Trước khi mở cửa phiên giao dịch đầu tuần này, tâm lý lo ngại đã bao trùm thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Tuy nhiên, mức độ bán tháo diễn ra ngay sau đó vẫn khiến nhiều nhà đầu tư không kịp trở tay...

Chỉ trong 3 phút đầu phiên, chỉ số Kospi lao dốc gần 9%, buộc thị trường phải kích hoạt cơ chế tạm ngừng giao dịch tự động. Đến buổi chiều, giao dịch cổ phiếu vốn hóa nhỏ cũng bị tạm dừng. Nhóm nhà đầu tư dùng đòn bẩy để đặt cược mạnh vào đà tăng của thị trường thời gian qua có thể đã khiến đợt biến động này trở nên dữ dội hơn.

CÚ LAO DỐC ĐƯỢC DỰ BÁO TRƯỚC

Những tín hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ cuối tuần trước. Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (5/6) tại Mỹ, cổ phiếu công nghệ bị bán tháo, còn quỹ ETF Direxion Daily MSCI South Korea Bull 3X Shares (KORU) - quỹ sử dụng đòn bẩy gấp 3 lần để đặt cược vào chứng khoán Hàn Quốc - giảm khoảng 42% chỉ trong một phiên.

Đến ngày thứ Bảy, trên mạng xã hội và trong các nhóm chat của giới đầu tư Hàn Quốc đã lan truyền nhiều hình ảnh chế về những chồng bát đĩa xếp chênh vênh, như sắp đổ sập. Giới giao dịch liên tục đưa ra những dự báo bi quan, từ kịch bản thị trường sụp đổ cho tới khả năng bước vào một đợt giảm kéo dài.

“Tôi nghĩ mình đã chuẩn bị tâm lý từ trước, vì nhiều người nói rằng nhà đầu tư nên sẵn sàng cho một phiên giao dịch rất tệ vào ngày thứ Hai. Hầu hết cộng đồng chứng khoán cũng dự báo thị trường sẽ sụp đổ. Nhưng cuối cùng tôi vẫn bị bất ngờ, vì thị trường giảm mạnh hơn dự đoán”, ông Kim Hansang, một nhà đầu tư cá nhân 37 tuổi sống tại thành phố Daejeon, Hàn Quốc, chia sẻ với hãng tin Bloomberg.

Đợt bán tháo ngày thứ Hai cho thấy thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang trở thành ví dụ rõ nét cho cả sự hưng phấn quanh trí tuệ nhân tạo (AI) lẫn rủi ro khi đà tăng tập trung quá nhiều vào một nhóm cổ phiếu.

Tỷ trọng lớn của nhóm cổ phiếu chip nhớ và doanh nghiệp liên quan đến AI, cộng với việc nhà đầu tư cá nhân dùng đòn bẩy mạnh, đã giúp thị trường Hàn Quốc tuần trước vươn lên thành thị trường chứng khoán lớn thứ 6 thế giới. Tuy nhiên, chính những yếu tố này cũng khiến thị trường dễ biến động mạnh khi tâm lý đảo chiều.

Chỉ một tuần trước đó, chỉ số Kospi vẫn tăng rất mạnh, tiến gần mốc 9.000 điểm sau khi tăng hơn 200% trong vòng 1 năm. Đà tăng vượt trội này phản ánh cơn sốt AI, giúp chỉ số Kospi liên tiếp lập kỷ lục.

Khoảng 14 triệu nhà đầu tư cá nhân giao dịch thường xuyên tại Hàn Quốc có sức ảnh hưởng lớn tới thị trường chứng khoán trị giá 4,5 nghìn tỷ USD của nước này. Khi Kospi tăng mạnh, dư nợ giao dịch ký quỹ cũng tăng lên, trong khi các quỹ ETF dùng đòn bẩy gắn với cổ phiếu chip thu hút hàng tỷ USD từ nhà đầu tư cá nhân. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng cổ phiếu Hàn Quốc, trong khi nhóm nhà đầu tư cá nhân vẫn mua vào mạnh tay.

“Những nhà đầu tư dùng đòn bẩy về cơ bản đang rơi vào trạng thái hoảng loạn”, bà Jang Eun-jung, một nhà giao dịch cá nhân tại Seoul, chia sẻ với Bloomberg.

