TP.Hồ Chí Minh đặt mục tiêu kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, cải thiện chất lượng nước tại các lưu vực sông, kênh, rạch và xây dựng hệ thống quan trắc đồng bộ, hướng tới quản lý môi trường nước bằng dữ liệu và công nghệ...

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 4665/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt sông, hồ nội thành trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, công tác quản lý chất lượng môi trường nước mặt sẽ được triển khai theo hướng đồng bộ trên toàn địa bàn, gắn với quy hoạch phát triển đô thị, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong kiểm soát ô nhiễm nguồn nước.

KIỂM SOÁT Ô NHIỄM TRÊN TOÀN BỘ HỆ THỐNG SÔNG, HỒ NỘI THÀNH

Kế hoạch được ban hành trong bối cảnh chất lượng nước mặt trên địa bàn Thành phố đã có những chuyển biến tích cực trong giai đoạn 2021 - 2025, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức, đặc biệt tại các tuyến kênh, rạch chịu tác động từ hoạt động dân sinh, công nghiệp và nông nghiệp.

Theo kết quả quan trắc, chỉ số chất lượng nước (WQI) trên sông Sài Gòn giai đoạn 2021 - 2025 dao động từ 57 - 93, tương ứng từ mức trung bình đến rất tốt. Tuy nhiên, chất lượng nước có xu hướng giảm trong các năm 2024 - 2025 và giảm dần từ thượng lưu xuống hạ lưu. Một số thông số như Amoni vượt quy chuẩn cho phép từ 1,2 - 5,2 lần, trong khi thông số COD vượt từ 1,2 - 3,6 lần.

Đối với các kênh, rạch đổ vào sông Sài Gòn, kết quả quan trắc cho thấy chỉ số WQI dao động từ 25 - 84, ở mức từ xấu đến tốt. Một số vị trí còn ghi nhận thông số Amoni vượt quy chuẩn tới 87,8 lần và COD vượt từ 1,6 - 12,3 lần.

Tương tự, trên sông Đồng Nai, chỉ số WQI đạt từ 74 - 98, ở mức trung bình đến rất tốt. Tuy nhiên, các thông số Amoni và COD tại một số vị trí vẫn vượt quy chuẩn cho phép, cho thấy áp lực đối với công tác quản lý và bảo vệ nguồn nước tại các lưu vực liên tỉnh tiếp tục hiện hữu.

Lãnh đạo TP.Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, nhất là các trường hợp xả nước thải vượt quy chuẩn; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước và khuyến khích tái sử dụng, tuần hoàn nước trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUAN TRẮC VÀ CẢNH BÁO MÔI TRƯỜNG NƯỚC ĐỒNG BỘ

Một trong những nội dung trọng tâm của Kế hoạch là xây dựng và vận hành hệ thống quan trắc môi trường nước mặt đồng bộ trên phạm vi toàn Thành phố.

Cụ thể, TP.Hồ Chí Minh sẽ duy trì mạng lưới gồm 254 điểm quan trắc môi trường nước mặt, bao gồm 84 điểm trên các tuyến sông, 118 điểm trên hệ thống kênh, rạch, 36 điểm tại hồ chứa và 16 điểm tại khu vực xung quanh các bãi chôn lấp chất thải rắn. Dữ liệu quan trắc sẽ được cập nhật, tổng hợp phục vụ công tác theo dõi, đánh giá diễn biến chất lượng nước và cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm.

Song song đó, Thành phố sẽ từng bước đầu tư, nâng cấp hệ thống quan trắc tự động, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý môi trường nước, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì theo dõi, đôn đốc việc thực hiện; phối hợp với các sở, ngành và địa phương định kỳ tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố về kết quả triển khai, đồng thời tham mưu xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động bảo vệ môi trường; xây dựng các cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, người dân tham gia đầu tư vào lĩnh vực thu gom, xử lý nước thải. Cùng với đó là tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp nhận và chuyển giao các công nghệ mới trong tuần hoàn, tái sử dụng nước và giảm phát thải ra môi trường nước.

Thành phố yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo tích hợp nội dung bảo vệ môi trường vào chương trình giáo dục hiện hành. Các xã, phường, đặc khu được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe, phòng, chống ô nhiễm nguồn nước và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường.

Để bảo đảm kế hoạch được triển khai thực hiện đồng bộ, Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động bố trí nguồn lực, tổ chức triển khai các nhiệm vụ được giao và định kỳ báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 20/11 hằng năm để Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo UBND TP.Hồ Chí Minh.