Thành phố Hà Nội yêu cầu ưu tiên tái chế, tái sử dụng chất thải rắn xây dựng và gia cố đất ngay tại công trường; tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên, hạn chế đào bỏ nền và vận chuyển đất thải. Thành phố đồng thời đẩy mạnh sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu xanh, thân thiện môi trường trong các công trình sử dụng vốn nhà nước, khuyến khích áp dụng đối với các dự án ngoài ngân sách...

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ban hành Chỉ thị số 18/CT-UBND về việc tăng cường quản lý, xử lý, gia cố và tái chế chất thải rắn xây dựng, hướng tới tận dụng tối đa nguồn vật liệu tái chế, hạn chế lãng phí tài nguyên, phục vụ các công trình trên địa bàn.

Tuy nhiên, công tác phân loại chất thải rắn xây dựng tại nguồn còn chưa đồng bộ. Hiện nay trên toàn Thành phố mới có 02 địa điểm tập kết, xử lý chính, trong khi tổng công suất xử lý cần đạt 4.180- 4.780 tấn/ngày vào năm 2030; còn thiếu quy hoạch tổng thể và quy định quản lý bắt buộc.

Mặc dù hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức, đơn giá cơ bản được Bộ Xây dựng ban hành, trong thực tế còn thiếu các mã định mức, đơn giá để áp dụng cho một số công tác gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng nên chưa được triển khai áp dụng đồng bộ, thống nhất; thiếu cơ chế, chính sách ưu đãi thu hút đầu tư; chưa hình thành thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế;…

Đáng chú ý, tình trạng đổ trộm chất thải rắn xây dựng ven đô, ven sông, kênh mương, đất công còn diễn biến phức tạp, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng mỹ quan đô thị và lãng phí nguồn vật liệu có thể tái chế.

ĐẨY DỰ ÁN, HÌNH THÀNH KHU XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN XÂY DỰNG QUY MÔ LỚN

Để khắc phục tình trạng này, đảm bảo quản lý, xử lý, gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng chặt chẽ, đồng bộ, tận dụng tối đa nguồn vật liệu tái chế cho các công trình xây dựng, chống lãng phí, tiết kiệm nguồn tài nguyên, Chủ tịch UBND TP yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát đầy đủ các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 3032/QĐ-UBND, Kế hoạch số 267/KH-UBND và các văn bản liên quan.

Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên tái chế, tái sử dụng chất thải rắn xây dựng và gia cố đất ngay tại công trường; tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên, hạn chế đào bỏ nền và vận chuyển đất thải. Thành phố đồng thời đẩy mạnh sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu xanh, thân thiện môi trường trong các công trình sử dụng vốn nhà nước, đồng thời khuyến khích áp dụng đối với các dự án ngoài ngân sách.

Hà Nội sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý chất thải rắn xây dựng thông qua định vị GPS, lắp đặt camera giám sát phương tiện vận chuyển, kết nối dữ liệu để theo dõi khối lượng, lộ trình và điểm tiếp nhận chất thải. Chủ đầu tư được yêu cầu xây dựng phương án quản lý chất thải rắn xây dựng theo vòng đời dự án ngay từ giai đoạn khảo sát, thiết kế; kiểm soát chặt việc giao nhận bằng phiếu xác nhận, chứng từ cân, dữ liệu GPS, camera và hồ sơ nghiệm thu sản phẩm tái chế…

Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đôn đốc chủ đầu tư Dự án Nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng tại Dục Tú (Đông Anh), công suất 2.000 tấn/ngày, bảo đảm khởi công trước ngày 15/8/2026.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc rà soát, xác định các điểm tập kết, xử lý tạm thời do UBND các xã đề xuất. Trường hợp đủ điều kiện theo quy định, các địa phương được xem xét cho thuê đất ngắn hạn, (tại các xã: Bát Tràng, Hồng Vân, Phúc Thịnh, Phù Đổng, Trung Giã, Đại Xuyên, Thư Lâm, Phú Xuyên, Đại Thanh, Đa Phúc), thời hạn không quá 5 năm để phục vụ xử lý chất thải rắn xây dựng.

