Trung Quốc đã mua 26 triệu thùng dầu từ Trung Đông trong bối cảnh Saudi Arabia hạ giá bán dầu cho châu Á xuống mức thấp nhất 6 năm...

Những ngày gần đây, Trung Quốc đã tăng mua dầu từ các nhà sản xuất Trung Đông. Đà mua vào này có thể còn mạnh hơn sau khi Saudi Arabia, nhà cung cấp dầu lớn nhất của Trung Quốc, đầu tuần này công bố mức giảm giá sâu cho khách hàng châu Á.

Theo hãng định giá Argus, Trung Quốc đã mua ít nhất 26 triệu thùng dầu để giao trong tháng 7 hoặc tháng 8. Số dầu này được mua thông qua các đợt đấu thầu và giao dịch riêng lẻ với công ty thương mại, gồm các lô hàng từ Qatar, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iraq.

Đây là khối lượng lớn hơn nhiều so với mức thông thường của các giao dịch kiểu này. Trước khi chiến tranh Iran bùng phát, Trung Quốc thường nhập khoảng 5,5 triệu thùng dầu/ngày từ Trung Đông, chủ yếu thông qua các quy trình mua bán chính thức do các nhà sản xuất Vùng Vịnh, như Saudi Aramco, tổ chức.

Việc Trung Quốc quay lại thị trường dầu thô đang được giới giao dịch dầu theo dõi sát sao. Trước đó, khi chiến tranh Iran nổ ra, Trung Quốc giảm mua dầu từ Trung Đông. Quyết định này đã góp phần làm dịu lo ngại về nguồn cung và hạ nhiệt thị trường dầu toàn cầu.

Hôm thứ Hai (6/7), Saudi Aramco, tập đoàn dầu khí quốc doanh của Saudi Arabia, đã giảm mạnh giá bán đối với toàn bộ các loại dầu thô của hãng, sau khi eo biển Hormuz được mở lại một phần cho tàu thuyền thương mại.

Theo thông báo gửi tới khách hàng, giá bán Arab Light - loại dầu chủ lực của Saudi Aramco - cho khách hàng châu Á hiện được giảm sâu nhất kể từ tháng 6/2020. Đó là thời điểm Saudi Arabia đang trong cuộc chiến giá dầu với Nga. Trước đó, khi chiến tranh Iran bùng phát, Saudi Arabia từng nâng phụ phí bán dầu lên mức cao kỷ lục.

Các nhà phân tích cho rằng việc Saudi Arabia hạ giá có thể khuyến khích Trung Quốc mua thêm dầu từ Trung Đông, nhất là khi các doanh nghiệp nước này đã tăng mua dầu ngoài hợp đồng định kỳ trong hai tuần qua.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng cho rằng Bắc Kinh sẽ thận trọng, tránh để thị trường thấy quá rõ việc nước này quay lại mua dầu Trung Đông. Lý do là hoạt động mua bổ sung dự trữ dầu nếu diễn ra quá công khai có thể đẩy giá dầu tăng trở lại.

“Trung Quốc hiểu rằng nếu thị trường nhận thấy nước này đang mua dầu để bổ sung dự trữ, giá dầu có thể bật tăng trở lại”, ông Zhuwei Wang, Giám đốc nghiên cứu giao dịch dầu tại S&P, nhận định với tờ báo New York Times. Theo ông, chỉ riêng việc Trung Quốc quay lại thị trường dầu thô Trung Đông đã là một tín hiệu hỗ trợ giá dầu.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc tăng mua dầu thô Vùng Vịnh nhằm bổ sung kho dự trữ trong nước. Lượng dự trữ này đã bị rút bớt trong thời gian chiến tranh Iran diễn ra, khi Trung Quốc hạn chế nhập khẩu để góp phần ngăn giá dầu toàn cầu tăng vọt. Thời điểm đó, eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, trong khi trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ trên toàn cầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Bà Michal Meidan, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, cho biết dự trữ thương mại của Trung Quốc có thể đã giảm gần 1 triệu thùng/ngày trong tháng 5 và tháng 6. Theo bà, lượng dầu này cần được bổ sung trở lại.

Thông thường, Trung Đông cung cấp khoảng một nửa lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc. Tuy nhiên, theo dữ liệu do Kpler tổng hợp, dòng chảy dầu từ Trung Đông vào Trung Quốc trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần 10 năm.

Trong thời gian chiến tranh Iran nổ ra, Trung Quốc cũng không tăng mua dầu từ các nhà cung cấp khác để bù cho lượng dầu thường nhập từ Vùng Vịnh. Điều này giúp xoa dịu lo ngại rằng giá dầu toàn cầu sẽ tăng mạnh.

Sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được gia hạn vào tháng trước, eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại một phần. Diễn biến này giúp nguồn dầu từ Vùng Vịnh trở nên dễ tiếp cận hơn.

Tuy nhiên, khả năng Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu dầu thô vẫn bị giới hạn bởi các biện pháp kiểm soát trong nước. Sau khi chiến tranh Iran bùng phát, Bắc Kinh áp các hạn chế không chính thức đối với xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ, như xăng và nhiên liệu máy bay. Phần lớn các hạn chế này đến nay vẫn còn hiệu lực, qua đó giới hạn lượng dầu thô đầu vào mà các nhà máy lọc dầu trong nước có thể nhập khẩu.

“Hoạt động mua dầu thô của Trung Quốc chỉ có thể phục hồi rõ rệt nếu Bắc Kinh nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ”, ông Fabian Ng, Trưởng bộ phận định giá dầu thô châu Á tại Argus, nhận định.

Theo bà Meidan của Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ vận động mạnh để Bắc Kinh dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Các doanh nghiệp này phụ thuộc nhiều vào việc bán sản phẩm dầu tinh chế ra nước ngoài, nơi giá bán thường cao hơn thị trường nội địa.

“Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều khả năng vẫn sẽ đi từng bước thận trọng. Bắc Kinh cần phòng trường hợp nguồn dầu từ Trung Đông lại bị gián đoạn, khiến các nước đổ xô tìm nguồn cung. Bắc Kinh sẽ phải vừa theo dõi thị trường trong nước và biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu, vừa quan sát diễn biến thị trường quốc tế, vì nước này không muốn kích hoạt một làn sóng đổ xô mua dầu thô”, bà Meidan nhận định.