Khẳng định vai trò chủ thể của nông dân trong kỷ nguyên số, phát triển xanh

Ngày 8/6/2026, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc trọng thể với sự tham dự của 600 đại biểu ưu tú đại diện cho gần 10 triệu cán bộ, hội viên, nông dân cả nước. Đại hội diễn ra với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đột phá - Hợp tác - Phát triển”.

Tham dự Đại hội có ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; ông Nông Đức Mạnh, nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng; các nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; ông Trần Quốc Vượng, nguyên Thường trực Ban Bí thư; bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận tổ quốc Việt Nam; cùng các đoàn thể Trung ương, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.

ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG HỘI, NÂNG CAO ĐỜI SỐNG NÔNG DÂN

Phát biểu khai mạc, ông Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khẳng định: "Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giai cấp nông dân và Hội Nông dân Việt Nam luôn phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần tự lực, tự cường, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".

Trong nửa đầu nhiệm kỳ vừa qua, công tác xây dựng tổ chức Hội được triển khai đồng bộ; việc sắp xếp, kiện toàn bộ máy được thực hiện quyết liệt, hiệu quả. Đặc biệt, Hội đã tham mưu để Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 4 đề án quan trọng, tạo cơ sở đổi mới hoạt động Hội và phong trào nông dân.

Báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII, nhiệm kỳ 2023-2028, ông Phan Như Nguyện, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, cho biết Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” tiếp tục phát triển mạnh. Hằng năm có 6,5 triệu hộ đăng ký tham gia, đạt 112,6% kế hoạch; hơn 3,4 triệu hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp, đạt 121,3% kế hoạch.

Trong xây dựng nông thôn mới, nông dân cả nước đã hiến hơn 530 ha đất, đóng góp 4,6 triệu ngày công lao động, làm mới và sửa chữa trên 3.500 km đường giao thông, kênh mương nội đồng. Các cấp Hội xây dựng 11.125 mô hình bảo vệ môi trường, thành lập 1.632 câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường.

Hoạt động hỗ trợ sản xuất được đẩy mạnh thông qua việc xây dựng và nhân rộng 4.977 mô hình ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học; phát triển các mô hình liên kết chuỗi giá trị và vùng nguyên liệu tập trung. Phong trào phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực.

Công tác xúc tiến thương mại tiếp tục được tăng cường thông qua 551 cửa hàng nông sản an toàn, các hội chợ, triển lãm và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Hội đã hỗ trợ 607.386 hộ nông dân tham gia các sàn thương mại điện tử, đạt 137,5% kế hoạch.

Các chương trình cung ứng vật tư nông nghiệp trả chậm không tính lãi được triển khai hiệu quả với hơn 417 nghìn tấn phân bón, gần 340 nghìn tấn thức ăn chăn nuôi cùng nhiều loại máy móc nông nghiệp được cung cấp cho nông dân.

NÔNG DÂN PHẢI TRỞ THÀNH TRUNG TÂM CHUYỂN ĐỔI XANH

Theo ông Phan Như Nguyện, các cấp Hội đã trực tiếp hoặc phối hợp đào tạo gần 540.000 hội viên, lao động nông thôn về nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn và quản trị sản xuất. Quỹ Hỗ trợ nông dân tiếp tục tăng trưởng mạnh, tăng thêm 904,3 tỷ đồng, nâng tổng nguồn vốn toàn hệ thống lên 5.523,4 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, công tác tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý cho nông dân được tăng cường với gần 2,5 triệu lượt người được tư vấn và hơn 796 nghìn lượt người được trợ giúp pháp lý. Hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật được đẩy mạnh thông qua các lớp tập huấn cho trên 2,8 triệu hội viên và việc xây dựng hàng nghìn mô hình sản xuất hiệu quả.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Hoàng Trung trình bày tham luận với chủ đề: “Phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và xây dựng thế hệ nông dân mới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.

Thứ trưởng Hoàng Trung cho biết Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực chủ yếu cho tăng trưởng. Đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường, đây là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền nông nghiệp Việt Nam.

"Trong quá trình chuyển đổi, người nông dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải thực sự trở thành trung tâm, chủ thể và động lực phát triển. Nông dân cần phát huy vai trò trong phát triển kinh tế nông nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tập thể, chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và xây dựng cộng đồng nông thôn văn minh", Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.

Để thực hiện mục tiêu này, Thứ trưởng Hoàng Trung đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn theo hướng hiện đại; thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, tích tụ đất đai, phát triển vùng nguyên liệu lớn và tạo điều kiện thuận lợi để nông dân tiếp cận đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ, thị trường.

Thứ hai: Hoàn thiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.

Thứ ba: Ưu tiên đầu tư phát triển nguồn nhân lực nông thôn, chuyển từ hỗ trợ sản xuất sang nâng cao năng lực người sản xuất, xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường và công nghệ; đồng thời thu hút trí thức trẻ, thanh niên và lao động chất lượng cao tham gia phát triển nông nghiệp.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi hội viên, là cầu nối giữa nông dân với Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp và nhà khoa học; góp phần hình thành thế hệ “nông dân số” đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.