Trong giai đoạn từ 15/6 đến 14/7/2026, số thu ngân sách từ xử lý vi phạm hải quan đạt 114,2 tỷ đồng, tăng 49,2% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này không chỉ cho thấy hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát mà còn phản ánh thực tế tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi…

Theo báo cáo của Cục Hải quan, hoạt động thương mại trong tháng 7/2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 109,75 tỷ USD, tăng 5,3% so với tháng trước và tăng 33% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 53,08 tỷ USD, tăng 4,5%, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 56,67 tỷ USD, tăng 6,1% so với tháng trước.

Tính chung 7 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7%, còn nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD, tăng 34,8%. Với diễn biến này, cán cân thương mại hàng hóa trong tháng 7 ước nhập siêu 3,59 tỷ USD, qua đó đưa mức nhập siêu lũy kế 7 tháng lên 20,52 tỷ USD.

Bộ Tài chính cho biết nguyên nhân dẫn đến nhập khẩu tăng mạnh trong 7 tháng đầu năm qua xuất phát từ hai yếu tố chính: (i) giá hàng hóa quốc tế đặc biệt là năng lượng duy trì ở mức cao, kéo chi phí nhập khẩu đi lên và (ii) nhu cầu lớn về máy móc, thiết bị và linh kiện đến từ nhiều tập đoàn công nghệ nước ngoài tại Việt Nam cũng như doanh nghiệp trong nước để chuẩn bị cho giai đoạn sản xuất và xuất khẩu cao điểm vào cuối năm.

Trong công tác kiểm soát buôn lậu và gian lận thương mại, số vụ vi phạm trong tháng giảm 492 vụ so với tháng trước nhưng vẫn cao hơn cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, đã xuất hiện tình trạng buôn lậu và vận chuyển trái phép vàng qua biên giới với 03 vụ có dấu hiệu hình sự.

Bên cạnh đó, Cục Hải quan cho biết hoạt động vận chuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, không chỉ tập trung tại các tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia mà còn mở rộng ra các khu vực cảng biển như Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh. Riêng nhóm vi phạm về sở hữu trí tuệ và hàng giả ghi nhận 24 vụ, tăng 14 vụ, tương đương mức tăng 140% so với cùng kỳ năm 2025. 

Trong giai đoạn từ 15/6 đến 14/7/2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 1.995 vụ vi phạm, tăng 205 vụ, tương đương 11,4% so với cùng kỳ năm trước, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước đạt 2.054 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 02 vụ và chuyển cơ quan có thẩm quyền khởi tố 17 vụ, tăng 03 vụ, tương ứng 21,4%. Số thu từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 114,2 tỷ đồng, tăng 49,2%.

Tính lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/7/2026, toàn ngành đã xử lý 13.413 vụ, với tổng trị giá vi phạm ước đạt 11.980 tỷ đồng; khởi tố 09 vụ, chuyển khởi tố 87 vụ và nộp ngân sách 725,3 tỷ đồng.

Song song, công tác phòng, chống ma túy tiếp tục được triển khai theo Chương trình mục tiêu quốc gia đến năm 2030. Trong giai đoạn từ ngày 15/6 - 14/7/2026, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 18 vụ với 19 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 07 vụ; tang vật thu giữ gồm 85,72 kg ma túy các loại.

Tính lũy kế từ ngày 15/12/2025 - 14/7/2026, các lực lượng đã phát hiện 113 vụ với 252 đối tượng, trong đó Hải quan chủ trì 37 vụ, thu giữ tổng cộng 763 kg ma túy các loại.

Đối với công tác kiểm tra sau thông quan, Cục Hải quan tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như xuất xứ, sở hữu trí tuệ, mã HS, trị giá và chính sách mặt hàng.

Trong khoảng thời gian từ ngày 15/6/2026 - 14/7/2026, toàn ngành đã ban hành 159 quyết định kiểm tra sau thông quan, hoàn thành 139 cuộc kiểm tra; tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 268,9 tỷ đồng, trong đó số thực thu vào ngân sách là 250,6 tỷ đồng.

Trong hoạt động thông quan, từ ngày 15/6 - 14/7/2026, toàn ngành đã xử lý 1.926.936 tờ khai, bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt.

Cụ thể, tỷ lệ phân luồng cho thấy luồng Xanh chiếm 70,73%, luồng Vàng chiếm 27,15% và luồng Đỏ chiếm 2,11%. Thông qua công tác quản lý rủi ro, cơ quan Hải quan đã phát hiện 708 trường hợp vi phạm qua phân luồng và chuyển sang kiểm tra.

Trong tháng 7, Cục Hải quan tiếp tục thúc đẩy hoàn thiện khuôn khổ cơ chế, chính sách về quản lý và giám sát hải quan theo hướng hiện đại, công khai và đồng bộ. Hoạt động nghiệp vụ liên quan đến xuất xứ hàng hóa cũng như bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được chú trọng tăng cường.

Sau 02 tháng thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, kết quả ban đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực khi quy trình thông quan diễn ra thông suốt, thời gian xử lý được rút ngắn rõ rệt, góp phần tiết giảm chi phí nhân lực cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, Cục Hải quan đang xây dựng lộ trình triển khai tiếp theo, đồng thời phối hợp các đơn vị đánh giá khả năng mở rộng mô hình. Cơ quan này cũng đã tham mưu Bộ Tài chính xây dựng Đề án quản lý thống nhất hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, trình Chính phủ xem xét.