Mối liên quan khoa học giữa du lịch và trường thọ

Du lịch từ lâu được biết đến với những giá trị hình thành nhân cách và mở mang kiến thức: khám phá vùng đất mới giúp con người cởi mở hơn trong tư duy, kích thích sự tò mò, sáng tạo và trí tưởng tượng, đồng thời tiếp cận những lối sống khác biệt, học cách chấp nhận sự đa dạng và rèn luyện khả năng thích nghi. Khi di chuyển, người ta còn dễ dàng đạt đến trạng thái bình thản trước những biến cố và buông bỏ những ràng buộc vật chất.

Song, một khía cạnh khác của du lịch vừa được nghiên cứu khoa học làm sáng tỏ: du lịch còn tốt cho quá trình lão hóa cơ thể, theo một nghiên cứu mới được đăng trên tạp chí Journal of Travel Research - nếu được thực hiện đúng cách.

Không chỉ dừng lại ở lợi ích thể lực đơn thuần, du lịch có thể tác động tích cực đến sức khỏe tổng thể và làm chậm quá trình lão hóa. Nói ngắn gọn, đây là một thói quen giúp kéo dài tuổi thọ, đồng thời mang lại lợi ích cho sức khỏe tâm thần. 

DU LỊCH GIÚP KÉO DÀI TUỔI THỌ NHƯ THẾ NÀO?

Nghiên cứu do nghiên cứu sinh tiến sĩ Fangli Hu tại Đại học Edith Cowan (Perth, Australia) thực hiện cho rằng, thay vì các loại kem dưỡng da chứa retinol, du lịch mới có thể là liều thuốc hiệu quả nhất để chống lão hóa sớm.

"Du lịch không chỉ là nghỉ ngơi và giải trí," tiến sĩ Fangli Hu chia sẻ. "Nó còn có thể góp phần cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của con người". 

Du lịch, theo đó, có thể trở thành một hình thức trị liệu thực sự cho con người. Theo trang tin của Đại học Edith Cowan, nghiên cứu cho thấy những môi trường mới lạ trong các chuyến đi kích thích phản ứng căng thẳng tích cực và thúc đẩy trao đổi chất, từ đó hỗ trợ khả năng tự điều chỉnh của cơ thể và phản ứng miễn dịch thích ứng.

Nhiều nghiên cứu về các "Vùng xanh" - nơi cư dân có tuổi thọ cao kỷ lục, ít mắc bệnh mãn tính  - cho thấy đời sống xã hội phong phú là một trong những yếu tố then chốt để con người sống lâu và khỏe mạnh.

Du lịch tạo cơ hội để gặp gỡ nhiều người, học ngôn ngữ mới và thử sức với các hoạt động khác nhau. Tất cả những điều này tạo ra các kết nối thần kinh mới trong não bộ, tăng cường tính linh hoạt thần kinh và phòng ngừa các bệnh thoái hóa như sa sút trí tuệ.

Khảo sát của Amadeus cho thấy 41% du khách mong muốn trở về nhà sau chuyến đi với "hệ thần kinh bình tĩnh hơn," trong khi nhiều người khác đặt mục tiêu có được "một bộ não được làm mới".

VẬN ĐỘNG THỂ CHẤT ĐA DẠNG HƠN

Trong các chuyến đi du lịch, người ta thường thử nhiều hoạt động thể chất mới: đi bộ, trượt tuyết, leo núi hay trekking; tại khu nghỉ dưỡng có thể thử aerobic dưới nước hoặc yoga; ở bãi biển là bơi lội, lướt sóng hay chèo thuyền đứng.

Sự kết hợp giữa vận động thể lực và tiếp xúc với thiên nhiên mang lại nguồn sinh lực dồi dào cho cơ thể, đồng thời giúp duy trì khối lượng cơ bắp - vốn suy giảm theo tuổi tác - để giữ cho cơ thể dẻo dai và linh hoạt.

