Kiện toàn bộ máy phòng chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng người dân

Cục Khí tượng Thuỷ văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết từ tối ngày 20/6 đến ngày 22/6/2025, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to, cục bộ có mưa rất to với tổng lượng phổ biến 50-120mm, có nơi trên 300mm; cảnh báo nguy cơ mưa có cường suất lớn trên 100mm/3 giờ. Mưa lớn có khả năng gây ra tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị, công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc.

CẢNH BÁO LŨ QUÉT VÀ SẠT LỞ ĐẤT

Theo Công văn số LQSL-305 ngày 21/6/2025 của Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, vào sáng sớm 21/6, khu vực các tỉnh Lai Châu, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn và Bắc Giang có mưa vừa, mưa to. Mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hoà (trên 85%), hoặc đã đạt trạng thái bão hoà. Trong ngày 21/6 có nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều huyện.

Để chủ động ứng phó với mưa lớn, nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có Công văn số 3439/BNNMT đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh: Theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo, cảnh báo về mưa lớn, nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất và thông tin kịp thời, đầy đủ cho các cấp chính quyền cơ sở và người dân để chủ động phòng tránh. Triển khai lực lượng xung kích kiểm tra, rà soát các khu dân cư ven sông, suối, khu vực thấp trũng, có nguy cơ xảy ra ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất để chủ động khơi thông dòng chảy những nơi bị tắc, nghẽn; tổ chức di dời, sơ tán người dân đến nơi an toàn.

Các địa phương cần phải tổ chức lực lượng canh gác, kiểm soát, hỗ trợ, hướng dẫn bảo đảm giao thông an toàn cho người và phương tiện, nhất là tại các ngầm, tràn, khu vực ngập sâu, nước chảy xiết, khu vực đã xảy ra sạt lở hoặc có nguy cơ xảy ra sạt lở. Phải kiên quyết không cho người và phương tiện đi qua nếu không bảo đảm an toàn, không để xảy ra thiệt hại đáng tiếc về người do bất cẩn, chủ quan. Các địa phương phải bố trí lực lượng, vật tư, phương tiện để khắc phục sự cố, đảm bảo giao thông thông suốt trên các trục giao thông chính khi xảy ra mưa lớn.

Kiểm tra, rà soát các công trình xung yếu, các công trình đang thi công dở dang; chủ động triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn cho khu công nghiệp, khu đô thị, khu tập trung dân cư và các khu vực hầm lò, khai thác khoáng sản. Triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn các hồ chứa nước và hạ du; bố trí lực lượng thường trực để vận hành điều tiết và sẵn sàng xử lý các tình huống có thể xảy ra.

 TĂNG CƯỜNG PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI

Trước đó, ngày 19/6/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị số 19/CT-TTg về việc tăng cường công tác phòng, chống, khắc phục thiệt hại do thiên tai trước mùa mưa bão năm 2025. Đây là chỉ đạo cấp thiết trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, bất thường và cực đoan do tác động của biến đổi khí hậu.

Chỉ thị nêu rõ, từ đầu năm 2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương, trong đó có vai trò chủ lực của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thường xuyên theo dõi, chỉ đạo công tác phòng chống thiên tai. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, cơ sở hạ tầng yếu kém, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi thiên tai xảy ra.

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, lãnh đạo các Tập đoàn lớn như VNPT, Viettel, EVN… chủ động chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc triển khai nhiệm vụ theo đúng chức năng, không để xảy ra gián đoạn, bị động hay bất ngờ, nhất là trong bối cảnh sắp xếp lại tổ chức bộ máy hành chính và tinh gọn hệ thống chính trị.

Một trong những trọng tâm của Chỉ thị là yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng phương án kiện toàn tổ chức bộ máy chỉ huy, điều hành phòng chống thiên tai từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các địa phương phải phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân để bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, hiệu quả, kể cả khi sáp nhập đơn vị hành chính hoặc chấm dứt hoạt động cấp huyện.

Chỉ thị cũng nêu rõ, Chủ tịch UBND các địa phương cần tập trung sử dụng hiệu quả các nguồn lực, trong đó có nguồn hỗ trợ theo Quyết định 1660/QĐ-TTg ngày 26/12/2024 – để xử lý dứt điểm các tồn tại, bất cập trước mùa mưa bão như sự cố đê điều, hồ đập, hệ thống viễn thông, điện lực, tiêu thoát nước… Các bài học từ cơn bão Yagi năm 2024 cần được vận dụng để chủ động khắc phục các nguy cơ đã được nhận diện.

Cùng với đó, các địa phương phải khẩn trương rà soát, cập nhật phương án ứng phó cho từng loại hình thiên tai như lũ quét, sạt lở đất, bão lớn... và xây dựng kịch bản bảo vệ các trọng điểm xung yếu nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

CHỦ ĐỘNG, KHÔNG BỊ ĐỘNG BẤT NGỜ TRONG MỌI TÌNH HUỐNG

Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời và chính xác. Ngành cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, công nghệ tiên tiến, xã hội hóa hoạt động quan trắc, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và nhân lực, bảo đảm dữ liệu từ các trạm quan trắc được truyền về trung tâm dự báo ổn định, liên tục.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn cho các hồ đập thủy điện, hệ thống truyền tải điện và nguồn cung cấp điện trong mùa mưa bão. Đồng thời, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường vận hành an toàn các hồ chứa và sử dụng hiệu quả nguồn nước.

Với ngành giao thông, Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ chỉ đạo các địa phương rà soát, có biện pháp bảo đảm an toàn cho hệ thống tiêu thoát nước, nhất là ở các đô thị lớn như Đà Nẵng, Đà Lạt, Phú Quốc… nhằm giảm tình trạng ngập úng nghiêm trọng. Ngoài ra, cần chủ động triển khai phương án bảo đảm giao thông an toàn khi có thiên tai, kịp thời khắc phục các điểm sạt lở, chia cắt.

Về thể chế, Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng phối hợp với các cơ quan liên quan sớm trình ban hành Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Phòng thủ dân sự, đồng thời kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia trong tháng 6/2025. Các phương án huy động lực lượng, phương tiện hỗ trợ ứng phó thiên tai cần được chuẩn bị sẵn sàng.

Lực lượng công an được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, chủ động triển khai lực lượng tại cơ sở để hỗ trợ nhân dân phòng, chống thiên tai. Ngành giáo dục cũng cần rà soát và bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất tại các khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng của mưa lũ.

Riêng về nguồn lực, Bộ Tài chính được giao bảo đảm kinh phí kịp thời cho công tác phòng chống thiên tai; đồng thời rà soát, đơn giản hóa thủ tục hỗ trợ thiệt hại, bảo đảm hiệu quả và nhanh chóng. Việc sửa đổi các quy định hiện hành cũng sẽ được xem xét để phù hợp với thực tiễn