Nhóm cổ phiếu chip, gồm Samsung Electronics và SK Hynix, dẫn đầu đà giảm. Đây là những mã từng giữ vai trò trung tâm trong đợt tăng nhờ kỳ vọng vào AI. Trong phiên ngày thứ Hai, hai cổ phiếu này có lúc giảm hơn 10%. Trong 19 nhóm ngành thuộc chỉ số Kospi, chỉ có 1 nhóm kết phiên trong sắc xanh phiên này.

Sức ép bán tháo vẫn chưa hạ nhiệt dù tập đoàn Nvidia thông báo hợp tác với SK Hynix để thiết kế các thế hệ chip nhớ AI trong tương lai. Cùng ngày, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng nhấn mạnh rằng thị trường chứng khoán nước này vẫn đang bị định giá thấp.

Trước giờ mở cửa phiên ngày thứ Hai, Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc đã tổ chức cuộc họp khẩn nhằm đánh giá rủi ro biến động gia tăng và thảo luận các biện pháp bảo đảm thị trường vận hành ổn định.

RỦI RO KHI DÒNG TIỀN ĐỔ DỒN VÀO CỔ PHIẾU AI

Với nhiều nhà quan sát, cú giảm mạnh của chứng khoán Hàn Quốc trong phiên thứ Hai không phải diễn biến quá bất ngờ. Trong nhiều tháng qua, một số chuyên gia đã cảnh báo rằng tâm lý hưng phấn quanh AI đang bị đẩy lên quá cao, trong khi giá dầu tăng và việc nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy ngày càng nhiều có thể khiến thị trường dễ tổn thương hơn.

Những người thận trọng cho rằng cú lao dốc kỷ lục từng xảy ra hồi tháng 3 có thể lặp lại, bởi đà tăng của Kospi phụ thuộc quá nhiều vào một số cổ phiếu con chip và AI. Khi dòng tiền tập trung vào một nhóm cổ phiếu hẹp, thị trường có thể tăng rất nhanh, nhưng cũng dễ giảm mạnh nếu tâm lý nhà đầu tư đảo chiều.

Câu hỏi hiện nay là liệu biến động trong phiên thứ Hai có phải khởi đầu của một đợt điều chỉnh lớn hơn sau 1 năm tăng mạnh của chứng khoán Hàn Quốc, hay chỉ là một nhịp giảm ngắn hạn. Dù vậy, phiên bán tháo này vẫn đang thử thách niềm tin của cả những nhà đầu tư lạc quan nhất.

“Tôi không đến văn phòng với suy nghĩ sẽ chứng kiến một ‘Ngày thứ Hai đen tối’. Nhưng trên thị trường, tốt nhất là luôn thắt dây an toàn. Chúng tôi đã nhận thức rõ những rủi ro đi kèm với các giao dịch quá tập trung và tâm lý bất ổn trên toàn cầu, đặc biệt khi rủi ro địa chính trị và định giá đều đang ở mức cao”, ông Francis Tan, chiến lược gia trưởng khu vực châu Á tại Indosuez Wealth ở Singapore, chia sẻ.

Trong phiên giao dịch sáng thứ Ba (9/6), chứng khoán Hàn Quốc bật tăng trở lại. Chỉ số Kospi tăng khoảng 7% nhờ lực mua quay trở lại nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn, trong đó SK Hynix và Samsung Electronics đồng loạt tăng mạnh.

Dù giảm sâu trong phiên thứ Hai, chỉ số Kospi vẫn tăng hơn 162% trong 1 năm qua, vượt xa nhiều thị trường khác trên thế giới và tại châu Á. Theo các nhà phân tích, triển vọng dài hạn của thị trường Hàn Quốc vẫn được hỗ trợ bởi kế hoạch tăng đầu tư và kỳ vọng lợi nhuận tích cực của doanh nghiệp.

“Trong dài hạn, đây có thể chỉ là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật, dù là một nhịp điều chỉnh đáng sợ trên một thị trường giá lên dài hạn”, ông Timothy Moe, chiến lược gia trưởng cổ phiếu châu Á - Thái Bình Dương của ngân hàng Goldman Sachs, nói trên Bloomberg TV. Ông cho rằng “các yếu tố nền tảng của chứng khoán Hàn Quốc vẫn rất mạnh”.

Ông Moe dự báo chứng khoán Hàn Quốc sẽ nhanh chóng phục hồi trở lại các mức cũ. Tuần trước, Goldman Sachs đã nâng mục tiêu đối với chỉ số Kospi từ 9.000 điểm lên 12.000 điểm.