TĂNG CƯỜNG MIỄN DỊCH VÀ CẢI THIỆN TUẦN HOÀN MÁU

Theo tiến sĩ Fangli Hu, các hoạt động thể chất trong chuyến đi có thể tăng cường chức năng miễn dịch, cải thiện tuần hoàn máu, thúc đẩy vận chuyển dinh dưỡng và đào thải chất cặn bã - qua đó duy trì hệ tự phục hồi của cơ thể. Vận động vừa phải còn có lợi cho xương, cơ và khớp, hỗ trợ khả năng chống chịu hao mòn tự nhiên của cơ thể theo năm tháng.

GIẢM CĂNG THẲNG VÀ HẠ NỒNG ĐỘ CORTISOL

Nghiên cứu chỉ ra rằng du lịch nghỉ dưỡng có thể giúp giảm thiểu căng thẳng mãn tính - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây lão hóa sớm. Thoát khỏi guồng quay cuộc sống thường nhật, xa rời các cam kết và áp lực công việc, con người dễ dàng tìm lại cảm giác bình yên và thư thái. 

Khi được đắm mình trong thiên nhiên - môi trường giải tỏa căng thẳng lý tưởng - nồng độ hormone cortisol giảm xuống trong khi serotonin và endorphin tăng lên. Điều quan trọng là cần thực sự "ngắt kết nối" và để mọi lo âu ở lại nhà. Du lịch giảm stress còn có thể làm chậm quá trình rút ngắn của telomere - một trong những chỉ số đánh giá tuổi sinh học của cơ thể.

NHỮNG YẾU TỐ CẦN THIẾT CỦA MỘT CHUYẾN DU LỊCH TỐT 

Hạn chế mạng xã hội: Nên sử dụng điện thoại điều độ, hoặc tốt hơn nữa là dành vài ngày cắt đứt kỹ thuật số - trải nghiệm mọi thứ trực tiếp và chiêm ngưỡng thiên nhiên hay tác phẩm nghệ thuật bằng chính đôi mắt thay vì qua màn hình.

Chọn điểm đến ít người biết: Tình trạng quá tải du lịch đang là thực tế tại nhiều điểm đến nổi tiếng trên thế giới. Việc tìm kiếm những nơi chưa bị khai thác du lịch quá mức không nhất thiết phải đến những vùng xa xôi hẻo lánh. 

Đi du lịch trái mùa: Nếu lịch làm việc cho phép, nên chọn kỳ nghỉ khi phần lớn du khách đã ở nhà. Du lịch trái mùa không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mang đến cơ hội trải nghiệm cuộc sống địa phương đích thực, chưa bị tác động bởi du lịch đại trà.

Đi nhẹ, sống khỏe: Hành lý gọn nhẹ - chỉ mang theo những gì thực sự cần thiết - mang lại cảm giác tự do và giải phóng khỏi sự dư thừa trong cuộc sống hằng ngày. Tủ đồ tối giản còn giúp loại bỏ áp lực "hôm nay mặc gì" vốn âm thầm tiêu hao năng lượng tinh thần.

Mang theo một cuốn sách: Khi du lịch, bạn nên chọn một cuốn sách in truyền thống thay vì sách điện tử. Sách là người bạn đồng hành lý tưởng trong những chuyến đi - giúp giết thời gian khi chờ nối chuyến, hay làm bạn trong những bữa ăn một mình. 

Thử một sở thích mới: Du lịch là cơ hội lý tưởng để thử những điều còn dang dở: học vẽ, lướt sóng, học cách nấu các món ăn địa phương, nặn gốm, hay thậm chí học đan len. Những khóa học ngắn tại điểm đến du lịch không chỉ mở ra một hoạt động mới mà còn tạo thêm cơ hội giao lưu với những người cùng chí hướng. 

Có thể thấy rằng, từ việc giảm nồng độ hormone căng thẳng, tăng cường miễn dịch cho đến kích thích não bộ, du lịch đang dần được nhìn nhận như một liệu pháp sức khỏe toàn diện dành cho tất cả mọi người.