Sở cũng được giao hướng dẫn, đôn đốc tập đoàn Amaccao, khẩn trương tổ chức khảo sát, xác định cụ thể khối lượng rác cần xử lý; nghiên cứu, đề xuất đơn giá tạm thời đối với việc xử lý rác cũ (đã qua chôn lấp) tại Khu xử lý chất thải Xuân Sơn trong đó, đảm bảo đầy đủ phương án khai thác, sử dụng quỹ đất hình thành sau khi đốt rác cũ, phương án tài chính và các nội dung liên quan; báo cáo UBND Thành phố trước ngày 06/8/2026…

XÂY DỰNG LỘ TRÌNH TĂNG TỶ LỆ SỬ DỤNG VẬT LIỆU TÁI CHẾ

UBND Thành phố yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc quản lý chất thải rắn xây dựng phát sinh từ hoạt động phá dỡ công trình, giải phóng mặt bằng và thi công xây dựng; việc vận chuyển đến điểm xử lý và tái sử dụng, đảm bảo vệ sinh môi trường; khẩn trương hoàn thành việc xây dựng quy định, hướng dẫn sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình xây dựng;

Sở này cũng được giao xây dựng lộ trình nâng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình sử dụng vốn nhà nước, có xem xét các công trình ngoài ngân sách.

Cơ quan này cũng phải hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức, đơn giá đối với từng loại vật liệu tái chế và công tác gia cố, tái chế làm cơ sở cho thiết kế, lập dự toán, quản lý chi phí. Đồng thời, đề xuất 4 điểm tập kết chất thải rắn xây dựng quy mô lớn, trong đó có một điểm tại xã Vật Lại và một điểm tại xã Trung Giã, nhằm đáp ứng nhu cầu lưu chứa, trung chuyển và xử lý chất thải.

Ngoài ra, Sở Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn các chủ đầu tư về vị trí tiếp nhận đất đào đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để tái sử dụng trực tiếp, nhất là đất hữu cơ, đất màu phục vụ trồng cây.

Chỉ thị giao Công an Thành phố chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an cơ sở tăng cường trinh sát, kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi đổ trộm chất thải rắn xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường và bảo đảm trật tự đô thị trên địa bàn.

Đối với các dự án chưa triển khai thi công, chỉ thị yêu cầu khi lập dự án, các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình của Thành phố và các chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn phải chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát đầy đủ số liệu địa chất, đề xuất các giải pháp kỹ thuật, giải pháp gia cố, so sánh lựa chọn phương án tối ưu về kinh tế- kỹ thuật nhằm tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên.

Bên cạnh đó không được phép đào bỏ lớp nền cũ khi chưa có giải pháp gia cố nền; phải thực hiện các giải pháp gia cố đất đào từ công trình (loại cần xử lý, gia cố trước khi sử dụng) để tận dụng làm đất san nền, đất đắp nền, làm móng đường cho chính dự án đang triển khai, tránh thất thoát, lãng phí.

Thành phố cũng yêu cầu các đơn vị này phải lập phương án cân đối đào, đắp của dự án và phương án tái chế chất thải rắn tại chỗ làm vật liệu san lấp, cấp phối cho dự án; tổng hợp, thống kê khối lượng đất đào dư thừa, nhu cầu vật liệu sau khi tận dụng, gửi về Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn điều phối.

Đối với các dự án sắp và đang triển khai thi công: trong giai đoạn giải phóng mặt bằng phải thực hiện xử lý, tái chế chất thải rắn ngay tại công trường (nếu có mặt bằng); vận chuyển chất thải rắn, đất đào từ dự án về các vị trí tạm do Sở Nông nghiệp và Môi trường giới thiệu để thực hiện gia cố, tái chế. Đối với công trình giao thông phải thực hiện các biện pháp gia cố đất tại chỗ, tuyệt đối không đào bỏ, đặc biệt là đất đào cần xử lý, gia cố trước khi sử dụng…