Quy chế phối hợp trong việc xác lập sở hữu toàn dân đối với nhà, đất và chuyển giao cho địa phương quản lý trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ thống nhất quy trình xử lý giữa các cơ quan, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, đồng thời, bảo đảm việc tiếp nhận, xử lý các tài sản thuộc diện xác lập sở hữu toàn dân được thực hiện một cách đồng bộ...

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 4138/QĐ-UBND ngày 06/7/2026 về Quy chế phối hợp giữa cơ quan nhà nước trong công tác xác lập sở hữu toàn dân và chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý đối với nhà và đất trên địa bàn.

TẠO CƠ SỞ THỐNG NHẤT TRONG PHỐI HỢP GIỮA CÁC CƠ QUAN

Quy chế này nhằm tạo cơ sở thống nhất trong phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước khi xử lý những tài sản thuộc diện xác lập sở hữu toàn dân, hạn chế tình trạng chồng chéo về trách nhiệm, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng tài sản công trên địa bàn Thành phố.

Các sở, ngành và chính quyền địa phương có trách nhiệm trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan, tổ chức kiểm tra, xác minh hiện trạng tài sản, xác định căn cứ pháp lý và thực hiện các bước theo đúng trình tự trước khi trình cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định xác lập sở hữu toàn dân.

Phạm vi điều chỉnh được quy định rõ, gồm 4 điểm chính.

Một là, nhà ở cũ thuộc phạm vi điều chỉnh theo Nghị quyết số 23/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc hội về nhà đất do nhà nước đã quản lý, bố trí sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo XHCN trước ngày 01/7/1991 và Nghị quyết số 755/2005/NQ-UBTVQH11 ngày 02/4/2005 của UBTV Quốc hội quy định việc giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể về nhà đất trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo XHCN trước ngày 01/7/1991.

Hai là, nhà và đất đang do các cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng có mục đích không phải để ở, có nguồn gốc pháp lý theo các chính sách quy định tại điều 2 của Nghị quyết số 23/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc hội và Nghị quyết số 755/2005/NQ-UBTVQH11 ngày 02/4/2005 của UBTV Quốc hội, chưa được cải tạo, đầu tư, xây dựng lại.

Ba là, nhà và đất đã bố trí làm nhà ở không đúng thẩm quyền trước ngày 19/01/2007 và nhà, đất đã bố trí làm nhà ở không đúng thẩm quyền kể từ ngày 19/01/2007 nhưng đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định tại Nghị định số 03/2025/NĐ-CP ngày 01/01/2025; Nghị định số 186/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ và Nghị định số 286/2025/NĐ-CP ngày 03/11/2025 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công.

Bốn là, nhà và đất chưa xác định được mục đích sử dụng.

Quy chế nói trên không áp dụng đối với nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà ở khác được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước hay có nguồn gốc từ vốn ngân sách nhà nước được quy định tại điều 13 của Luật nhà ở năm 2023.

Quy chế cũng không áp dụng đối với nhà, đất thuộc tài sản công đã được phê duyệt theo phương án sắp xếp lại, xử lý tài sản công trên địa bàn; các loại nền đất phục vụ tái định cư; nhà ở do chủ đầu tư bàn giao lại theo phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư; nhà, đất đã bố trí làm nhà ở không đúng thẩm quyền kể từ ngày 19/01/2007 mà không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

PHÂN ĐỊNH RÕ TRÁCH NHIỆM CỦA TỪNG CƠ QUAN TRONG GIAI ĐOẠN XỬ LÝ

Quy chế cũng phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong từng giai đoạn xử lý. Trong đó, cơ quan chuyên môn về tài chính giữ vai trò đầu mối tổng hợp hồ sơ, tham mưu việc xác lập sở hữu toàn dân và phương án xử lý tài sản; cơ quan quản lý lĩnh vực xây dựng, đất đai và các đơn vị liên quan có trách nhiệm phối hợp xác minh hiện trạng, nguồn gốc, tình trạng pháp lý của nhà, đất và cung cấp thông tin phục vụ quá trình thẩm định.

Đối với UBND cấp phường, xã và đặc khu, quy chế yêu cầu chủ động rà soát, tiếp nhận thông tin, phối hợp kiểm tra thực tế, xác nhận hiện trạng và thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền trong quá trình lập hồ sơ xác lập sở hữu toàn dân. Việc phân công cụ thể trách nhiệm cho từng cơ quan được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong phối hợp liên ngành.

Quy chế còn thống nhất quy trình xử lý đối với tài sản là nhà, đất thuộc diện xác lập sở hữu toàn dân trên địa bàn Thành phố. Cụ thể, sau khi tiếp nhận thông tin, các cơ quan có liên quan sẽ phối hợp kiểm tra, xác minh nguồn gốc tài sản, rà soát căn cứ pháp lý, hoàn thiện hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành quyết định xác lập sở hữu toàn dân theo quy định.

Sau khi hoàn tất thủ tục xác lập, việc bàn giao tài sản cho địa phương quản lý được thực hiện theo quy trình thống nhất, làm cơ sở để tổ chức quản lý, bảo vệ, khai thác hoặc xử lý tài sản theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định pháp luật có liên quan.

Thành phố cũng quy định trách nhiệm phối hợp trong việc cung cấp thông tin, lưu trữ hồ sơ, giải quyết các vướng mắc phát sinh và xử lý các trường hợp cần bổ sung, hoàn thiện hồ sơ trong quá trình thực hiện. Các cơ quan được yêu cầu phối hợp thường xuyên, bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, đầy đủ và thống nhất.

Việc hoàn thiện cơ chế phối hợp được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với tài sản công, bảo đảm các tài sản thuộc diện xác lập sở hữu toàn dân được tiếp nhận, quản lý và xử lý đúng quy định, đồng thời, tạo cơ sở để khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và quản lý đô thị trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh.