Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xúc tiến kế hoạch thành lập công ty bảo hiểm tín dụng xuất khẩu nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, trong bối cảnh VND cũng như nhiều đồng tiền mạnh trên thế giới diễn biến thất thường.
Dự kiến, đề án về công ty này sẽ được trình Chính phủ xem xét vào tháng 5, sau khi đoàn khảo sát sang Nhật Bản và Hàn Quốc tìm mô hình thích hợp với Việt Nam.
Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là dịch vụ bảo vệ và bồi thường cho người xuất khẩu và các ngân hàng khi họ gặp rủi ro về tỷ giá trong quá trình bán hàng trả chậm và cho vay tín dụng trung, dài hạn. Thông qua hoạt động này, các cơ quan chuyên môn có thể tư vấn, định hướng cho doanh nghiệp xuất khẩu những loại hàng hóa và dịch vụ phù hợp hơn.
Công ty này ra đời sẽ thay thế cho các hình thức hỗ trợ xuất khẩu như thưởng thành tích xuất khẩu, thưởng vượt kim ngạch xuất khẩu và các chính sách tín dụng ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu.
Được triển khai hiệu quả ở nhiều nước trên thế giới, nhưng bảo hiểm tín dụng xuất khẩu lại chưa được áp dụng nhiều ở Việt Nam. Lý giải về sự kém mặn mà của doanh nghiệp xuất khẩu đối với dịch vụ này, ông Trịnh Thanh Hoan, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm (Bộ Tài chính), cho rằng do họ chưa nhận thức được rủi ro trong giao dịch quốc tế, trong khi các chính sách điều hành tỷ giá hối đoái của hệ thống ngân hàng chưa theo kịp diễn biến của thị trường.
Ngoài ra, việc thiếu thông tin, văn bản luật pháp chưa đồng bộ, sổ sách của nhiều doanh nghiệp thiếu minh bạch, cũng là rào cản khiến chính các công ty bảo hiểm ngại triển khai dịch vụ này.
Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, một số hiệp hội, doanh nghiệp đã triển khai dịch vụ bảo hiểm tín dụng xuất khẩu như Tập đoàn Bảo hiểm Việt Nam, Tổng công ty Bảo hiểm Tp.HCM, Công ty Bảo hiểm Dầu khí, Hiệp hội Cao su Việt Nam, nhưng vẫn ở quy mô nhỏ. Tổng doanh thu phí bảo hiểm xuất khẩu hiện chỉ chiếm từ 3% - 5% tổng giá trị hàng xuất khẩu.
Trong một hội thảo được tổ chức tại Tp.HCM mới đây, nhiều doanh nghiệp đã đề nghị sớm thành lập công ty này.
Để hạn chế rủi ro, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên khuyến cáo doanh nghiệp nên đa dạng hóa thị trường và ngoại tệ thanh toán khi xuất nhập khẩu để mang lại lợi nhuận cao hơn. Đối với các ngân hàng, cần có chính sách điều hành tỉ giá giữa USD và VND linh hoạt, hợp lý hơn.
