Trong ngắn hạn, dòng vốn đợt 1 khoảng 150 triệu USD chưa đủ lớn để tạo tác động đồng đều lên toàn thị trường, nhưng có thể tạo ảnh hưởng rõ hơn tại các cổ phiếu có tỷ trọng cao hoặc thanh khoản thấp...

Kỳ rà soát bán niên tháng 9/2026 của FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) được đánh giá là một cột mốc quan trọng khi Việt Nam chính thức chuyển sang nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp, với ngày hiệu lực 21/09/2026. Sự kiện này sẽ mở rộng khả năng tiếp cận cổ phiếu Việt Nam đối với các quỹ đầu tư thụ động quốc tế sử dụng các chỉ số FTSE làm cơ sở phân bổ vốn.

FTSE Russell dự kiến công bố danh sách chính thức của kỳ FTSE GEIS tháng 9/2026 vào ngày 21/08/2026, đồng thời phạm vi cổ phiếu Việt Nam sẽ được rà soát trong FTSE Asia Pacific ex Japan ex China kể từ kỳ này.

Trong cập nhật mới nhất, Chứng khoán Yuanta cho biết, theo mô hình dự báo dựa trên dữ liệu đến ngày 31/07/2026, có 27 cổ phiếu được dự báo có khả năng được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE GEIS, với tổng giá trị mua ước tính khoảng 1,50 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ lộ trình. Đáng chú ý, dòng tiền có mức độ tập trung cao khi VIC và VHM chiếm gần 49% tổng giá trị mua.

Theo kế hoạch, lộ trình nâng tỷ trọng sẽ được thực hiện qua 4 đợt trong vòng một năm, nhằm phân bổ dòng tiền theo từng giai đoạn và hạn chế tác động tập trung lên thanh khoản thị trường. Đợt đầu tiên có hiệu lực ngày 21/09/2026, với tỷ lệ 10%, tương ứng dòng vốn ước tính khoảng 150 triệu USD.

Đợt thứ hai diễn ra ngày 22/03/2027, bổ sung 20%, nâng tỷ trọng lũy kế lên 30%, với dòng vốn ước tính khoảng 300 triệu USD. Đợt thứ ba có hiệu lực ngày 21/06/2027, bổ sung 35%, nâng tỷ trọng lũy kế lên 65%, tương ứng khoảng 525 triệu USD. Đợt cuối cùng diễn ra ngày 20/09/2027, bổ sung 35% còn lại, đưa tỷ trọng lũy kế lên 100%, với dòng vốn ước tính khoảng 525 triệu USD.

Như vậy, tổng dòng vốn dự kiến khoảng 1,50 tỷ USD không được giải ngân ngay trong tháng 9/2026. Trong đợt đầu tiên, thị trường Việt Nam chỉ dự kiến đón khoảng 150 triệu USD, trong khi khoảng 1,35 tỷ USD còn lại sẽ được phân bổ qua ba đợt đến tháng 9/2027.

Báo cáo của Yuanta cũng cho thấy Việt Nam có thể xuất hiện trong nhiều chỉ số thuộc hệ thống FTSE GEIS, với phạm vi vốn hóa khác nhau. FTSE Emerging Markets All Cap bao phủ nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ, trong khi FTSE Emerging tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và vừa.

Tỷ trọng dự phóng của Việt Nam trong FTSE Global All Cap là 0,034%; FTSE Global All Cap ex Canada là 0,035%; FTSE Global All Cap ex US là 0,09%; FTSE All-World là 0,02%; FTSE All-World ex US là 0,06%; FTSE Emerging Markets All Cap là 0,329%; FTSE Emerging là 0,192% và FTSE Emerging ex China là 0,260%.

Một nguồn lực đáng chú ý khác đến từ các quỹ ETF và quỹ chỉ số. Các quỹ liên quan có tổng tài sản quản lý khoảng 1.397 tỷ USD, trong đó dòng vốn phân bổ vào Việt Nam ước tính khoảng 1,54 tỷ USD.

Riêng Vanguard Total International Stock ETF có tài sản quản lý 651,00 tỷ USD và tỷ trọng Việt Nam ước tính 0,09%, tương ứng dòng vốn khoảng 0,59 tỷ USD. Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II có tài sản quản lý 295,77 tỷ USD, dòng vốn Việt Nam ước tính 0,27 tỷ USD. Vanguard FTSE Emerging Markets ETF có tài sản quản lý 163,30 tỷ USD, tỷ trọng Việt Nam ước tính 0,33%, tương ứng dòng vốn khoảng 0,54 tỷ USD.

Xét riêng danh mục 27 cổ phiếu dự báo, VIC đứng đầu với tỷ trọng 36,95%, giá trị mua toàn bộ lộ trình ước tính 554,18 triệu USD. Trong đợt 1, dòng tiền dành cho VIC ước tính 55,42 triệu USD, tương đương 1,9 ngày giao dịch dựa trên giá trị giao dịch bình quân 20 phiên là 29,51 triệu USD/ngày.

