Cơ quan điều tra xác định nguyên Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung bán hơn 5,7 triệu tấn quặng với giá thấp khiến Nhà nước thiệt hại hơn 434 tỷ đồng. Nguyên nhân một phần do sự thiếu trách nhiệm của những người đại diện vốn Nhà nước tại doanh nghiệp này...

Như VnEconomy đã đưa tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (viết tắt là VTM), Tổng Công ty Thép Việt Nam (viết tắt là VNS).

NGUYÊN TỔNG GIÁM ĐỐC VTM NHẬN HỐI LỘ 62,2 TỶ ĐỒNG

Liên quan đến việc các doanh nghiệp trong nước mua, xuất khẩu quặng sắt mỏ Quý Xa, bị can Bùi Thanh Bình (nguyên Tổng giám đốc Công ty VTM) bị đề nghị truy tố 3 tội danh gồm “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”; “Nhận hối lộ” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức”.

Kết luận điều tra thể hiện, quá trình hoạt động kinh doanh, ngoài việc xuất khẩu quặng sắt để đối lưu nhập than cốc, Công ty VTM còn bán quặng tại mỏ Quý Xa cho các doanh nghiệp trong nước để luyện gang, thép.

Bộ Công thương có văn bản cho phép từng doanh nghiệp được mua quặng sắt từ Công ty VTM “theo số lượng nhất định và yêu cầu giá mua bán theo cơ chế thị trường”.

Tuy nhiên, lợi dụng chính sách này và theo đề nghị của các doanh nghiệp, bị can Bùi Thanh Bình đồng ý bán quặng sắt với giá thấp hơn từ 50.000 đồng – 70.000 đồng/tấn, đổi lại các doanh nghiệp chi tiền ngoài hợp đồng.

Thực hiện thỏa thuận này, theo chỉ đạo của bị can Bình, các bị can Nguyễn Tuấn Long và Trần Văn Cường, Trưởng phòng Tiêu thụ các thời kỳ từ 2014 – 2022 đã xây dựng phương án giá và hợp thức giá bán quặng và được Ban điều hành công ty phê duyệt.

Trên cơ sở đó, Bùi Thanh Bình ký báo cáo của VTM, gửi VNS để cho ý kiến chỉ đạo. Đến ngày 13/7/2017, VNS có văn bản chỉ đạo người đại diện vốn xem xét tự quyết định và chịu trách nhiệm.

Kết luận điều tra thể hiện, với cách thức và trình tự trên, từ năm 2015 – 2020, bị can Bùi Thanh Bình đã ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước.

Trong đó, các bị can thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp bán hơn 5.775.450 tấn quặng với tổng giá trị hơn 2.950 tỷ đồng. Hành vi này gây thiệt hại cho nhà nước hơn 434 tỷ đồng.

Qua đó, bị can Bùi Thanh Bình nhận tổng cộng 43,8 tỷ đồng từ các doanh nghiệp để giúp các doanh nghiệp mua quặng với giá thấp hơn thị trường.

Ngoài ra, cơ quan điều tra cũng xác định, với vai trò Tổng giám đốc Công ty VTM, bị can Bùi Thanh Bình thỏa thuận, thống nhất nhận 18,4 tỷ đồng từ bị can Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại XNK Việt Phát (số tiền 11 tỷ đồng) và Nguyễn Văn Tốt (Giám đốc Công ty TNHH Trung Thành Thái Nguyên (số tiền 7,4 tỷ đồng).

Việc nhận tiền diễn ra từ năm 2018 – 2020 nhằm tạo điều kiện cho hai công ty này cung cấp than cốc Công ty VTM. Như vậy, tổng cộng số tiền bị can Bình nhận hối lộ là 62,2 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, bị can Bùi Thanh Bình và đồng phạm còn xảy ra thiếu sót trong công tác điều hành doanh nghiệp, buông lỏng công tác quản lý tài sản, sai sót trong công tác hạch toán sổ sách kế toán, không thực hiện đúng chức trách được giao, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 46 tỷ đồng.

 ĐẠI DIỆN VỐN NHÀ NƯỚC KHÔNG NGĂN CHẶN VIỆC BÁN QUẶNG GIÁ THẤP

Trong vụ án này, cơ quan điều tra cũng làm rõ hành vi thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản Nhà nước của những người đại diện phần vốn VNS tại Công ty VTM.

Theo kết luận điều tra, bị can Trịnh Khôi Nguyên và Trần Tuấn Dũng (đều là cựu thành viên Hội đồng thành viên Công ty VTM) được VNS ủy quyền làm người đại diện phần vốn của VNS đầu tư tại Công ty VTM. 

Căn cứ Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014  và Quy chế quản lý người đại diện vốn của VNS tại VTM thì đại diện vốn phải có trách nhiệm kiểm tra, giám sát hoạt động của Ban điều hành VTM trong việc đưa ra phương án giá bán quặng có phù hợp với giá trị trường rồi mới biểu quyết thông qua phương án giá trên vai trò thành viên Hội đồng quản trị.

Các văn bản của Bộ Công thương cũng yêu cầu Công ty VTM bán quặng sắt theo giá thị trường. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp biểu quyết, người đại diện vốn không yêu cầu Ban điều hành giải trình, báo cáo cụ thể phương án giá. Hoặc là có yêu cầu nhưng vẫn chấp nhận giải trình; không kịp thời báo cáo VNS để có biện pháp ngăn chặn việc bán quặng sắt thấp.

Cơ quan điều tra xác định, bị can Trịnh Nguyên Khôi và Trần Tuấn Dũng phải chịu trách nhiệm thiệt hại tương ứng với phần vốn đại diện lần lượt là 185 tỷ đồng và 124 tỷ đồng.