Áp lực bán để "về bờ" rất lớn, nhà đầu tư hạn chế mua đuổi giai đoạn này?

Vn-Index đã có một tuần giao dịch đầy bất ngờ khi chỉ số bật tăng trở lại thành công về vùng 1.080 điểm tương ứng tăng thêm 108 điểm, 11,17%. Như vậy, đây là tuần thứ 3 liên tiếp chỉ số tăng điểm mức tăng % theo tuần mạnh nhất kể từ 5/6/2009. Sau 3 tuần tăng liên tiếp, Vn-Index đã tăng được 23,6% kể từ mức thấp nhất 873,78 điểm thiết lập ngày 16/11/2022.

Mức tăng chưa từng có đã đẩy nhà đầu tư vào tình trạng tiếc nuối khi thoát hàng cắt lỗ quá sớm, hoặc lỡ sóng chưa kịp mua. Ở vùng giá hiện tại, nên mua đuổi hay không là câu hỏi được thị trường quan tâm nhất.

Trả lời câu hỏi này tại Tọa đàm do FiinGroup tổ chức mới đây, chuyên gia tài chính Đào Phúc Tường nhấn mạnh, trong thị trường "Bear Market - thị trường đi xuống" nhà đầu tư mua đuổi sẽ gặp rủi ro lớn.

Phân tích kỹ hơn về thị trường, theo ông Đào Phúc Tường, thị trường "con gấu" hiện tại mang tính chất cơ cấu. Ở thị trường Mỹ, con số thống kê cho thấy, một thị trường con gấu mang tính chất cơ cấu sẽ mất 22 tháng giảm từ đỉnh về đáy với mức giảm 57%, và thời gian cần để tăng lại đỉnh cũ là 148 tháng.

Ở Việt Nam cũng trải qua một giai đoạn thị trường con gấu mang tính chất cơ cấu là giai đoạn 2007-2009. Từ đỉnh xuống đáy thị trường mất 77% trong vòng 20 tháng và phải mất 118 tháng để tăng từ đáy về đỉnh cũ.

Thị trường hiện tại giảm từ tháng 4/2022 đến nay mới mất khoảng 6-7 tháng, so với con số 20 tháng kia chúng ta đi được đoạn đường ngắn. Nhưng giai đoạn 2007-2009 thị trường giảm còn do khủng hoảng kinh tế quốc tế, thời điểm hiện tại chưa thấy yếu tố có thể xảy ra khủng hoảng, mọi người mới chỉ bàn đến suy thoái thôi nên chu kỳ Bear Market dự kiến sẽ ngắn hơn nhiều.

"Mặc dù vậy, tốc độ giảm giá từ đỉnh xuống đến giờ mới khoảng 44%, so với 77% trong quá khứ là không đáng kể nên rủi ro phía trước là chưa định rõ. Đặc biệt, trên nền tảng tăng trưởng lợi nhuận yếu trong năm 2023 vẫn là những thứ chúng ta cần theo dõi thêm", vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tường, dù vậy, không phải quá sợ với thị trường con gấu bởi trong thị trường này vẫn có sóng hồi, nhà đầu tư nên tận dụng cơ hội. Với những nhà đầu tư lỡ sóng, mua đuổi dễ bị mất tiền, đặc biệt mua đuổi theo trường phái break out khi nhiều break out là giả, đến ngưỡng tâm lý gặp nguồn cung bán ra ồ ạt và thị trường sẽ đi xuống. 

Mặc dù thời gian vừa qua cá nhân bán nhiều nhưng tổng bán ròng chỉ 14% so với mua ròng ở vùng đỉnh, còn nhiều hàng ở vùng đỉnh, nên nhà đầu tư chỉ cần về bờ là bán "chia tay nỗi đau". Khi đã chờ về bờ thì sẽ có lực bán lớn xảy ra trong bối cảnh nền tảng tăng trưởng chưa rõ ràng nên sẽ rất rủi ro cho người theo trường phái mua đuổi. 

Ta cần có chiến thuật để đầu tư trong thị trường này. Bear Market có thể sẽ chấm dứt khi xuất hiện một trong những tham số như: Chính phủ thấy suy thoái kinh tế có thể xảy ra, có chính sách giảm thiểu để giảm rủi ro suy thoái, giúp kinh tế đảo chiều.

Ví dụ, 3 năm vừa rồi liên tục hô hào đẩy mạnh đầu tư công nhưng năm nào giải ngân cũng chậm. Nếu chúng ta nhìn thấy dấu hiệu nào đó đầu tư công chạy được thì sẽ giải tỏa nút thắt và lúc đó, thị trường chuyển từ Bear Market sang Bull Market rất nhanh, và ta nắm bắt cơ hội. 

Trong mỗi cú hồi của thị trường, nhà đầu tư có thể tìm đến những cổ phiếu mang tính chất đầu cơ bởi đây là những cổ phiếu mang đến nhiều cơ hội hơn những cổ phiếu cơ bản.

"Những cổ phiếu có đặc thù thế thường nằm trong nhóm chứng khoán, bất động sản, ngân hàng nhưng ngân hàng khó lên. Và bức tranh nền tảng cơ bản của những nhóm ngành này vẫn như mây mù phía trước nên chúng ta lên kế hoạch chớp cơ hội để bỏ tiền vào túi chứ không phải mua vì cú hồi lại giữ chiến lược cho dài hạn. Chỉ khi ta thấy có dấu hiệu nào đó để thị trường tạo đáy được thì bắt đầu chuyển sang nhóm cổ phiếu cơ bản nền tảng tốt", chuyên gia Đào Phúc Tường khuyến nghị.