Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa công bố những nội dung chủ yếu của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật chứng khoán.

Một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo là bổ sung, hoàn thiện khung khổ pháp lý về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

Theo đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép tổ chức triển khai thử nghiệm ứng dụng công nghệ mới; triển khai sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán có giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian, thời gian thử nghiệm.

Việc triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán phải đảm bảo quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, an toàn thị trường chứng khoán; đảm bảo bình đẳng, công khai, minh bạch trong quá trình thử nghiệm đối với tổ chức, doanh nghiệp tham gia thử nghiệm và đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan.

Tổ chức đăng ký cơ chế thử nghiệm phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét duyệt tham gia, được cấp giấy chứng nhận và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền quyết định việc cấp, điều chỉnh, thu hồi giấy chứng nhận; gia hạn, tạm dừng, chấm dứt, kết thúc cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán.

Cơ quan có thẩm quyền cho phép thử nghiệm có kiểm soát; tổ chức, cá nhân trực tiếp, tham gia thẩm định, cấp giấy chứng nhận, giám sát, đánh giá thử nghiệm có kiểm soát; tổ chức đăng ký thử nghiệm có kiểm soát; cá nhân thực hiện thử nghiệm có kiểm soát được miễn, loại trừ các trách nhiệm theo quy định về miễn, loại trừ trách nhiệm trong hoạt động thử nghiệm có kiểm soát tại Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tổ chức, cá nhân tham gia cơ chế thử nghiệm tự chịu trách nhiệm về việc tham gia thử nghiệm, được bảo vệ theo quy định tại Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo đó, Luật giao Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Theo quan điểm của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc bổ sung quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhà đầu tư đối với các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới; phù hợp với xu hướng phát triển và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thông tin, công nghệ tài chính trong lĩnh vực chứng khoán.

Tuy nhiên, đây là lĩnh vực mới, có tính đổi mới sáng tạo cao và chưa có đầy đủ cơ sở thực tiễn để xác định lộ trình triển khai cụ thể, ổn định trong dài hạn. Do đó, việc quy định theo hướng chỉ quy định các nguyên tắc chung tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết sẽ bảo đảm tính linh hoạt trong công tác quản lý, điều hành. Để có thời gian cho công tác triển khai, quy định này có hiệu lực sau 01 năm so với hiệu lực chung của Luật. 

Dự thảo Luật cũng sửa đổi bổ sung một số nội dung về  hoạt động của tổ chức kinh doanh chứng khoán, quỹ đầu tư chứng khoán, người hành nghề chứng khoán và chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành chứng khoán.

Theo đó, người hành nghề chứng khoán bị thu hồi chứng chỉ khi người được cấp chứng chỉ không thực hiện nghĩa vụ tham gia tập huấn hằng năm trong 03 năm liên tục hoặc không làm việc tại tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong 03 năm liên tục (thời gian không làm việc không tính thời gian giữ chức danh thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên của tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán).

Người hành nghề chứng khoán chỉ được hành nghề với tư cách đại diện cho tổ chức nơi mình làm việc, không được mở, quản lý tài khoản giao dịch chứng khoán tại công ty chứng khoán khác, trừ trường hợp công ty chứng khoán nơi mình đang làm việc không có nghiệp vụ môi giới chứng khoán. Người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán không được đồng thời làm việc cho từ 02 tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trở lên và phải tham gia tập huấn hằng năm.

Đối với nguồn nhân lực, Dự thảo Sửa đổi, bổ sung chính sách phát triển thị trường chứng khoán tại khoản 3 Điều 6 Luật Chứng khoán theo hướng có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, phát triển và thu hút nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán.

Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 đòi hỏi cơ quan quản lý thường xuyên phải cập nhật, hiện đại hóa công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát, xây dựng cơ sở dữ liệu theo kịp sự phát triển của thị trường, có nguồn nhân lực am hiểu công nghệ, có trình độ chuyên môn sâu về chuyển đổi số, đồng thời có khả năng bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống, chống lại các nguy cơ, rủi ro an ninh phi truyền thống.

Mặt khác, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết đơn vị được giao nhiều nhiệm vụ mới về: quản lý thị trường tài sản mã hóa; tham gia quản lý giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ; về xây dựng thị trường giao dịch carbon, thị trường giao dịch chứng khoán của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo... đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đội ngũ công chức để bảo đảm triển khai các nhiệm vụ được giao.

Đồng thời, việc nâng hạng thị trường từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp cũng đặt ra yêu cầu năng lực, nguồn lực, nhân sự, cơ sở vật chất, công nghệ cũng phải đáp ứng yêu cầu, khả năng quản lý giám sát đối với thị trường chứng khoán tiệm cận thông lệ quốc tế, tương tự như các nước cùng nhóm thị trường.

Vì vậy, cần thiết phải có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, phát triển và thu hút nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung một số điều về quản lý quỹ, theo đó cho phép quỹ hoán đổi danh mục tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác theo quy định của Chính phủ lấy chứng chỉ quỹ...