Thụy Sỹ, một quốc gia nổi tiếng với sự ổn định kinh tế và mối quan hệ chặt chẽ với Liên minh châu Âu (EU), đã đưa ra một quyết định quan trọng vào ngày Chủ nhật (14/6), khi cử tri nước này bác bỏ đề xuất hạn chế dân số ở mức 10 triệu người.
Kết quả của cuộc trưng cầu dân ý cho thấy gần 55% cử tri Thụy Sỹ bỏ phiếu chống lại đề xuất nói trên và chỉ có 45% ủng hộ.
Đề xuất hạn chế dân số Thụy Sỹ - được so sánh với cuộc trưng cầu dân ý Brexit của Anh năm 2016 - đã gây lo ngại cho các doanh nghiệp vì nếu được thực thi, chính sách như vậy có thể chấm dứt sự tự do di chuyển lao động giữa Thụy Sỹ và EU, đối tác thương mại chính của nước này.
Được khởi xướng bởi Đảng Nhân dân Thụy Sỹ cánh hữu, đề xuất quy định rằng dân số nước này không được vượt quá 10 triệu người trước năm 2050, và trong trường hợp cột mốc dân số này xuất hiện trong 2 năm tới, Thụy Sỹ sẽ phải chấm dứt chế độ tự do di chuyển với EU.
Chính phủ Thụy Sỹ đã kêu gọi cử tri bác bỏ đề xuất này. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Thụy Sỹ Beat Jans hoan nghênh kết quả cuộc trưng cầu dân ý, đồng thời cam kết sẽ phân tích các bước tiếp theo để đáp ứng mối quan tâm của cử tri đối với các vấn đề nhà ở và nhập cư. "Với quyết định hôm nay, cử tri Thụy Sỹ đã gửi đi một tín hiệu về sự ổn định, cởi mở và đáng tin cậy”, ông Jans phát biểu trong một cuộc họp báo cùng với Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin.
Ông Urs Bieri, chuyên gia của tổ chức thăm dò GFS Bern, nói với hãng tin Reuters rằng lo ngại về tăng trưởng dân số là phổ biến, nhưng đề xuất hạn chế dân số vẫn không được thông qua vì người dân lo ngại rằng cách làm đó có thể làm tổn hại đến quan hệ của Thụy Sỹ với EU và làm cho việc tuyển dụng nhân viên và tìm kiếm lao động, chẳng hạn như người chăm sóc, trở nên khó khăn hơn.
"Cũng có cảm giác rằng trong môi trường quốc tế hiện tại, làm như vậy là không hợp lý đối với một quốc gia nhỏ”, ông Bieri nói.
Hiện tại, dân số Thụy Sỹ đã đạt 9,1 triệu người và đã tăng nhanh hơn nhiều so với các nước EU. Người nước ngoài chiếm gần 28% tổng số dân ở Thụy Sỹ. Theo các dự báo chính thức, số người nước ngoài ở Thụy Sỹ sẽ đạt 10 triệu người vào đầu những năm 2040.
Jan Hesselmann, 27 tuổi, một giáo viên ở Zurich, hài lòng với kết quả cuộc trưng cầu dân ý vừa rồi, nhưng lo ngại về sự ủng hộ đối với đề xuất hạn chế dân số. "Đây là cách tiếp cận sai lầm, có thể kích động sự bài ngoại”, anh nói.
Đề xuất hạn chế dân số của Thụy Sỹ được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều người ủng hộ các chính sách nhằm hạn chế nhập cư trên khắp châu Âu. Áp phích của các chiến dịch này nói rằng chỉ có 10% người nhập cư là lao động có tay nghề và rằng người xin tị nạn có khả năng trở thành tội phạm.
Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý vừa rồi của Thụy Sỹ đạt khoảng 59%, cao hơn nhiều so với mức trung bình gần đây là 48% cho các cuộc trưng cầu dân ý ở nước này.
Ông Marcel Dettling, Chủ tịch Đảng Nhân dân Thụy Sỹ, cho biết đề xuất hạn chế dân số rất được lòng cử tri ở các khu vực nông thôn, nhưng cuối cùng đã bị đánh bại bởi các cử tri thành thị. “Chưa có một vấn đề nào được giải quyết. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy cho một chính sách nhập cư hợp lý”, ông nói.
Các tổ chức vận động hành lang của doanh nghiệp hoan nghênh kết quả trưng cầu dân ý sau khi lên tiếng cảnh báo rằng việc hạn chế dân số sẽ cản trở khả năng tiếp cận nguồn lao động nước ngoài, gây tổn hại cho nền kinh tế và làm xấu đi quan hệ giữa Thụy Sỹ và EU. Hiệp hội kinh doanh Economiesuisse kêu gọi Thụy Sỹ sử dụng động lực từ kết quả này để phê chuẩn một thỏa thuận đã đạt được với Brussels vào cuối năm 2024 nhằm tăng cường quan hệ kinh tế song phương.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết Brussels và Bern sẽ tiếp tục hợp tác vì lợi ích của công dân và doanh nghiệp.
Những người phản đối đã gọi đề xuất hạn chế dân số Thụy Sỹ là một công thức cho sự hỗn loạn vì những xáo trộn mà một chính sách như vậy có thể gây ra. Họ cũng đặt câu hỏi liệu có phải là sáng suốt không nếu Thụy Sỹ theo đuổi một chính sách đối đầu với Brussels sau một năm 2025 đầy khó khăn, khi Tổng thống Donald Trump áp mức quan thuế cao nhất của Mỹ đối với hàng hóa từ một nước châu Âu lên hàng hóa Thụy Sỹ.
Bà Sibel Arslan, một nhà lập pháp liên bang của Đảng Xanh, cho biết kết quả cuộc trưng cầu dân ý cho thấy Thụy Sỹ vẫn cam kết hợp tác với các nước láng giềng châu Âu. Nhưng bà cảnh báo rằng đề xuất hạn chế dân số đồng nghĩa một điều cấm kỵ đã bị phá vỡ và có khả năng sẽ tái xuất hiện. "Thiệt hại đã xảy ra. Điều này đã hợp thức hóa cuộc thảo luận về việc hạn chế dân số”, bà nói.