Nếu hoàn thành đúng quy mô dự kiến, đây có thể sẽ là nhà máy thép lớn nhất trong lịch sử Mỹ...

Ngày thứ Hai (28/9), Tổng thống Donald Trump công bố kế hoạch đầu tư khoảng 15 tỷ USD của công ty Mesabi Metallics để xây dựng nhà máy thép tại bang Iowa.

Theo ông Trump, nếu hoàn thành đúng quy mô dự kiến, đây có thể là nhà máy thép lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Theo một quan chức Nhà Trắng, nhà máy dự kiến bắt đầu sản xuất vào năm 2030. Giai đoạn đầu, công suất ước đạt 7,5 triệu tấn thép mỗi năm và quá trình xây dựng có thể tạo việc làm cho tối đa 6.000 người. Về lâu dài, Mesabi đặt mục tiêu nâng công suất lên 10 triệu tấn mỗi năm và tạo ít nhất 1.750 việc làm thường xuyên.

Nhà máy sẽ sử dụng quặng sắt từ mỏ của Mesabi tại vùng Iron Range, bang Minnesota. Mesabi cho biết toàn bộ quá trình, từ khai thác quặng đến luyện và đúc thép, sẽ diễn ra tại bang Minnesota và Iowa. Công ty có trụ sở ở Minnesota và thuộc Essar Group, tập đoàn có trụ sở tại Ấn Độ.

Mỏ sắt của Mesabi tại bang Minnesota, với vốn đầu tư hơn 2,5 tỷ USD, được khánh thành trong tháng 9 sau gần hai thập kỷ phát triển. Đây là mỏ quặng sắt mới đầu tiên của bang trong khoảng 50 năm. Dự án từng gặp nhiều trở ngại, trong đó có việc Essar Steel Minnesota, công ty triển khai dự án trước đây, nộp đơn xin phá sản năm 2016.

Theo đài phát thanh công cộng Minnesota, nhà máy chế biến tại mỏ vẫn đang được hoàn thiện và dự kiến bắt đầu sản xuất viên quặng sắt vào tháng 10. Khi đạt công suất thiết kế, cơ sở này có thể sản xuất khoảng 7 triệu tấn viên quặng mỗi năm. Mesabi hiện đã tuyển hơn 200 lao động toàn thời gian cho dự án, so với mục tiêu 350 người.

Ông Trump công bố kế hoạch tại Phòng Bầu dục, với sự tham dự của lãnh đạo Mesabi, một số thành viên nội các và quan chức bang Iowa. Thông báo được đưa ra vài tuần trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi ngày càng nhiều người Mỹ đánh giá tiêu cực cách ông điều hành nền kinh tế.

Dự án giúp đảng Cộng hòa nhấn mạnh cam kết tạo việc làm tại Iowa. Kết quả bầu ghế Thượng viện ở bang này có thể góp phần quyết định đảng nào giành được đa số ghế tại Thượng viện.

“Sử dụng công nghệ luyện thép tiên tiến, nhà máy này sẽ sản xuất loại thép có chất lượng thuộc hàng cao nhất và giá cả cạnh tranh nhất thế giới”, ông Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục.

Tại sự kiện, trả lời câu hỏi của báo chí về nguồn vật liệu, Chủ tịch Mesabi Metallics Rewant Ruia cho biết phần lớn vật liệu quan trọng sẽ được cung ứng tại Mỹ. Tuy nhiên, công ty có thể phải nhập khẩu một số vật liệu cần thiết để sản xuất và tinh luyện thép chất lượng cao.

Dự án phù hợp với mục tiêu thúc đẩy sản xuất trong nước của ông Trump. Vào đầu nhiệm kỳ hai, ông áp thuế quan 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu, sau đó nâng lên 50%. Những người chỉ trích cho rằng thuế quan là một nguyên nhân lớn khiến giá thép tại Mỹ gần đây lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, nhiều hiệp hội ngành thép Mỹ cho rằng thuế quan của ông Trump đã thúc đẩy các dự án đầu tư trị giá tổng cộng 47 tỷ USD, gồm cả dự án đã công bố và đang triển khai. Trong thư gửi tổng thống ngày 25/9, nhóm này kêu gọi duy trì mức thuế hiện hành để tránh ảnh hưởng đến các khoản đầu tư này.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick khẳng định kế hoạch xây nhà máy thép ở Iowa đã được chốt. Tuy nhiên, dự án vẫn có thể thay đổi hoặc gặp trở ngại trong những năm tới.

Mỏ sắt của Mesabi tại Minnesota từng được dự kiến hoàn thành vào năm 2016, nhưng cũng trong năm đó, công ty triển khai dự án khi ấy là Essar Steel Minnesota đã nộp đơn xin phá sản.

Trước đây, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump cũng từng ca ngợi kế hoạch xây nhà máy 10 tỷ USD của hãng điện tử Đài Loan Foxconn tại bang Wisconsin, gọi đó là “kỳ quan thứ 8 của thế giới”. Tuy nhiên, đến năm 2021, Foxconn giảm vốn đầu tư dự kiến xuống còn 672 triệu USD và hạ mục tiêu tạo việc làm mới từ 13.000 xuống 1.454.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho rằng kế hoạch của Mesabi cho thấy ông Trump đang thực hiện cam kết khôi phục ngành công nghiệp Mỹ, đưa hoạt động sản xuất trở lại trong nước và tạo thêm việc làm. Theo bà, dự án cũng sẽ góp phần củng cố chuỗi cung ứng và bảo vệ an ninh quốc gia.