Rung nhĩ là dạng rối loạn nhịp tim phổ biến, khiến tim đập hỗn loạn, làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và giảm chất lượng sống. Với nhiều bệnh nhân, đây là bệnh lý kéo dài, phải dùng thuốc chống đông hoặc can thiệp để kiểm soát nhịp tim…

Ngày 2/6, TS.BS Trương Quang Khanh, Trưởng khoa Nhịp tim, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM), cho biết đơn vị vừa thực hiện thành công ba trường hợp điều trị rung nhĩ bằng năng lượng từ xung điện (PFA). Mỗi ca can thiệp diễn ra thuận lợi trong chưa đầy 30 phút, giúp người bệnh phục hồi tốt.

Đây là bệnh viện thứ hai tại Việt Nam thực hiện kỹ thuật này, sau Viện Tim mạch Việt Nam - Bệnh viện Bạch Mai. Triệt đốt rung nhĩ hiện nay có ba kỹ thuật, gồm đốt bằng sóng cao tần (RF) kết hợp hệ thống lập bản đồ 3D; đốt bằng bóng áp lạnh; đốt bằng năng lượng từ xung điện (PFA). Trong đó, đốt bằng sóng cao tần cần nhiều thời gian nhất, tốn khoảng 2 - 3 giờ song chi phí thấp nhất, khoảng hơn 100 triệu đồng, hiện đã được bảo hiểm y tế chi trả.

Đốt bằng bóng lạnh có chi phí cao hơn, khoảng 250 triệu đồng, kéo dài khoảng 1h30 phút. Các phương pháp này đều mang lại hiệu quả điều trị đáng kể, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến những cấu trúc lân cận như thực quản, thần kinh hoành hoặc mạch máu xung quanh.

Trong khi công nghệ PFA sử dụng các xung điện cường độ cao trong thời gian cực ngắn để tác động chọn lọc lên vùng cơ tim gây rối loạn nhịp mà không dùng nhiệt. Nhờ vậy, phương pháp này giúp hạn chế tổn thương ngoài tim và rút ngắn đáng kể thời gian can thiệp, song chi phí còn khá cao và chưa được bảo hiểm y tế thanh toán.

Ghi nhận từ 3 trường hợp đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện Thống Nhất cho thấy thủ thuật diễn ra thuận lợi, các bệnh nhân đều phục hồi tốt sau can thiệp. Để triển khai kỹ thuật này, Bệnh viện Thống Nhất đã cử 4 bác sĩ sang đào tạo chuyên sâu tại Bệnh viện Đại học Juntendo (Nhật Bản).

Theo đó, trong thời gian đào tạo, các bác sĩ được trực tiếp thực hành trên bệnh nhân dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia quốc tế và được cấp chứng nhận hoàn thành chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật PFA.

Theo PGS.TS Hayashi Hidemori, Trưởng khoa Sinh học và Y học Tim mạch, Trường Sau Đại học Y khoa, Bệnh viện Juntendo, nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy PFA có tỷ lệ cô lập tĩnh mạch phổi cao, thời gian thủ thuật ngắn hơn và hồ sơ an toàn đầy hứa hẹn so với phương pháp triệt đốt bằng nhiệt truyền thống.

Tại hội thảo khoa học với chủ đề "Bước đột phá trong triệt đốt rung nhĩ bằng năng lượng từ xung - Dấu mốc tiên phong tại Việt Nam", Viện Tim mạch Việt Nam - Bệnh viện Bạch Mai cho biết việc triển khai kỹ thuật triệt đốt rung nhĩ bằng PFA cần có sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa, không chỉ rối loạn nhịp và điện sinh lý tim, mà còn cả can thiệp tim mạch, siêu âm tim và gây mê hồi sức. Sự hợp tác đa chuyên khoa này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn, tối ưu hóa quy trình kỹ thuật và nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Trước đó, tháng 12/2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cũng đã đánh dấu một bước phát triển trong lĩnh vực điện sinh lý tim khi là nơi đầu tiên trong chuyên ngành cả nước triển khai thành công kỹ thuật triệt đốt rung nhĩ bằng năng lượng rất cao (90W) với thời gian đốt cực ngắn chỉ 4 giây mỗi điểm đốt.

Với kỹ thuật cũ là triệt đốt với năng lượng 30 - 40 (w), để đảm bảo cô lập hoàn toàn ổ loạn nhịp cần thời gian đốt mỗi điểm kéo dài từ 15 – 30 giây. Do đó có nguy cơ gây nhiều biến chứng như thủng tim, gây tổn thương xuyên thành thủng thực quản, đây là những biến chứng vô cùng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Thời gian kỹ thuật kéo dài khá lâu, khoảng 4 giờ/1 ca, gây vất vả cho các bác sĩ điều trị, số bệnh nhân rung nhĩ được triệt đốt cũng khá hạn chế.

Trong khi đó, kỹ thuật đốt năng lượng rất cao mang lại các ưu điểm nổi bật: Tổn thương theo chiều ngang rộng, hạn chế tổn thương sâu, giảm thiểu nguy cơ tổn thương thực quản do thực quản nằm sát thành nhĩ. Do thời gian đốt nhanh, bệnh nhân giảm cảm giác giác đau rất nhiều. Đặc biệt rút ngắn rõ rệt thời gian thủ thuật, giảm 1/3 - 1/2 thời gian so với trước kia.

Việc triển khai kỹ thuật này tại Việt Nam đòi hỏi nền tảng công nghệ bản đồ điện học 3D hiện đại, catheter cảm biến công suất cao, và đặc biệt là đội ngũ bác sĩ điện sinh lý giàu kinh nghiệm. Với sự hỗ trợ của GS. Yan Yao và Gs. Ligang Ding, Trung tâm Rối loạn nhịp tim, Bệnh viện tim mạch Quốc gia Trung Quốc, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công hai ca đốt rung nhĩ kịch phát và rung nhĩ dai dẳng.

Thực tế ghi nhận, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ đột quỵ cao nhất thế giới, với khoảng 200.000 ca mỗi năm. Trung bình mỗi ngày tại nước ta có khoảng 548 ca tai biến, đột quỵ. Trong số các nguyên nhân, rung nhĩ được xem là "thủ phạm thầm lặng" làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tắc mạch máu não.

Theo các nghiên cứu, rung nhĩ có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần, nhưng thường bị bỏ sót vì không xuất hiện liên tục. Theo Trung tâm đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), kết quả phân tích tổng hợp từ 23 nghiên cứu với sự tham gia của hơn 78.000 bệnh nhân cho thấy, cứ 6 bệnh nhân rung nhĩ đã từng đột quỵ có thể có 1 người tái phát đột quỵ trong vòng 5 năm.

Đối với người bệnh đã từng bị đột quỵ do rung nhĩ, PGS.TS. Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, lưu ý: Cần tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị. Việc sử dụng thuốc chống đông theo đúng chỉ định của bác sĩ là yếu tố sống còn. Người bệnh tuyệt đối không tự ngưng thuốc, thay đổi liều lượng hay dùng theo đơn thuốc của người khác.

Bệnh nhân cũng cần tái khám định kỳ đều đặn để bác sĩ theo dõi sát tình trạng sức khỏe, đánh giá lại nguy cơ, hiệu quả của thuốc và kịp thời điều chỉnh phác đồ điều trị nếu cần thiết. "Hãy nói không với thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia. Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau xanh, trái cây. Tăng cường vận động thể lực phù hợp với tình trạng sức khỏe. Đây là nền tảng vững chắc cho trái tim và bộ não khỏe mạnh", PGS.TS. Mai Duy Tôn tư vấn.