Vấn đề lương bổng và đình công đang làm doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam lo lắng

Ngày 22/5 vừa qua, đã diễn ra cuộc gặp bàn tròn giữa Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Tp.HCM (JBAH) và chính quyền Tp.HCM.

Đây là cuộc gặp được tổ chức mỗi năm một lần và là nơi để cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản kiến nghị và nêu thắc mắc đối với các chính sách của thành phố. Cuộc gặp lần thứ tám năm nay, các doanh nghiệp Nhật Bản đặt ra nhiều vấn đề mới cho chính quyền Tp.HCM.

Tham gia bàn tròn phía chính quyền Tp.HCM có ông Nguyễn Trung Tín, Phó chủ tịch và Ban điều hành JBAH. Cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại Tp.HCM tham gia JBAH có khoảng 365 thành viên. Những kiến nghị và bức xúc của giới doanh nghiệp Nhật Bản tập trung nhiều vào lao động, thuế, quyền sở hữu trí tuệ và dịch vụ Internet... ở Việt Nam.

Ông Watanabe Yataka, đại diện Công ty Towa Industrial, cho biết vấn đề lương bổng và đình công đang làm doanh nghiệp Nhật Bản t

ại Vi

ệt Nam

lo lắng. Đầu năm 2006, Việt Nam công bố tăng mức lương tối thiểu mà theo ông là khá đột ngột làm nổ ra những cuộc đình công ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Một số biện pháp đã được đưa ra và đã giải quyết được những cuộc đình công trong nửa đầu năm nay. Tuy nhiên, theo ông Watanabe, Tp.HCM cần chỉ đạo hơn nữa đối với nhóm công tác đặc biệt giải quyết đình công và cần có biện pháp đối với những cuộc đình công không đúng luật.

“Đối với những cuộc đình công rõ ràng không tuân thủ theo thủ tục pháp luật, chúng tôi mong muốn các cơ quan quản lý có biện pháp xử lý đối với những cuộc đình công này như xử lý những đối tượng ép buộc người khác không muốn tham gia đình công, đối tượng gây tổn hại cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phá hoại hay gây bạo lực trong cuộc đình công”, ông Watanabe phát biểu.

Ngoài ra, ông phàn nàn về việc nhận đăng ký thang bảng lương của các cơ quan quản lý. Các cơ quan này từ chối nhận nếu các doanh nghiệp không cố định mức tăng thưởng hàng năm hoặc tăng lương trong tương lai. Theo ông Watanabe, điều này vô lý vì tiền lương thay đổi theo tình hình hoạt động của doanh nghiệp và thị trường lao động, cơ quan quản lý không thể can thiệp vào hệ thống lương của doanh nghiệp và cũng không thể từ chối đăng ký thang bảng lương của doanh nghiệp một khi việc họ làm không trái với Luật Lao động.

Không những thế, điều ông cảm thấy bức xúc đó là việc tiết lộ thông tin liên quan đến lương của cơ quan quản lý. Lương là yếu tố quan trọng trong cạnh tranh giữa các công ty.

Bà Tsunoi Masako, đại diện cho Pricewaterhouse Coopers Vietnam cho biết, việc tính toán chi phí theo qui định hiện nay ở Việt Nam chưa hợp lý. Theo bà, các chi phí khấu hao cho tài sản cố định do người lao động sử dụng hay chi phí tài trợ đối với giáo dục được xem là chi phí hợp lý nhưng đối với những chi phí như cải thiện môi trường lao động của nhân viên và những đóng góp của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vào xã hội lại không được xem là chi phí hợp lý.

Đ

ối v

ới

chi phí cho quảng cáo và xúc tiến thương mại, bà Tsunoi cho rằng Việt Nam cũng nên mở rộng mức khống chế để các chi phí được xem là hợp lý. Bởi lẽ, các chi phí này ảnh hưởng rất lớn đến thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp.

Liên quan đến sở hữu trí tuệ ông Yoshioka, Trưởng ban Xúc tiến đầu tư và Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Tp.HCM, nói rằng thực trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam chưa được cải thiện. “Chúng tôi lo ngại rằng sau này, khi thị trường Việt Nam mở rộng thì việc vi phạm và mức độ tinh vi sẽ tăng cao nhờ vào sự phát triển của kỹ thuật”, ông Yoshioka phát biểu.

Từ đó, ông cho rằng chính quyền Tp.HCM cần tham gia vào hoạt động này như tuyên truyền trong dân chúng ý thức bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời ông cũng cho rằng Việt Nam nên tiếp tục duy trì xử lý đối với vi phạm sở hữu trí tuệ ở cấp hành chính thay vì chuyển qua tòa án. Vì thủ tục giải quyết ở tòa khá lâu, từ hai đến ba năm và xét xử ở tòa chi phí cũng cao hơn ở cơ quan hành chính Nhà nước.

Các doanh nghiệp Nhật Bản cũng phàn nàn về chi phí dịch vụ thông tin liên lạc ở Việt Nam. So sánh giữa Việt Nam và Nhật Bản, nước phát triển băng thông rộng Internet, nếu giá cả một tháng sử dụng thì đơn giá của 1 Mbps cao hơn từ 18,3 đến 69,5 lần nhưng nếu xét trên thông lượng hiệu quả (effective throughput) thì cách biệt lớn từ 91,2 đến 296,2 lần và nếu tính thông lượng (throughput) thì cách biệt càng lớn hơn, từ 200-500 lần.

Một vấn đề cũng được các doanh nghiệp Nhật Bản lo ngại là tình hình nhũng nhiễu, đòi tiền ngoài qui định của các cán bộ hải quan.

Đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước của Tp.HCM đã có những phản hồi đối với những kiến nghị và bức xúc của doanh nghiệp Nhật Bản đang làm ăn ở Việt Nam. Liên quan đến chuyện đình công, bà Nguyễn Thị Vân, Trưởng phòng Lao động - Tiền lương thuộc Sở Lao động Thương binh và Xã hội, cho biết tập thể người lao động có quyền đình công trong khuôn khổ pháp luật. Tuy nhiên, việc giải quyết ổn thỏa các cuộc đình công là trách nhiệm của cả hai bên người lao động và sử dụng lao động. Doanh nghiệp cần thiết lập và duy trì đối thoại với người lao động để hạn chế những cuộc đình công với những yêu sách nhỏ nhưng lại tổn hại cho doanh nghiệp.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Tp.HCM phản hồi về cơ quan xử phạt vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Theo cơ quan này, việc xử phạt hành chính vẫn là một trong những biện pháp được áp dụng để xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Liên quan đến nạn nhũng nhiễu ở hải quan, đại diện Hải quan Tp.HCM cho biết rất hoan nghênh các doanh nghiệp tham gia đấu tranh chống tình trạng tiêu cực này. Ngành hải quan đã công khai số điện thoại nóng để doanh nghiệp phản hồi nhanh chóng các tình trạng nhũng nhiễu.