Việc nâng giá đồng Nhân dân tệ sẽ không giải quyết được mất cân đối thương mại của Mỹ với Trung Quốc, vì tỷ giá hối đoái đồng tiền này không có ảnh hưởng gì đáng kể tới nguyên nhân chính dẫn tới thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ: thương mại gia công.
Đây là tuyên bố của Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Jiang Yaoping hôm 5/1.
Theo Wall Street Journal, tuyên bố này của phía Bắc Kinh được đưa ra trong bối cảnh Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đang chuẩn bị cho một chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ từ ngày 19/1, đồng thời được phát đi sau khi Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Tom Donilon hôm 4/1 tuyên bố với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Yang Jeichi trong một cuộc họp rằng, hai nước nên cùng nhau hợp tác để giảm mất cân đối thương mại. Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng tham gia cuộc gặp mặt này.
Thặng dư thương mại khổng lồ của Trung Quốc với Mỹ đã thúc đẩy nhiều quan chức ở Washington kêu gọi Bắc Kinh đẩy nhanh hơn tốc độ tăng giá của đồng Nhân dân tệ. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong 11 tháng đầu năm 2010, Trung Quốc đã xuất siêu 167,3 tỷ USD sang Mỹ. Riêng trong tháng 11, con số này là 16,7 tỷ USD.
Từ ngày 19/6/2010 khi Trung Quốc ra cam kết tăng tính linh hoạt cho tỷ giá, kết thúc thời kỳ 2 năm cố định giá trị đồng Nhân dân tệ so với USD, đồng tiền này tới nay đã tăng giá 3,2%.
Tại một diễn đàn hôm 5/1, Thứ trưởng Jiang cho rằng, thặng dư thương mại của Trung Quốc là một kết quả của quá trình toàn cầu hóa chứ không xuất phát từ những mất cân đối kinh tế toàn cầu. Ông cũng khẳng định, chính các công ty nước ngoài trong những ngành công nghiệp như điện tử thực hiện gia công sản phẩm tại Trung Quốc mới là những đối tượng được lợi từ mức thặng dư này.
Thương mại gia công được hiểu là việc nhập khẩu nguyên vật liệu miễn thuế vốn được quy định nghiêm ngặt là để sử dụng cho tái xuất khẩu hàng hóa thành phẩm.
Tờ Wall Street Journal cũng dẫn lời một quan chức đề nghị giấu tên khác của Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố, thặng dự thương mại năm 2010 của Trung Quốc sẽ trên 190 tỷ USD, trong đó mức thặng dư của tháng 12 là cao hơn tháng 11 do tác động của kỳ nghỉ lễ.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong thời kỳ 11 tháng đầu năm, thặng dư thương mại của nước này giảm 3,9% so với cùng kỳ năm trước, còn 170 tỷ USD. Trong năm 2009, Trung Quốc xuất siêu 196,07 tỷ USD.
