Việt Nam - EU tăng cường hợp tác trong cải cách quản lý tài chính công

Ngày 11/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương và ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, đã đồng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo Dự án Hợp phần 1 thuộc Chương trình Tăng cường quản trị kinh tế Việt Nam (EEGP).

NHIỀU KẾT QUẢ HỢP TÁC TÍCH CỰC TRONG NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu, Chính phủ Đức và các đối tác phát triển trong suốt quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực cải cách quản lý tài chính công, có ý nghĩa hết sức quan trọng. Quan hệ Việt Nam - EU đã được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, tiếp tục phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, trong đó hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển bền vững là những trụ cột nổi bật.

Trong khuôn khổ hợp tác đó, Bộ Tài chính là một trong những cơ quan thụ hưởng trực tiếp Chương trình EEGP với hai hợp phần. Riêng Dự án Hợp phần 1: “Tăng cường quản lý tài chính công với tầm nhìn trung hạn”, được triển khai từ tháng 10/2022, tập trung hỗ trợ Bộ Tài chính trên ba trụ cột chính: nâng cao năng lực quản lý ngân sách và dự báo thu; tăng cường hiệu quả quản lý nợ công; và cải thiện môi trường thuế, huy động nguồn thu.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá sau thời gian triển khai, Dự án Hợp phần 1 đã đạt nhiều kết quả rõ nét, góp phần quan trọng hỗ trợ các đơn vị thuộc Bộ Tài chính trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý ngân sách nhà nước, nợ công và nguồn thu.

Các hoạt động nghiên cứu, tư vấn chính sách, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế không chỉ mang lại những sản phẩm kỹ thuật cụ thể mà còn giúp nâng cao năng lực thể chế, tăng cường phối hợp chính sách, thúc đẩy cải cách quản trị kinh tế theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Việc triển khai hiệu quả dự án cũng góp phần hoàn thiện khuôn khổ quản lý tài chính công của Việt Nam theo hướng minh bạch, hiện đại, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản trị kinh tế, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Đây cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả hợp tác phát triển giữa Việt Nam với EU và các quốc gia thành viên, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Tại cuộc họp, ông Marco Salm, Trưởng Dự án Hợp phần 1, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), đã trình bày tổng quan kết quả triển khai. Theo đó, dự án do EU và Chính phủ Đức phối hợp tài trợ với tổng ngân sách 14 triệu euro, thực hiện giai đoạn 2022–2026, nhằm hỗ trợ Việt Nam tăng cường quản trị kinh tế, góp phần giảm nghèo và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Sau hơn 3 năm rưỡi triển khai, dự án đạt nhiều kết quả quan trọng trên cả ba lĩnh vực trọng tâm.

Trong lĩnh vực ngân sách, dự án đã hỗ trợ sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước (có hiệu lực từ năm 2026), đồng thời xây dựng các công cụ và mô hình dự báo kinh tế vĩ mô, dự báo thu ngân sách. Nhờ đó, Việt Nam từng bước nâng cao tính chủ động trong công tác dự báo, giảm dần phụ thuộc vào các tổ chức quốc tế. Hệ thống công khai ngân sách và tài khóa cũng được nâng cấp theo thông lệ quốc tế, tăng cường tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin của người dân.

Trong lĩnh vực quản lý nợ công, dự án hỗ trợ sửa đổi Luật Quản lý nợ công năm 2025, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng đồng bộ, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, các công cụ quản lý rủi ro nợ, tính toán nghĩa vụ trả nợ và hoạt động tăng cường quan hệ nhà đầu tư đã giúp nâng cao uy tín thị trường, cải thiện khả năng huy động vốn và quản lý nợ bền vững của Chính phủ.

Trong lĩnh vực thuế, dự án hỗ trợ rà soát, hoàn thiện nhiều sắc thuế quan trọng, mở rộng dư địa tài khóa và nâng cao hiệu quả quản lý thu. Việt Nam từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế như thuế tối thiểu toàn cầu, khuôn khổ chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS), đồng thời tăng cường quản lý thu trong các lĩnh vực mới như thương mại điện tử. Chính sách thuế cũng được điều chỉnh theo hướng khuyến khích tiêu dùng bền vững, phát triển xanh và hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

ĐỊNH HƯỚNG HỢP TÁC TRONG GIAI ĐOẠN TỚI

Ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa EU, Chính phủ Đức và Bộ Tài chính Việt Nam trong triển khai Chương trình EEGP thời gian qua. Ông cho rằng chương trình đã góp phần quan trọng thúc đẩy nhiều cải cách trong lĩnh vực tài khóa, hiện đại hóa công cụ quản lý ngân sách, tăng cường minh bạch và nâng cao hiệu quả huy động nguồn thu.

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh cải cách kinh tế vĩ mô và hướng tới các mục tiêu phát triển dài hạn, Đại sứ nhấn mạnh cần tiếp tục ưu tiên các lĩnh vực như quản lý ngân sách, chính sách thuế, quản lý nợ công và hải quan.

Đồng thời, việc tăng cường tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp châu Âu, sẽ giúp chính sách sát thực tiễn hơn, góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi. EU khẳng định tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Ở góc độ đối tác, Đại sứ Cộng hòa Liên bang Đức tại Việt Nam Helga Margarete Barth khẳng định hợp tác Đức - Việt Nam trong lĩnh vực quản lý tài chính công đã được duy trì hiệu quả hơn 30 năm, dựa trên nền tảng tin cậy, tôn trọng và chia sẻ kinh nghiệm. Các chương trình hợp tác đã góp phần giúp Việt Nam từng bước hoàn thiện hệ thống tài chính công theo hướng minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Bà đánh giá cao những kết quả của Hợp phần 1, đặc biệt trong tăng cường quản lý thu, cải thiện minh bạch ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý nợ công. Những kết quả này không chỉ củng cố nền tảng tài chính quốc gia mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, thu hút dòng vốn nước ngoài và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.

Đại sứ Đức cũng bày tỏ ủng hộ mạnh mẽ việc gia hạn dự án đến năm 2027, đồng thời kỳ vọng hai bên sẽ mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số trong quản lý tài chính công, tăng cường an ninh tài chính và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đức cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với EU và các đối tác để hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Trần Quốc Phương ghi nhận nỗ lực của Ban Quản lý dự án, GIZ và các đơn vị liên quan trong triển khai chương trình. Theo kế hoạch năm 2026, Hợp phần 1 sẽ thực hiện 92 hoạt động, trong đó đã hoàn thành 35 hoạt động, đạt 38% kế hoạch.

Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương gia hạn thời gian thực hiện Hợp phần 1 thêm 9 tháng, đến tháng 6/2027, phù hợp với hiệp định tài chính đã ký kết. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện kế hoạch giai đoạn gia hạn, bảo đảm bám sát mục tiêu, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tập trung vào các nhiệm vụ có tác động chính sách rõ nét.

Thứ trưởng cũng lưu ý cần bảo đảm tính khả thi trong triển khai các hoạt động gia hạn, đồng thời cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt đối với một số nhiệm vụ cấp bách phát sinh. Các đơn vị thụ hưởng cần chủ động nguồn lực, bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện các nội dung đã được phê duyệt.