VHM đứng thứ hai với tỷ trọng 11,59%, tổng giá trị mua dự kiến 173,87 triệu USD và dòng tiền đợt 1 khoảng 17,39 triệu USD, tương đương 1,2 ngày giao dịch. HPG có tỷ trọng 5,70%, tổng giá trị mua 85,53 triệu USD và dòng tiền đợt 1 khoảng 8,55 triệu USD, tương đương 0,6 ngày giao dịch. VPB có tỷ trọng 3,75%, tổng giá trị mua 56,24 triệu USD, trong đó đợt 1 khoảng 5,62 triệu USD. MSN có tỷ trọng 3,68%, tổng giá trị mua 55,18 triệu USD và dòng tiền đợt 1 khoảng 5,52 triệu USD.

Các cổ phiếu tiếp theo trong danh sách gồm FPT với tổng giá trị mua dự kiến 53,70 triệu USD, VCB 51,93 triệu USD, VNM 48,51 triệu USD, SSI 39,28 triệu USD và STB 38,42 triệu USD. MCH có tổng giá trị mua 35,13 triệu USD, HDB 32,45 triệu USD, VIX 30,35 triệu USD và VJC 27,48 triệu USD.

Danh sách còn bao gồm VRE với tổng giá trị mua 21,48 triệu USD; VPL 20,40 triệu USD; VND 18,06 triệu USD; VCK 17,98 triệu USD; SHB 17,56 triệu USD; VCI 16,37 triệu USD; TCX 16,26 triệu USD; BID 15,81 triệu USD; HCM 15,76 triệu USD; SSB 15,24 triệu USD; NVL 14,58 triệu USD; MSB 14,22 triệu USD và GEX 14,02 triệu USD. Tổng giá trị mua của 27 cổ phiếu trong mô hình đạt khoảng 1.500 triệu USD, trong đó riêng đợt 1 khoảng 150 triệu USD.

Đáng chú ý, tác động của dòng vốn không giống nhau giữa các cổ phiếu. Yuanta đánh giá MCH, VIC và VHM là ba mã có thời gian hấp thụ dòng tiền đợt 1 cao nhất khi so sánh với giá trị giao dịch bình quân 20 phiên. MCH có giá trị giao dịch bình quân 1,65 triệu USD/ngày, trong khi dòng tiền đợt 1 ước tính 3,51 triệu USD, tương đương 2,1 ngày giao dịch. VIC và VHM lần lượt ở mức 1,9 ngày và 1,2 ngày giao dịch.

Ở chiều ngược lại, một số cổ phiếu có thanh khoản lớn sẽ có khả năng hấp thụ dòng tiền nhanh hơn. Chẳng hạn, SHB có giá trị giao dịch bình quân 20 phiên 24,14 triệu USD/ngày, trong khi dòng tiền đợt 1 dự kiến chỉ 1,76 triệu USD, tương đương 0,1 ngày giao dịch. GEX có giá trị giao dịch bình quân 12,76 triệu USD/ngày và dòng tiền đợt 1 khoảng 1,40 triệu USD, tương đương 0,1 ngày giao dịch.

Theo quan điểm của Yuanta, tác động của FTSE GEIS cần được nhìn nhận theo hai lớp. Trong ngắn hạn, dòng vốn đợt 1 khoảng 150 triệu USD chưa đủ lớn để tạo tác động đồng đều lên toàn thị trường, nhưng có thể ảnh hưởng rõ hơn tại những cổ phiếu có tỷ trọng cao hoặc thanh khoản thấp. Nhóm vốn hóa lớn chiếm khoảng 53% tổng giá trị mua, trong đó VIC và VHM riêng lẻ chiếm gần 49%.

Trong trung hạn, khoảng 1,35 tỷ USD còn lại được giải ngân qua ba đợt đến tháng 9/2027 sẽ là động lực đáng chú ý hơn đối với thanh khoản và cầu ngoại. Do đó, thay vì chỉ nhìn vào tổng giá trị mua toàn kỳ, nhà đầu tư cần tập trung theo dõi những cổ phiếu có giá trị mua lớn đồng thời xem xét mức độ hấp thụ dòng tiền so với giá trị giao dịch bình quân.

Với việc danh sách chính thức dự kiến được FTSE Russell công bố ngày 21/08/2026 và đợt nâng tỷ trọng đầu tiên có hiệu lực ngày 21/09/2026, dòng tiền từ FTSE GEIS được kỳ vọng tạo thêm lực cầu cho thị trường. Tuy nhiên, quy mô giải ngân trong đợt đầu chỉ khoảng 150 triệu USD cho thấy tác động ban đầu sẽ có tính chọn lọc cao, tập trung chủ yếu vào những cổ phiếu có tỷ trọng lớn hoặc khả năng hấp thụ dòng tiền hạn chế. Tác động rõ nét hơn đối với thanh khoản và cầu ngoại được kỳ vọng nằm ở ba đợt giải ngân tiếp theo, với tổng quy mô khoảng 1,35 tỷ USD đến tháng 9/2027.