Nhưng thị trường không vì thế mà cho rằng ngân hàng trung ương này chỉ nâng lãi suất một lần rồi thôi...

Thước đo lạm phát quan trọng nhất đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy giá tiêu dùng ở nước này tăng ít hơn so với dự báo trong tháng 8. Khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 10 vì thế đã giảm mạnh, nhưng thị trường không vì thế mà cho rằng ngân hàng trung ương này chỉ nâng lãi suất một lần rồi thôi.

Theo báo cáo được Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 30/9, chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần tháng 8 tăng 0,3% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng tháng bằng với dự báo của giới phân tích, nhưng mức tăng năm cao hơn 0,3 điểm phần trăm.

PCE lõi - thước đo không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm - tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn tương ứng 0,1 và 0,3 điểm phần trăm so với dự báo.

PCE là thước đo lạm phát được Fed chú trọng nhất trong quá trình hoạch định chính sách, nên số liệu PCE yếu hơn dự báo khiến thị trường lãi suất tương lai chỉ còn đặt cược khả năng 38% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 10, giảm từ xác suất 50% trước khi báo cáo được công bố. Khả năng tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12 còn 87% từ hơn 90% trước đó.

Giới phân tích lưu ý rằng những số liệu này được đưa ra sau khi Cục Thống kê kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ thay đổi cách tính toán đối với một số thành phần của chỉ số PCE. Cục này đã điều chỉnh cách tính chỉ số giá cả ở một số nhóm hàng hóa và dịch vụ bao gồm dịch vụ pháp lý, phần mềm, phụ kiện máy tính và dịch vụ quản lý danh mục đầu tư. Những điều chỉnh này khiến mức tăng PCE lõi của tháng 7 thấp đi 0,36 điểm phần trăm.

Tuy tăng yếu hơn so với dự báo, tốc độ tăng hàng năm của PCE toàn phần và PCE lõi đều còn cao hơn nhiều so với mục tiêu lạm phát 2% của Fed. Do vậy, khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12 vẫn ở mức cao dù đã giảm sau khi báo cáo PCE được công bố.

“Ngay cả sau khi điều chỉnh phương pháp tính toán, lạm phát PCE vẫn nóng. Nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng nóng, chính sách vẫn còn nới lỏng, và thách thức của Fed bây giờ là xác định xem thắt chặt bao nhiêu là vừa”, chiến lược gia vĩ mô Sonu Marghese của công ty Carson Group nhận định với hãng tin CNBC.

Số liệu tổng sản phẩm trong nước (GDP) điều chỉnh do Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 30/9 cũng cho thấy nền kinh tế Mỹ đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm 2,2% sau khi điều chỉnh theo các yếu tố mùa vụ, cao hơn mức tăng 1,5% của lần công bố trước.

Cùng với đó, thu nhập cá nhân tăng 0,2% và tiêu dùng cá nhân tăng 0,9% so với tháng trước. So với dự báo, thu nhập tăng ít hơn 0,2 điểm phần trăm, nhưng tiêu dùng tăng cao hơn 0,1 điểm phần trăm.

Tốc độ tăng trưởng vững của nền kinh tế và tiêu dùng đồng nghĩa khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất còn lớn.

“Dữ liệu lạm phát PCE cho thấy không có tiến triển nào trong tháng 8. Và chắc chắn, lạm phát tháng 9 còn cao hơn”, nhà kinh tế trưởng Heather Long của công ty Navy Federal Credit Union nhận xét, đề cập đến việc giá năng lượng tăng mạnh trong tháng vừa qua do xung đột ở Vùng Vịnh nóng lên.

Giới chuyên gia nói chung cho rằng những tín hiệu kinh tế vừa rồi đặt Fed vào một vị thế khó khăn.

Thông thường, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ có thể bỏ qua những cú sốc giá cả do các yếu tố bên ngoài gây ra, như thuế quan hay giá năng lượng tăng cao. Tuy nhiên, tình trạng lạm phát cao dai dẳng hiện nay, cùng với sự khó lường của làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), khiến cho việc hành động theo các mô hình truyền thống trở nên không còn dễ dàng như trước.

Cho tới đầu tuần này, thị trường vẫn nghiêng nhiều về khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 10, sau đợt tăng đầu tiên trong hơn 3 năm vào tháng 9 vừa qua. Tuy nhiên, phát biểu hôm thứ Ba của Chủ tịch Fed chi nhánh New York, ông John Williams, đã giảm suy yếu kỳ vọng này. Số liệu lạm phát PCE mới nhất càng làm suy giảm khả năng Fed có một đợt tăng lãi suất trong tháng 10.

“Với động thái chính sách của chúng tôi trong cuộc họp tháng 9, không có gì phải vội nữa. Chúng tôi có thời gian để thu thập thêm thông tin”, ông Williams nói. Đồng thời, ông cho rằng việc tăng lãi suất thêm một lần nữa “có thể phù hợp vào cuối năm nay”, dẫn tới kỳ vọng rằng đợt tăng tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 12 thay vì vào tháng 10.

Trong thời gian gần đây, nhiều quan chức Fed khác liên tục bày tỏ lo ngại về tình trạng lạm phát cao kéo dài, đồng thời phát tín hiệu ủng hộ tiếp tục tăng lãi suất.

Phát biểu ngày 30/9, Thống đốc Fed Lisa Cook không đề cập trực tiếp đến dữ liệu lạm phát PCE thấp hơn dự báo. Thay vào đó, bà khẳng định cam kết đưa lạm phát giảm xuống mà không gây tổn hại cho thị trường lao động.

Cùng ngày, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis, ông Neel Kashkari, nói rằng đà tăng của giá cả vẫn là vấn đề đáng lo ngại. "Lạm phát vẫn đang ở mức quá cao”, ông Kashkari nói với CNBC.

"Có nhiều thước đo lạm phát khác nhau, nhưng nhìn chung mức lạm phát đang dao động quanh ngưỡng 3%. Mức lạm phát này đã duy trì ở mức cao trong hơn 5 năm qua. Theo tôi, dữ liệu lạm phát công bố hôm nay không thực sự làm thay đổi đáng kể bức tranh tổng thể đó”, ông nhấn mạnh.

Ông Kashkari cũng nhận định các dữ liệu kinh tế khác được công bố cùng ngày về chi tiêu của người tiêu dùng và GDP thấy nền kinh tế vẫn đang thể hiện sự "kiên cường".