuất. Tỉnh cũng phối hợp với cơ quan Hải quan khuyến khích các doanh nghiệp xuất nhập khẩu mở tờ khai tại tỉnh thông qua các điểm thông quan đặt tại khu công nghiệp; đồng thời vận động các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ lớn thành lập chi nhánh, văn phòng hoạt động trên địa bàn. Theo tính toán, nếu triển khai hiệu quả các giải pháp trên, cùng với việc hỗ trợ các dự án đi vào hoạt động đúng tiến độ, năm 2026 khu vực doanh nghiệp trong các KCN có thể tăng thu khoảng 2.000 tỷ đồng so với kế hoạch đã đăng ký.

Đại diện Công ty Honda Việt Nam bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự đồng hành của tỉnh Ninh Bình trong quá trình hoạt động và phát triển của doanh nghiệp. Những hỗ trợ về thủ tục hành chính, hạ tầng kỹ thuật và môi trường đầu tư ổn định đã giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất hiệu quả trong nhiều năm qua. Đồng thời, doanh nghiệp mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm của tỉnh trong việc phát triển hạ tầng logistics, cải thiện kết nối giao thông, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và duy trì môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, mở rộng đầu tư gắn với quản lý hiệu quả các nguồn thu phát sinh sẽ góp phần nâng cao tính bền vững của nguồn thu ngân sách địa phương. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để Ninh Bình thực hiện mục tiêu tự cân đối thu, chi ngân sách vào năm 2028, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển và góp phần hoàn thành các tiêu chí xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương theo lộ trình đã đề ra.