Nhằm góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất và nâng cao hiệu quả đầu tư, đơn vị chức năng đã đề xuất phát triển đô thị nén theo mô hình TOD tại 28 khu vực quanh các nhà ga dọc tuyến đường sắt TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ dài hơn 175 km...

Thông tin trên được Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận nêu trong báo cáo kết quả nghiên cứu sơ bộ các khu vực có tiềm năng phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) dọc tuyến đường sắt TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ.

Theo đề xuất, 28 khu vực quanh các nhà ga sẽ được nghiên cứu để phát triển đô thị nén, góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất và nâng cao hiệu quả đầu tư tuyến đường sắt.

Tuyến đường được nghiên cứu có chiều dài hơn 175 km, đi qua TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Điểm đầu tuyến tại ga An Bình, phường Dĩ An, TP. Hồ Chí Minh và điểm cuối tại ga Cần Thơ, phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ

Tại TP. Hồ Chí Minh, 8 khu TOD được đề xuất nghiên cứu trong phạm vi bán kính 1 km quanh 6 ga, trạm, gồm: An Bình, Vĩnh Phú, Thạnh Xuân, Tân Chánh Hiệp, Tân Tạo và Tân Kiên. Diện tích nghiên cứu sơ bộ mỗi khu khoảng 24 - 115 ha. Trong đó, khu vực ga Thạnh Xuân và Tân Tạo, mỗi nơi có 2 khu TOD; 4 ga, trạm còn lại mỗi nơi 1 khu.

Tại Tây Ninh, 2 ga Thạnh Đức và Tân An được đề xuất phát triển tổng cộng 4 khu TOD, với diện tích khoảng 7,9 - 418 ha mỗi khu.

Tại Đồng Tháp được đề xuất 7 khu TOD quanh các ga Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè và trạm An Hữu, diện tích mỗi khu khoảng 51-486 ha. Tại Vĩnh Long, 2 khu TOD được đề xuất quanh ga Mỹ Thuận và Bình Minh, diện tích khoảng 398 - 664 ha.

Ở cuối tuyến, khu vực quanh ga Cần Thơ được đề xuất nghiên cứu 7 khu TOD, với diện tích mỗi khu từ khoảng 16 ha đến hơn 1.238 ha.

Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua đều thống nhất nghiên cứu phát triển TOD gắn với dự án. Tuy nhiên, một số nội dung vẫn cần tiếp tục làm rõ, gồm phạm vi nghiên cứu, cơ chế thực hiện, kết nối hạ tầng và phương án khai thác quỹ đất.

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận kiến nghị Bộ Xây dựng làm việc với các địa phương để thống nhất phương án, hoàn thiện hồ sơ và bảo đảm triển khai đồng bộ với dự án đường sắt.

Hiện, hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi tuyến đường sắt TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ đang được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư. Ở giai đoạn 1, công trình có tổng mức đầu tư hơn 171.000 tỷ đồng, xây dựng tuyến đường đơn khổ 1.435 mm, phục vụ vận tải hành khách và hàng hóa.

Tốc độ thiết kế tối đa là 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng. Về tiến độ, dự kiến Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư dự án trong tháng 8/2026; hoàn thành thiết kế kỹ thuật tổng thể và phê duyệt dự án trong quý 1/2028, khởi công quý 3/2028 và cơ bản hoàn thành xây dựng vào năm 2035.

Để triển khai tuyến đường sắt, dự kiến thu hồi khoảng 801,5 ha đất, với chi phí giải phóng mặt bằng ước tính 79.001 tỷ đồng, thực hiện giải tỏa một lần theo quy mô đường đôi.

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận kiến nghị sử dụng vốn đầu tư công để xây dựng tuyến đường. Theo đơn vị lập dự án, kinh nghiệm quốc tế cho thấy triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP) không mang lại hiệu quả cao hơn so với đầu tư công.

Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đánh giá tuyến đường sắt TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ có hiệu quả về kinh tế - xã hội, góp phần đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên hành lang kinh tế TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ; giảm chi phí logistics, tái cơ cấu thị phần vận tải và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Trên cơ sở đề xuất của Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, Bộ Xây dựng sẽ xem xét, hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ, trước khi thực hiện các bước tiếp theo theo quy trình và kế hoạch đề ra.