Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu ngành chế biến và xuất khẩu gỗ Đông Nam Á khi kim ngạch năm 2025 đạt 17,2 tỷ USD, chiếm khoảng 63,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn khối ASEAN (27 tỷ USD)...

Đà tăng trưởng của ngành tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tháng 6/2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 1,55 tỷ USD, tăng 7,7% so với tháng trước và tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2025; lũy kế 6 tháng đầu năm đạt khoảng 8,6 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước.

XUẤT KHẨU GỖ VÀ SẢN PHẨM GỖ 6 THÁNG ĐẠT 8,6 TỶ USD

Xét theo thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch đạt 4,3 tỷ USD, chiếm gần 49,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này giảm 6,5% so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh nhu cầu tiêu dùng phục hồi chậm cùng tác động của các rào cản thương mại.

Trong khi đó, nhiều thị trường khác ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,3 tỷ USD, tăng mạnh 46,5%, nâng tỷ trọng lên 14,9% tổng kim ngạch xuất khẩu. Thị trường Nhật Bản đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 5,6%, tiếp tục duy trì đà tăng ổn định nhờ nhu cầu tiêu dùng và lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do.

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Hàn Quốc trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 339,3 triệu USD, giảm 8,5% so với cùng kỳ năm trước, mặc dù thị trường này đã có dấu hiệu phục hồi trong tháng 6.

Ngoài các thị trường truyền thống, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam cũng ghi nhận tăng trưởng khả quan tại nhiều thị trường khác như: Anh, Malaysia, Australia và Canada. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Hà Lan tăng tới 141,5%, trong khi Đức tăng 46,9%, cho thấy dư địa mở rộng thị phần tại EU vẫn còn lớn khi doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA).

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu sang nhóm "thị trường khác" tăng 17,4%, phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường của doanh nghiệp Việt Nam đang được đẩy mạnh, góp phần giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành gỗ trong thời gian tới.

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam dự báo hoạt động xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong nửa cuối năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhờ nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường lớn từng bước cải thiện, đặc biệt ở khu vực châu Á và châu Âu. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam, giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần tại những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

NGÀNH GỖ HƯỚNG TỚI VỊ THẾ DẪN DẮT ASEAN

Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), cho rằng nhiều năm qua, khi nhắc đến các ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam, người ta thường nói đến điện tử, dệt may, da giày hay nông sản, trong khi những đóng góp của ngành gỗ và nội thất vẫn chưa được nhìn nhận đầy đủ trong hoạch định chính sách. Theo số liệu năm 2025, các doanh nghiệp thuộc HAWA (sau sáp nhập) đạt khoảng 8,3 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tương đương 8-9% GRDP của TP.Hồ Chí Minh.

Với mức đóng góp này, ngành gỗ và nội thất hoàn toàn xứng đáng được xem là ngành kinh tế chủ lực của thành phố. Ở quy mô quốc gia, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 17,2 tỷ USD, đưa ngành tiếp tục nằm trong nhóm 8 ngành hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD của Việt Nam, khẳng định vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thương mại.

Ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), nhận định điểm khác biệt của ngành gỗ là đã làm chủ phần lớn chuỗi cung ứng trong nước. Doanh nghiệp Việt đảm nhiệm từ nguyên liệu, thiết kế, phụ kiện, sơn hoàn thiện đến tổ chức sản xuất, với khoảng 80% giá trị sản phẩm được tạo ra trong nước.

Nhờ đó, ngành gỗ duy trì mức xuất siêu rất cao. Năm 2025, trong tổng xuất siêu khoảng 21 tỷ USD của cả nền kinh tế, riêng ngành gỗ và nội thất đóng góp gần 14 tỷ USD, tương đương khoảng 2/3 tổng thặng dư thương mại của cả nước. Đây là nguồn đóng góp quan trọng cho cân bằng thương mại, tạo nguồn ngoại tệ và bảo đảm an ninh kinh tế.

Không chỉ đóng góp cho tăng trưởng, ngành còn tạo sinh kế bền vững cho hàng triệu người dân. Hiện cả nước có khoảng 4.600 doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu gỗ, tạo việc làm cho khoảng 2,4 triệu lao động. Bên cạnh đó, khoảng 1,4 triệu hộ gia đình tham gia trồng rừng sản xuất, hình thành nền tảng nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ. Phần lớn lao động trồng rừng tập trung tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, góp phần giảm nghèo và phát triển kinh tế địa phương.

Từ những đóng góp về xuất khẩu, xuất siêu, việc làm, phát triển chuỗi cung ứng và tăng trưởng xanh, các chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần định vị ngành gỗ và nội thất là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Khi được nhìn nhận đúng vai trò, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện tiếp cận các chính sách hỗ trợ dài hạn về tín dụng, phát triển thị trường, đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo để duy trì tăng trưởng.

Ở góc độ khu vực, ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hội đồng Công nghiệp Nội thất ASEAN (AFIC), Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của ASEAN năm 2025 ước đạt hơn 27 tỷ USD, trong đó Việt Nam dẫn đầu với hơn 17 tỷ USD (chiếm 63,7%), tiếp theo là Malaysia với hơn 5 tỷ USD (chiếm 18,5%)...

Với kim ngạch xuất khẩu chiếm gần 2/3 toàn khối ASEAN, Việt Nam đang giữ vai trò dẫn dắt ngành gỗ khu vực. Bên cạnh đó, thị trường nội khối gần 700 triệu dân cũng mở ra dư địa lớn để thúc đẩy thương mại giữa các quốc gia thành viên, tạo động lực tăng trưởng bền vững".

Ông Nguyễn Quốc Khanh Chủ tịch Hội đồng Công nghiệp Nội thất ASEAN (AFIC), Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) 

Theo ông Khanh, Đông Nam Á có tiềm năng trở thành trung tâm cung ứng sản phẩm nội thất cao cấp của thế giới. Để nâng cao giá trị, ngành cần chuyển từ sản xuất các mặt hàng phổ thông sang phân khúc cao cấp và các sản phẩm thiết kế riêng (ODM). Lợi thế của ASEAN nằm ở sự bổ trợ giữa các quốc gia: Philippines mạnh về thiết kế, Thái Lan có lợi thế xây dựng thương hiệu và bán lẻ, Singapore là trung tâm logistics và tiếp thị, Indonesia sở hữu nguồn nguyên liệu và lực lượng lao động dồi dào, còn Việt Nam có kinh nghiệm quản lý sản xuất và tổ chức chuỗi cung ứng quy mô lớn.

"Phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp ASEAN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời là cơ hội nâng cao giá trị, năng lực cạnh tranh và hình ảnh của ngành nội thất ASEAN trên thị trường quốc tế", ông Khanh nhấn mạnh.