Kiến nghị bịt kẽ hở giám định tâm thần để ngăn trốn tội hình sự
ĐĐỗ Mến
Chọn cỡ chữ
Cơ quan điều tra kiến nghị lãnh đạo có thẩm quyền báo cáo Quốc hội sửa đổi Bộ Luật hình sự để hạn chế việc tội phạm lợi dụng giám định tâm thần nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự...
Ảnh minh họa.
Ngày 10/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa
hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 65 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện pháp y tâm thần trung
ương và một số đơn vị, địa phương.
Trong đó có các bị can là bác sĩ, cán bộ điều dưỡng Viện Pháp y
tâm thần Trung ương.
QUY ĐỊNH LỎNG LẺO LÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN NHIỀU SAI PHẠM
Theo cơ quan điều tra, việc giám định pháp y tâm thần là
giám định hồi cứu và việc ra kết luận giám định của Hội đồng giám định dựa vào
định tính của mỗi giám định viên là chủ yếu và kết quả khám lâm sàng, cận lâm
sàng, các tài liệu giám định liên quan (kết quả xác minh, làm việc với gia
đình, trung tâm y tế... ).
Kết quả khám của giám định viên mang tính quyết định
chủ yếu qua theo dõi hành vi của đối tượng giám định.
Trong vụ án, các bị can đã lợi dụng việc giám định tâm thần
và chữa bệnh bắt buộc chưa được quy định chặt chẽ để cố tình thực hiện (giả) các
triệu chứng lâm sàng như tuyệt thực, la hét, tự gây thương tích, không ngủ, đập
phá, nói nhảm, ảo tưởng... để được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển
hành vi tại thời điểm giám định.
Cơ quan điều tra cũng xác định, từ năm 2021 đến trước thời điểm cơ quan Công an bắt giữ, bị can Nguyễn Thị Mai Anh đã nhiều lần tổ chức và chi trả kinh phí cho cán bộ, nhân viên thuộc Viện pháp y tâm thần Trung ương nghỉ dưỡng tại các khu du lịch tại nhiều tỉnh, thành phố trong toàn quốc.
Từ đó, họ được áp dụng biện pháp chữa bệnh để trì hoãn việc
thi hành án và được trừ thời gian chữa bệnh bắt buộc vào thời gian thi hành án
phạt tù hoặc tìm cách bỏ trốn để tiếp tục thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật
(hoặc trường hợp kết luận hạn chế năng lực trách nhiệm hình sự thì sẽ được xem
xét giảm nhẹ hình phạt khi xét xử).
Cơ quan điều tra cũng nhấn mạnh các bị can, nổi bật có bị
can Nguyễn Thị Mai Anh, Lê Văn Đông không bị tâm thần, mất khả năng nhận thức
điều khiển hành vi.
Các bị can còn sử dụng chính địa điểm nơi chữa bệnh bắt buộc
tâm thần tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Bệnh viện tâm thần Trung ương để
làm nơi thực hiện các hành vi phạm tội và che giấu hành vi vi phạm với cơ quan
chức năng. Hành vi này thể hiện tính chất tinh vi, xảo quyệt trong quá trình phạm
tội.
Đây chính là nguyên nhân dẫn đến các bị can đang được áp dụng
biện pháp bắt buộc chữa bệnh nhưng vẫn sinh hoạt, đi lại như bình thường, trốn
khỏi nơi chữa bệnh bắt buộc và phạm tội mới.
KIẾN NGHỊ SỬA LUẬT ĐỂ NGĂN CHẶN SAI PHẠM
Quá trình điều tra vụ án, cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội
đã có văn bản gửi đến Bộ Y tế, Bộ Công an và các đơn vị có liên quan để kiến
nghị liên quan các sai phạm, vi phạm và trách nhiệm liên quan công tác quản lý,
giám sát việc giám định tâm thần và điều hành hoạt động của Viện pháp y tâm thần
Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần khu vực Miền núi phía Bắc để
nâng cao hiệu quả công tác.
Theo đó, cơ quan điều tra kiến nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung Nghị định 64/2011/NĐ-CP ngày 28/7/2011 của
Chính phủ quy định việc thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh.
Cụ thể, đối với Điều 9 Nghị định 64/2011/NĐ-CP quy định chế
độ quản lý, điều trị đối với người bị bắt buộc chữa bệnh giao trách nhiệm cho Bộ
Y tế quản lý đối tượng tâm thần.
Để đảm bảo an toàn, lưu giữ các đối tượng chữa
bệnh tâm thần, đặc biệt là các đối tượng đặc biệt nguy hiểm, cơ quan điều tra
kiến nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng giao lực lượng hỗ trợ tư pháp Bộ Công an
phối hợp cơ sở chữa bệnh bắt buộc quản lý can phạm bị áp dụng chữa bệnh bắt buộc
theo chế độ quản lý phạm nhân, can phạm đang chữa bệnh tại cơ sở y tế.
Ngoài ra, cần quy định đối với bệnh nhân đang được áp dụng
biện pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần mà cần phải điều trị chuyên khoa các bệnh
lý khác thì phải có trao đổi thống nhất với Cơ quan đang thụ lý hồ sơ đồng ý.
Đồng
thời giao lực lượng hỗ trợ tư pháp có trách nhiệm quản lý, giám sát quá trình
chữa bệnh tại các cơ sở y tế chuyên khoa theo quy định để phòng ngừa việc bỏ trốn
và lợi dụng để trốn thi hành án.
Khi điều trị chuyên khoa không còn nguy hiểm đến tính mạng
phải đưa lại cơ sở bắt buộc chữa bệnh để tiếp tục chữa bệnh tâm thần theo quy định.
Bên cạnh đó, cần sửa đổi, bổ sung quy định rõ trách nhiệm cụ
thể của tập thể, cá nhân để bệnh nhân chữa bệnh bắt buộc trốn (trong đó có những
trường hợp bỏ trốn và tiếp tục phạm tội).
Đặc biệt, cần xây dựng quy chế phối hợp giữa Bộ Công an - Bộ
Quốc phòng - Bộ Y tế - Viện Kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao
trong phối hợp thực hiện các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về giám định
pháp y tâm thần, áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Quy chế này nhằm hạn chế
việc các đối tượng lợi dụng bệnh án tâm thần để trốn tránh trách nhiệm hình sự,
hạn chế việc đối tượng lợi dụng việc chữa bệnh bắt buộc lỏng lẻo hiện nay để bỏ
trốn và phạm tội mới.
Cơ quan điều tra cũng kiến nghị lãnh đạo có thẩm quyền báo
cáo Quốc hội sửa đổi Bộ luật Hình sự. Trong đó kiến nghị bãi bỏ quy định tại
Khoản 3 Điều 49 Bộ luật hình sự “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp
hành hình phạt tù" để các đối tượng tội phạm không lợi dụng giám định tâm
thần để trốn tránh trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra, kiến nghị sửa đổi các quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, Luật
Thi hành án hình sự về các nội dung “đã khỏi bệnh" và “không phân biệt đối
xử" để quản lý chặt chẽ người chữa bệnh bắt buộc hoặc đưa các cơ sở chữa bệnh
bắt buộc đến các đơn vị vũ trang quản lý.
Trong vụ án này, các bị can bị đề nghị truy tố về 9 tội danh
gồm: “Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy;
Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi
thi hành công vụ; Làm sai lệch hồ sơ vụ án; Đánh bạc và Lừa đảo chiếm đoạt tài
sản”.
Hôm nay, 20/11 Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Đối với việc mở rộng chủ thể góp vốn, dự thảo đã bổ sung quy định về tỷ lệ vốn góp của thành viên không phải luật sư chiếm không quá 30% vốn điều lệ...
Từ ngày 1/1/2027, mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn tăng lên 2,2 triệu đồng/tháng, kéo theo mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu và mức hỗ trợ của Nhà nước cũng có sự điều chỉnh...
Hiện Bảo hiểm xã hội Việt Nam đang xin ý kiến của cơ quan có thẩm quyền để thống nhất cách hiểu và phương thức tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội đối với chủ hộ kinh doanh...
Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể việc xác định mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với viên chức y tế. Theo đó, nhiều trường hợp như viên chức đi đào tạo, làm công tác dân số tại trạm y tế xã hay chăm sóc người khuyết tật tại cơ sở bảo trợ xã hội được làm rõ điều kiện để hưởng mức phụ cấp lên tới 70 - 80%...
Qua rà soát, các cơ quan đã nhận diện, thống nhất phương án xử lý một số vấn đề vướng mắc, bất cập có tính hệ thống, liên ngành. Bên cạnh đó còn một số vấn đề cần tiếp tục trao đổi như giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; gỡ vướng mắc, bất cập liên quan đến quy trình kê biên, định giá đối với quyền sở hữu trí tuệ…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Theo Thủ tướng Chính phủ, sẽ áp dụng những cơ chế khuyến khích mạnh để các doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ; tăng cường sử dụng nhà cung ứng là các doanh nghiệp Việt Nam; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của Việt Nam.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...